Ông Hoàng Xuân Tin tại xã Quỳnh Anh, tỉnh Nghệ An là hộ nuôi tôm điển hình áp dụng công nghệ cao. Là Giám đốc HTX Nuôi trồng thủy sản Lộc Thủy, ông Tin đã chủ động chia sẻ nguồn nước sạch, kết hợp hướng dẫn kỹ thuật nuôi sinh học cho khoảng 50 thành viên, qua đó góp phần hình thành vùng tôm có tiếng.
Ông Hoàng Xuân Tin – người nuôi tôm gạo cội đất Lộc Thủy. Ảnh: Việt Khánh.
Bằng kinh nghiệm thực tiễn và sự mạnh bạo của mình, 15 năm trước, ông Tin là người tiên phong bỏ ra hàng tỷ đồng để lắp đặt hệ thống đường ống dài gần 5km dẫn nước biển trực tiếp về ao nuôi, giải quyết vấn đề ô nhiễm nguồn nước.
“Lúc bấy giờ nguồn nước cấp từ hệ thống sông Mai Giang bị ô nhiễm nghiêm trọng do chất thải công nghiệp và sinh hoạt, tạo điều kiện cho dịch bệnh phát sinh tại các đầm tôm, đẩy nhiều hộ vào cảnh trắng tay. Nghĩ đến lợi ích chung càng thôi thúc tôi đẩy nhanh kế hoạch đầu tư hệ thống dẫn nước biển về ao nuôi, nhưng số tiền đầu tư ban đầu rất lớn nên tôi cũng đắn đo, suy nghĩ rất nhiều. Về sau nhiều hộ cũng mạnh dạn làm theo”, ông Tin bộc bạch.
Nghề nuôi tôm vùng này hình thành trước năm 1990 và duy trì đến tận bây giờ. Sau sáp nhập, diện tích nuôi tôm phân bố chủ yếu ở xã Quỳnh Anh với quy mô khoảng 80 ha, trong đó trên 50 ha thuộc Hợp tác xã Nuôi trồng thủy sản Lộc Thủy.
Mô hình nuôi tôm công nghệ cao được gia đình ông Tin triển khai bài bản. Ảnh: Việt Khánh.
Ông Tin cho biết nghề nuôi tôm vùng này trải qua nhiều thời kỳ, ban đầu các hộ trực tiếp làm hợp đồng thuê khoán với Nông trường Trịnh Môn (sau này cổ phần hóa, đổi tên thành Công ty cổ phần Nuôi trồng thủy sản Trịnh Môn). Sau khi hết hợp đồng, HTX Nuôi trồng thủy sản Lộc Thủy đề nghị được thuê đất trực tiếp từ chính quyền địa phương mà không thông qua Công ty, đồng thời thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo quy định.
Khi thực hiện cổ phần hóa, Công ty cổ phần Nuôi trồng thủy sản Trịnh Môn phải tiến hành rà soát tổng thể, qua đó bàn giao một phần diện tích cho nhà nước quản lý theo quy định, vì thế việc tái ký hợp đồng cho thuê khoán không thể tiếp tục như trước. Từ lý do này, những năm qua đôi bên không có sự ràng buộc nhất định về mặt pháp lý, đồng nghĩa rủi ro luôn chực chờ.
Để phát triển nghề nuôi tôm bền vững, đặc biệt là đảm bảo tính pháp lý, toàn bộ vùng nuôi cần được “làm sạch 100%” để tiến hành đấu thầu công khai, qua đó xác định đối tượng đủ điều kiện đứng tên. Khó khăn nhất lúc này là việc thanh lý tài sản trên đất, vốn được cộng dồn qua nhiều lần đầu tư, nâng cấp của các hộ nuôi.
Người nuôi tôm vùng Lộc Thủy đã trải qua nhiều thăng trầm với nghề nuôi tôm. Ảnh: Việt Khánh.
“Vùng này trước đây hoang hóa, hiện trạng không được như bây giờ. Năm 2011 về trước không có trạm điện, phải dùng máy nổ mới hoạt động được, khi ấy HTX phải đứng ra kêu gọi các hộ cùng chung tay góp vốn, xây dựng 6 trạm điện với chi phí bình quân 1 tỷ đồng/trạm.
Khi triển khai mô hình nuôi tôm VietGAP năm 2014, chúng tôi phải tiếp tục nâng cấp các hạng mục để đáp ứng nhu cầu. Mặt khác, phía Công ty không đủ tiềm lực đầu tư xây dựng hạ tầng vùng nuôi, họ cơ bản chỉ giao khoán đơn thuần. Tính toán sơ bộ, mỗi ha nuôi tôm vùng này đầu tư đã tương ứng số tiền khoảng 1 tỷ đồng, toàn bộ diện tích ước khoảng 50 – 60 tỷ đồng, riêng gia đình tôi đã trên chục tỷ đồng”, ông Tin chia sẻ.
Về dự án nuôi tôm thẻ chân trắng tái sử dụng nước theo công nghệ tuần hoàn khép kín của gia đình ông Hoàng Xuân Tin, đây là mô hình được Nhà nước hỗ trợ hệ thống lọc tuần hoàn, công nghệ tuần hoàn khép kín, con giống và vật tư thiết yếu.
Để phát triển nghề nuôi tôm bền vững, ông Tin (trái) mong muốn được thuê đất trực tiếp từ nhà nước thay vì hợp đồng giao khoán với công ty như trước đây. Ảnh: KA.
Việc sử dụng nước tuần hoàn giúp giữ ổn định môi trường nước, đặc biệt là hàm lượng khí NH3 luôn được duy trì trong ngưỡng cho phép, nhất là khi nuôi dài ngày với mật độ cao. Chất thải từ ao nuôi sẽ được đưa vào bể gom chờ xử lý biogas nhờ bộ phận máy tách phân (drumfilter) hoạt động trên nguyên tắc bẫy hạt cơ học.
Nước từ đáy bể nuôi khi chảy qua Drumfilter sẽ được màng lọc giữ lại các chất thải (phân tôm, thức ăn thừa, xác tôm), sau đó được máy bơm áp lực cao phun rửa sạch sẽ, chất thải theo ống dẫn đi vào hệ thống thu gom chờ xử lý bằng biogas, trong khi nước sạch được giữ lại và đi vào hệ thống lọc tiếp theo.
Năm 2011, HTX Nuôi trồng thủy sản Lộc Thủy được thành lập và cho thấy hiệu quả rõ rệt trong quá trình ký hợp đồng giao khoán đất. Thay vì ký dưới dạng độc lập từng hộ với thời hạn từng năm một, nay hợp đồng có hiệu lực kéo dài 10 năm. Thấy lợi nên số hộ tham gia HTX ngày càng tăng, lúc đầu chỉ có 28 hộ, nay đã trên 40 hộ.
Để tiếp tục duy trì vùng nuôi theo hướng bền vững, ông Hoàng Xuân Tin đại diện cho HTX Nuôi trồng thủy sản Lộc Thủy đã làm tờ trình, đề nghị được thuê đất trực tiếp từ cơ quan nhà nước có thẩm quyền với diện tích 55 ha.
Nguồn: Báo Nông Nghiệp
