Bắc Ninh chủ động diệt chuột, bảo vệ sản xuất vụ đông

Bước vào sản xuất vụ đông 2026, cùng với yêu cầu bảo đảm tiến độ gieo trồng, Bắc Ninh đang tập trung triển khai các biện pháp phòng, trừ chuột nhằm hạn chế thiệt hại và bảo vệ năng suất cây trồng.

Theo Chi cục Trồng trọt và BVTV thành phố Bắc Ninh, chuột là đối tượng gây hại thường xuyên trên đồng ruộng, có khả năng phát sinh trên nhiều loại cây trồng, đặc biệt là lúa và rau màu. Nếu không được kiểm soát sớm, chuột có thể gia tăng mật độ nhanh, gây hại ngay từ đầu vụ, ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng, phát triển của cây trồng.

Ông Vũ Trí Đồng, Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và BVTV thành phố Bắc Ninh cho biết, công tác phòng trừ chuột cần được triển khai trước khi xuống giống và duy trì thường xuyên trong quá trình sản xuất thay vì chờ đến khi chuột phát sinh, gây hại nặng mới tổ chức xử lý.

Chuột thường tập trung tại những khu vực ven làng, khu dân cư, bờ mương, bờ vùng, bờ thửa, nơi có nhiều cỏ dại và điều kiện thuận lợi cho chúng cư trú, sinh sản. Đây cũng là những địa điểm cần được ưu tiên xử lý để hạn chế chuột phát tán vào khu vực sản xuất.

Từ đầu năm đến nay, diện tích bị chuột gây hại trên toàn địa bàn Bắc Ninh khoảng 4.310 ha, trong đó 230 ha bị gây hại nặng. Diện tích nhiễm được ghi nhận rải rác tại các xã, song tập trung cao ở những vùng sản xuất gần khu công nghiệp.

Trước nguy cơ chuột tiếp tục phát sinh trong vụ đông, các địa phương được yêu cầu tăng cường vệ sinh đồng ruộng, phát quang bờ bụi, thu dọn nơi chuột trú ẩn, đồng thời kết hợp các biện pháp thủ công như đặt bẫy, đào bắt, hun khói tại hang.

Việc phòng trừ cần được thực hiện trên diện rộng, có sự phối hợp giữa các HTX, tổ hợp tác và hộ sản xuất. Theo ngành chuyên môn, nếu mỗi hộ tổ chức diệt chuột riêng lẻ, không đồng thời và thiếu sự phối hợp, hiệu quả sẽ bị hạn chế, trong khi những khu vực chuột trú ẩn, sinh sản vẫn có thể trở thành nguồn phát tán trở lại đồng ruộng.

Đáng chú ý, công tác phòng trừ chuột tại Bắc Ninh đã được triển khai từ cuối năm 2025. Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 45/KH-SNNMT về tổ chức thực hiện phòng, chống chuột hại, bảo vệ sản xuất trồng trọt trên địa bàn năm 2026, hướng tới hình thành phong trào diệt chuột thường xuyên, liên tục và đồng loạt tại các địa phương.

Đến nay, 59 xã, phường trên địa bàn Thành phố đã hỗ trợ chương trình diệt chuột tại các khu sản xuất, thôn, tổ dân phố bằng một số nhóm thuốc sinh học, bả sinh học, góp phần hạn chế sự gia tăng của chuột hại.

Theo kế hoạch, vụ đông 2026 có nhiều nhóm cây trồng được gieo trồng tập trung từ nay đến cuối tháng. Sự đa dạng về cây trồng cùng thời điểm chuyển tiếp giữa các vụ sản xuất có thể tạo điều kiện thuận lợi để chuột phát sinh và gây hại. Vì vậy, việc tổ chức phòng trừ sớm được xác định là giải pháp quan trọng nhằm hạn chế nguy cơ chuột gia tăng thành diện rộng.

Các địa phương được yêu cầu huy động lực lượng tham gia diệt chuột, tổ chức từ 2 – 3 đợt phòng trừ tập trung trong mỗi vụ sản xuất, ưu tiên thời điểm chuột chưa bước vào mùa sinh sản và giai đoạn chuyển tiếp giữa các vụ. Cùng với đó là nâng cao trách nhiệm cộng đồng, xây dựng kế hoạch và bố trí kinh phí hỗ trợ nông dân thực hiện phòng trừ tập trung.

Sau khi thu hoạch cây vụ đông, đợt phòng trừ thứ hai sẽ được triển khai đồng loạt, tập trung sử dụng một số loại thuốc sinh học, bả tại khu vực bờ mương, máng, ruộng, những nơi gần trang trại chăn nuôi, khu công nghiệp, cụm công nghiệp và khu dân cư.

Ngành chuyên môn  lưu ý việc sử dụng thuốc diệt chuột phải tuân thủ đúng hướng dẫn, đúng đối tượng, bảo đảm an toàn cho người, vật nuôi và môi trường. Các địa phương cần tăng cường kiểm tra hoạt động kinh doanh thuốc BVTV, xử lý nghiêm trường hợp buôn bán, sử dụng thuốc ngoài danh mục, thuốc cấm hoặc áp dụng những biện pháp diệt chuột có nguy cơ gây mất an toàn.

Tổ chức diệt chuột sớm, đồng loạt, đúng kỹ thuật và có sự tham gia của cộng đồng sẽ góp phần giảm áp lực gây hại, bảo vệ cây trồng và hạn chế thiệt hại cho sản xuất vụ đông 2026 và vụ đông xuân 2026 – 2027.