Tỉ mẩn chăm vụ hoa Tết

Cả đời bên những chậu cúc vàng

Những ngày này, người trồng hoa ở làng hoa Dương Sơn tất bật bón phân, làm sạch gốc, ngắt mầm, bo chăm từng chậu cúc vàng, ai cũng mong hoa nở đúng hẹn, bán được giá tốt.

Bà Nguyễn Thị Thảo (60 tuổi) đang tỉ mẩn chăm sóc 500 chậu cúc vàng, bổ sung phân bón để cây phát triển đồng đều. Đây là công việc đã gắn bó với bà hơn 20 năm, quen thuộc như nhịp sống thường ngày.

Chồng mất nhiều năm trước, bà Thảo một mình làm lụng nuôi hai người con trưởng thành. Nay các con đều đã lập gia đình, bà từng nghĩ đến chuyện nghỉ ngơi, nhưng vẫn không thể rời những luống hoa. Bao mùa hoa nối tiếp đã trở thành một phần cuộc sống của bà.

“Chăm sóc tới gần Tết thì bán cho bạn hàng. Họ tới lấy mang xuống phố. Một mùa hoa cũng kiếm được mấy chục triệu. Xong mùa hoa cúc vàng lại xới đất trỉa lạc”, bà Thảo vui vẻ.

Mảnh đất trồng hoa là đất thuê, mỗi năm bà trả cho chủ đất 1,5 triệu đồng. Mỗi chậu cúc dự kiến bán được từ 250.000 – 500.000 đồng…, tùy loại lớn nhỏ và chất lượng hoa.

Khoản thu ấy là thành quả sau nhiều tháng chăm bẵm, đòi hỏi người trồng phải kiên nhẫn, tính toán từng công đoạn. Cúc phải được chăm đều, cây phát triển cân đối và nở đúng dịp. Hoa không đẹp hoặc nở sớm hay nở muộn giá bán cũng có thể bị ảnh hưởng.

Vụ hoa tạo việc làm cho lao động thời vụ trong làng. Bà Cư, người thường xuyên làm thuê tại các vườn hoa cho biết công việc gần như quanh năm. Từ tháng 7, bà con bắt đầu trồng hoa. Đến thời điểm này, người làm vườn tập trung ngắt mầm, tạo dáng lần cuối. Tiền công dao động từ 250.000 – 300.000 đồng/ngày.

Ngắt mầm nhìn qua tưởng đơn giản nhưng không phải ai cũng làm được. Chủ vườn có thể thuê người làm những việc khác, còn khâu ngắt mầm nhiều chủ vườn vẫn phải tự tay thực hiện. Họ sợ người được thuê chưa quen kỹ thuật sẽ làm hỏng chậu hoa. Ngắt sai vị trí, cây có thể phát triển lệch, mất dáng, ảnh hưởng đến giá trị khi bán.

Cách vườn bà Thảo không xa, anh Trần Minh Cảnh (32 tuổi) đang ngắt mầm cho 700 chậu cúc vàng. Từ nhỏ anh đã phụ cha mẹ trồng hoa. Cảnh làm viên chức tại một đơn vị ở Đà Nẵng nhưng khi cha mẹ tuổi cao, sức yếu, anh quyết định trở về nối nghiệp trồng hoa.

“Làm nghề này chủ động thời gian, lo được việc gia đình, đi làm về còn đón con. Cha mẹ yếu rồi nên em về làm, chứ bỏ thì tiếc”, Cảnh tâm sự.

Cảnh đã có gia đình và hai con nhỏ. Vợ bị dị ứng với cây cúc nên không thể phụ giúp. Hầu hết công việc trong vườn, từ chăm sóc, ngắt mầm đến chuẩn bị chậu hoa bán Tết đều do Cảnh đảm nhận, làm liền tay không ngớt. Một năm cúc được ngắt mầm hai lần, thời điểm này là lần ngắt cuối trước khi cây phát triển để tạo nụ, trổ hoa vào dịp Tết. Công việc ngắt mầm kéo dài khoảng 5 ngày liên tục. Cảnh thường tự ngắt, hết chậu này lại đến chậu khác, cuối tuần có khi tối mịt mới về nhà.

“Mỗi chậu ban đầu có khoảng 22 cây. Chăm sóc và ngắt mầm, cây tiếp tục phát triển nhánh mới, tạo độ sum suê. Từ ngày 15 đến 20 tháng Chạp, thương lái lại về vườn tìm mua”, Cảnh chia sẻ.

