Sau nhiều ngày mưa lớn, một trang trại chăn nuôi tại xã Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa đang phải đối mặt với hai sức ép cùng lúc: xử lý khối lượng lớn gia cầm chết để ngăn nguy cơ ô nhiễm và tìm nguồn vốn khôi phục sản xuất sau thiệt hại ước tính khoảng 10 tỷ đồng.
Hàng chục nghìn con gia cầm chết
Ngày 22/9, tại trang trại Hồ Mơ Xanh, công nhân tất bật thu gom xác gia cầm, dọn bùn đất, vệ sinh và khử trùng chuồng trại sau đợt lũ lớn. Khoảng 60.000 con gà, vịt đã chết, một số máy móc, thiết bị phục vụ chăn nuôi bị hư hỏng nặng.
Chị Phan Thị Huyền, chủ trang trại cho biết đêm 16/9, nước lũ dâng khoảng 1,5m khiến trang trại mất điện. Hệ thống quạt thông gió và thiết bị làm mát ngừng hoạt động, nhiệt độ trong chuồng tăng cao, đàn gà bị sốc nhiệt và chết hàng loạt trong thời gian ngắn.
Trang trại Hồ Mơ Xanh. Ảnh: Phúc Nguyên.
“Chúng tôi đã nhanh chóng có các phương án cứu đàn gia cầm, đưa ô nuôi lên cao nhưng thiệt hại vẫn rất lớn. Tính đến ngày 22/9, khoảng 60.000 con gia cầm đã chết”, chị Huyền nói.
Không chỉ mất đi đàn vật nuôi, trang trại còn đối mặt với bài toán môi trường sau lũ. Với số lượng gia cầm chết lớn, nếu không được thu gom và xử lý kịp thời sẽ có nguy cơ ô nhiễm môi trường,
Đáng lo hơn, tại những khu vực chuồng trại còn ngập hoặc nền chuồng chưa khô, xác gia cầm, bùn đất, nước bẩn có thể hòa lẫn với phân, chất độn chuồng và thức ăn thừa. Đây là môi trường thuận lợi cho vi sinh vật phát triển, làm tăng nguy cơ phát sinh và lây lan dịch bệnh.
“Ngay sau khi nước rút, trang trại thuê thêm nhân công thu gom chất thải, xác gia cầm chết, đóng bao và đưa đến khu đất trống trong trang trại. Tại đây, nhân công đào hố, rải vôi bột rồi chôn lấp”, chị Huyền cho biết.
Hàng chục nghìn con gia cầm bị chết do trang trại bị ngập lụt, mất điện. Ảnh: ĐT.
Với những khu vực chuồng trại còn ngập, sau khi nước rút, trang trại tiếp tục nạo vét bùn đất, thu gom xác gia cầm, dùng vòi áp lực cao vệ sinh nền chuồng rồi phun hóa chất sát trùng toàn bộ khu vực chăn nuôi.
Nan giải hướng tái đàn
Nếu môi trường là nỗi lo trước mắt thì nguồn vốn khôi phục sản xuất là bài toán lâu dài đối với chủ trang trại. Theo chị Huyền, tổng thiệt hại bước đầu khoảng 10 tỷ đồng. Sau khi mất phần lớn đàn gia cầm, hư hỏng thiết bị và phải bỏ thêm chi phí xử lý môi trường, trang trại gần như phải bắt đầu lại từ đầu.
Chủ trang trại cho biết sẽ đề nghị ngân hàng xem xét giãn nợ để có thêm nguồn lực khắc phục hậu quả, xử lý môi trường và tái đàn. Đây cũng là nhu cầu thực tế của nhiều cơ sở chăn nuôi sau thiên tai: không chỉ cần hỗ trợ xử lý hậu quả trước mắt mà còn cần dòng vốn đủ sức giúp họ khôi phục sản xuất.
Việc thu gom, xử lý xác gia cầm chết gặp nhiều khó khăn. Ảnh: ĐT.
Anh Lê Thế Phú, nhân viên trang trại cho biết đợt mưa bão năm 2025 cũng gây ảnh hưởng nhưng thiệt hại không đáng kể. Năm nay, mức độ thiệt hại lớn hơn rất nhiều.
“Vịt chết ở lứa gần 1 tháng tuổi, cân nặng hơn 1,5kg/con. Thiệt hại quá lớn, trang trại chỉ biết thu gom số vịt còn sống. Tuy nhiên số lượng này có thể sẽ tiếp tục chết”, anh Phú lo lắng.
Số gia cầm còn sống hiện được tách riêng, theo dõi sức khỏe, bổ sung nước uống và thức ăn phù hợp. Nếu dịch bệnh tiếp tục phát sinh trên đàn còn lại, thiệt hại sẽ không dừng ở số vật nuôi đã chết mà có thể kéo dài sang giai đoạn tái đàn.
Ông Đỗ Văn Đức, Trưởng phòng Kinh tế xã Nông Cống cho biết, địa phương đang triển khai các biện pháp vệ sinh môi trường, phòng, chống dịch bệnh sau lũ.
Chủ trang trại gặp rất nhiều khó khăn sau lũ lụt. Ảnh: Phúc Nguyên.
“Với phương châm nước rút đến đâu, vệ sinh đến đó, xã đã ban hành các văn bản chỉ đạo các thôn đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân tích cực thực hiện các biện pháp vệ sinh môi trường, phòng, chống dịch bệnh để tiếp tục sản xuất. Đối với những hộ có chuồng trại bị ngập sâu, việc khôi phục chăn nuôi cần được thực hiện từng bước”, ông Đức nói.
Sau lũ, nước có thể rút khỏi chuồng trại, nhưng những khoản nợ, đàn vật nuôi mất trắng và chi phí khôi phục sản xuất vẫn còn đó. Với người chăn nuôi, phục hồi không đơn thuần là dựng lại chuồng, mua lại con giống mà còn là khôi phục môi trường đủ an toàn để có thể bắt đầu một lứa mới.
Bởi vậy, xử lý xác gia cầm và vệ sinh chuồng trại là việc cấp thiết trước mắt, song song đó cần hỗ trợ nguồn vốn, giãn nợ và hướng dẫn tái đàn an toàn. Đây là điều quyết định khả năng đứng dậy của các hộ chăn nuôi sau thiên tai.
Nguồn: Báo Nông Nghiệp
