Người gom 38 mẫu ruộng để trồng lúa J02

Theo anh Xuân, nông dân ở đây bỏ ruộng bởi 3 nguyên nhân chính: thứ nhất là giá cả vật tư đầu vào tăng mạnh trong khi giá bán hạt lúa lại thấp. Thứ hai là nguồn nhân lực cho sản xuất nông nghiệp đang bị già hóa. Thứ ba là dịch hại mỗi lúc một khó lường, đặc biệt là chuột hại.

Ở thôn của anh tổ chức được dịch vụ diệt chuột tập trung, thuê công ty để đánh thì còn đỡ, một số thôn khác không tổ chức được, có những diện tích lúa bị chuột phá phá tới 70 – 80% khiến bà con chán, bỏ hoang đất.

Tận dụng máy móc đã sẵn có như máy cày, máy cấy, máy gặt, máy phun thuốc BVTV, từ năm 2020, hễ thấy ai bỏ ruộng là anh Xuân mượn, nhận đóng các khoản nghĩa vụ. Hiện gia đình đã tập trung được 38 mẫu ruộng (hơn 14 ha) nhưng lao động chỉ có 3 người gồm vợ chồng anh và đứa con trai. Tuy nhiên, theo anh phân tích, diện tích nhiều hay ít không quan trọng bằng việc trong sản xuất mình tự làm được những khâu gì. Nếu thuê hết như vụ mùa năm ngoái, vụ xuân năm nay, giá lúa hạ chưa từng có trong khi giá vật tư, dịch vụ nhiều loại lại tăng gấp rưỡi thì hầu như là không có lãi, thậm chí còn lỗ.

Do anh có sẵn các loại máy móc nên khi sản xuất trên quy mô lớn mới có lợi nhuận. Thêm vào đó, anh chọn hợp tác với Công ty cổ phần Giống – Vật tư Nông nghiệp công nghệ cao Việt Nam (Phu Tho Seed) để sản xuất lúa giống, giá thu mua theo hợp đồng cao hơn lúa thương phẩm trên dưới 1.000đ/kg. Đã 5 năm nay anh cấy giống lúa Nhật J02, trong đó 3 năm đầu mua giống của Công ty để sản xuất lúa thương phẩm rồi bán ra thị trường tự do, 2 năm sau hợp tác với Công ty để sản xuất lúa giống.

“Nếu như sản xuất lúa thương phẩm đầu vụ chúng tôi phải bỏ tiền ra mua giống thì hợp tác sản xuất lúa giống chúng tôi được cấp giống để cấy, sau này thu hoạch mới trừ đi. Tất cả quy trình kỹ thuật như chăm bón, phun thuốc BVTV chúng tôi đều được cán bộ kỹ thuật của Công ty trao đổi thường xuyên qua điện thoại, được hướng dẫn cách xử lý từng giai đoạn cụ thể và phải ghi lại vào nhật ký. Sau khi lọc tạp, khử lẫn, cán bộ kỹ thuật về kiểm tra, nếu đạt tiêu chuẩn làm giống sẽ ấn định giá cả cũng như thời gian thu hoạch”, anh Xuân cho biết.

Vụ xuân năm 2026, khi anh thu hoạch lúa giống cũng là lúc bà con đang cao điểm thu hoạch lúa thương phẩm nên các lò sấy trong vùng đều quá tải. Nhưng do đã có hợp đồng với Phu Tho Seed nên 77 tấn lúa của anh được chở đi sấy chỉ trong 3 ngày là xong. Vụ đó, anh thu được tổng cộng khoảng 570 triệu đồng, sau khi trừ hết chi phí mất 300 triệu đồng vẫn còn lãi 270 triệu đồng.

Vụ mùa năm 2026, trung tuần tháng 9 xảy ra mưa lớn suốt mấy ngày khiến nước thải từ hệ thống biogas của một trại lợn gần đó tràn hết ra mương máng. Vết nước thải ngấm đến đâu lúa trên đồng bị lốp cháy lá đến đấy. Không chỉ một vài thửa bị ảnh hưởng mà cả một dải dài gần 1km. Ruộng nhà anh Xuân cũng không phải ngoại lệ. Nếu không có một phần diện tích bị lốp thì vụ mùa năm nay là một vụ hoàn hảo của anh.

Anh Vũ Đức Anh, cán bộ kỹ thuật của Công ty cổ phần Giống – Vật tư Nông nghiệp công nghệ cao Việt Nam sau khi lội xuống ruộng nhà anh Xuân kiểm tra một vòng cho biết: Vụ mùa năm nay thời tiết bất thuận, có thời điểm nắng nóng kéo dài, có thời điểm mưa cả tuần khiến nhiều giống lúa trên đồng bị lép nhưng riêng J02 tỷ lệ hạt chắc vẫn đạt trên 90%, bộ lá đòng đến giai đoạn gần thu hoạch vẫn xanh, khỏe. Khoảng 20 ngày nữa sẽ thu hoạch được, ước năng suất đạt khoảng 2,2 – 2,3 tạ/sào.    

Ngoài liên kết với các đại điền ở Thái Bình để sản xuất lúa giống, Công ty cổ phần Giống – Vật tư Nông nghiệp công nghệ cao Việt Nam còn liên kết bao tiêu lúa thương phẩm.

Trong suốt quá trình hợp tác này, cán bộ kỹ thuật của đơn vị thường xuyên khuyến cáo đại điền phải quan tâm đến những giai đoạn quan trọng của cây lúa như đẻ nhánh cần phòng trừ dòi đục nõn, sâu cuốn lá, sâu đục thân; trước trỗ 1 tuần và sau trỗ 1 tuần cần phòng trừ sâu đục thân, sâu cuốn lá, bệnh bạc lá; sắp chín vẫn phải thăm đồng thường xuyên để kiểm soát dịch hại cuối vụ, đặc biệt là rầy, nếu đến ngưỡng phải xử lý ngay.