Nguồn giống được Cảnh mua từ Đà Lạt. Cây giống nuôi cấy mô sau khi trồng được anh chọn cành lấy làm giống, giâm rồi đưa vào chậu. Từng khâu đều cần chăm chút để cây phát triển đồng đều.

Năm nay, anh dự kiến bán mỗi chậu cúc khoảng 400.000 đồng. Sau khi trừ chi phí, lợi nhuận có thể đạt khoảng 100.000 đồng/chậu. Đó là khoản lãi dự kiến, còn thực tế vẫn tùy thuộc chi phí đầu vào, chất lượng hoa và sức mua của thị trường.

Giàu nghèo đều có hoa cúc chưng Tết

Ông Lý Phước Dạng (62 tuổi), Tổ trưởng Tổ hợp tác hoa Dương Sơn chia sẻ, năm nay ông trồng 900 chậu cúc vàng và 3.000 chậu cúc mâm xôi. Theo ông, thu nhập từ nghề trồng hoa vụ Tết của gia đình có thể đạt khoảng 100 triệu đồng. Để có khoản thu ấy, người trồng phải bỏ nhiều công sức.

Sau vụ hoa, gia đình ông Dạng lại trỉa lạc. Lạc ép lấy dầu ăn và bán, phần bã được ủ làm phân bón cho cây hoa, lợi cả đôi đường. “Sau vụ hoa, ra Tết bà con trỉa lạc. Trồng lạc rất hợp lý vì vừa cải tạo đất vừa tạo được nguồn phân hữu cơ bón cho vụ hoa Tết. Trỉa lạc trên đất này là rất khoa học”, ông Dạng nói.

Giá hoa có nhiều mức, tùy kích cỡ và chất lượng. Cặp hoa lớn nhất trong vườn có thể bán được khoảng 2,5 triệu đồng. Nhưng theo ông Dạng, mức giá này đã giữ nguyên khoảng 10 năm nay, trong khi giá vật tư và các khoản chi phí đều tăng. Dù vậy, bà con vẫn bám nghề, bởi làm nghề chủ yếu lấy công làm lãi. Trong vườn còn có các cặp cúc nhỏ giá khoảng 250.000 đồng, phù hợp với người mua điều kiện kinh tế hạn chế.

“Làm cặp to thì bán cho nhà có điều kiện, công sở, công ty chưng Tết. Còn cặp nhỏ người khó khăn hơn mua. Như vậy ai cũng được chưng cúc vàng, nghèo cũng phải có Tết chứ”, ông Dạng nói.

Theo ông, bạn hàng tới mua hoa cũng không cố định. Có người đặt trước, có người đến tận vườn lựa hoa rồi chở về nên việc bán hoa cũng linh hoạt. Tổ hợp tác hiện có 21 hộ trồng hoa, đến mùa cao điểm, các gia đình thuê thêm lao động thời vụ, có khi gọi cả sinh viên đến làm mới hết việc. Vì vậy, nghề trồng cúc vàng vừa đem lại nguồn thu cho chủ vườn, vừa tạo việc làm cho không ít người.

Thị trường hoa Tết cũng đã có những đổi thay. Nhu cầu mua cúc vàng có phần giảm, nhiều khách chuyển sang chưng các loài hoa khác. Câu chuyện dẹp vỉa hè ở đô thị cũng khiến việc bày bán hoa không còn thuận lợi như trước. Một số gia đình ngại chưng hoa ra vỉa hè vì sợ bị phạt.

Đầu ra vì thế là nỗi lo thường trực của người trồng. Họ phải cân nhắc số lượng, loại hoa và chi phí đầu tư, bởi chậu hoa đẹp chưa chắc bán được giá nếu sức mua giảm. Chỉ khi thương lái tìm đến hoặc khách mua tận vườn, công sức của bà con mới đổi thành tiền.

Những ngày tới, các vườn hoa ở Dương Sơn vẫn tiếp tục bận rộn. Bà Thảo chăm 500 chậu cúc, anh Cảnh lo 700 chậu, còn ông Dạng chăm hàng nghìn chậu cúc vàng và cúc mâm xôi… Mỗi người một quy mô nhưng cùng mong hoa nở đúng dịp, bán được giá.

Với người trồng hoa, vụ Tết không chỉ là chuyện mua bán cuối năm. Đó là công việc nuôi sống gia đình, là nghề cha mẹ truyền lại, là việc làm cho lao động thời vụ và cũng là cách để những chậu hoa góp sắc xuân cho nhiều nhà. Giữa bao thay đổi của thị trường, bà con vẫn cần mẫn bên từng gốc cúc. Mong một mùa hoa thuận lợi để người mua có hoa chưng Tết, người trồng cũng đón năm mới đủ đầy hơn.