Bảo Nhai hỗ trợ người dân phát triển na Hoàng Hậu

Hỗ trợ 2.300 cây giống cho người dân

Giữa năm 2026, tại các thôn Khởi Xá, Nậm Trì và Trung Đô, xã Bảo Nhai, những cây na Thái, còn gọi là na Hoàng Hậu bắt đầu được người dân đưa vào trồng. Đây là cây trồng mới được địa phương lựa chọn với kỳ vọng mở thêm hướng phát triển kinh tế cho các hộ nghèo, hộ cận nghèo.

Mô hình thuộc Dự án “Phát triển sản xuất trồng cây na Thái” thuộc Chương trình Mục tiêu quốc gia Phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Không chỉ hỗ trợ cây giống, dự án còn hướng tới xây dựng mô hình liên kết sản xuất nông nghiệp hàng hóa tập trung, từng bước tạo sinh kế bền vững cho người dân.

Dự án được triển khai trên tổng diện tích 2 ha tại 3 thôn Khởi Xá, Nậm Trì và Trung Đô. Từ nguồn lực hỗ trợ của Nhà nước, 2.300 cây giống đạt chuẩn đã được cấp cho 4 hộ nghèo, hộ cận nghèo tham gia mô hình liên kết cộng đồng.

Gia đình ông Lâm Văn Chướng ở thôn Trung Đô là một trong những hộ tham gia dự án. Trước đây, gia đình lựa chọn trồng dâu nuôi tằm để phát triển kinh tế nhưng hiệu quả chưa đạt như mong muốn. Khi địa phương triển khai mô hình trồng na Hoàng Hậu, gia đình ông đăng ký tham gia và được hỗ trợ hơn 800 cây giống.

Với cây trồng mới, điều ông Chướng quan tâm không chỉ là cây giống mà còn là kỹ thuật trồng, chăm sóc để cây sinh trưởng tốt, phù hợp với điều kiện sản xuất của gia đình. Trong quá trình triển khai, cán bộ chuyên môn hướng dẫn người dân kỹ thuật để từng bước làm quen với phương thức canh tác mới.

Thông qua hỗ trợ ban đầu về giống và kỹ thuật, người dân có thêm điều kiện chuyển đổi sản xuất, từng bước tạo thu nhập ngay trên diện tích đất của gia đình.

Do na mới được đưa vào trồng, chưa cho thu hoạch nên hiện chưa có cơ sở đánh giá năng suất thực tế. Theo quy trình kỹ thuật và tính toán, năng suất lý thuyết có thể đạt khoảng 7 tấn quả/ha/năm. Với giá bán bình quân 35.000 đồng/kg, giá trị ước đạt 245 triệu đồng/ha/năm. Sau khi trừ chi phí đầu tư, người dân dự kiến có thu nhập khoảng 70 triệu đồng/ha/năm. Hiệu quả thực tế có thể cao hoặc thấp hơn, tùy điều kiện và kỹ thuật chăm sóc của từng hộ.

Hướng tới hình thành vùng chuyên canh

Dự án được triển khai thí điểm với quy mô 2 ha nhằm theo dõi, đánh giá khả năng phát triển và hiệu quả kinh tế của cây na Hoàng Hậu. Kết quả từ những hộ tham gia sẽ là cơ sở để địa phương tính toán nhân rộng trong thời gian tới.

Ông Nguyễn Trung Thành, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Bảo Nhai cho biết, xã giao Trung tâm làm chủ đầu tư, đồng thời giao tổ nhóm cộng đồng tổ chức thực hiện. Mô hình được triển khai trên tinh thần thử nghiệm, đánh giá hiệu quả kinh tế trước khi tính đến phương án mở rộng.

Cách làm này giúp địa phương có điều kiện đánh giá hiệu quả của cây trồng mới, đồng thời để người dân trực tiếp tham gia, tích lũy kinh nghiệm trong quá trình sản xuất. Qua mô hình, các hộ từng bước nâng cao kỹ thuật canh tác, từ khâu trồng đến chăm sóc, tạo tiền đề cho việc phát triển sản xuất với quy mô lớn hơn.

Từ 2 ha ban đầu, mục tiêu lâu dài không chỉ nằm ở hiệu quả của 4 hộ tham gia mà còn hướng tới hình thành vùng chuyên canh na Hoàng Hậu chất lượng cao. Khi mô hình chứng minh được hiệu quả, sẽ là cơ sở để người dân tiếp cận hướng sản xuất mới, từng bước chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa tập trung.

Đối với các hộ nghèo, hộ cận nghèo, nguồn hỗ trợ ban đầu về cây giống cùng sự đồng hành về kỹ thuật tạo thêm điều kiện để họ mạnh dạn thay đổi cách làm. Thay vì lựa chọn cây trồng theo kinh nghiệm, người dân tham gia mô hình liên kết được hướng dẫn kỹ thuật, cùng hướng đến mục tiêu nâng cao giá trị trên đơn vị diện tích.

Những cây na Hoàng Hậu mới bén rễ trên đất Bảo Nhai cần thêm thời gian để khẳng định hiệu quả. Tuy nhiên, từ 2 ha thử nghiệm, địa phương đang đặt những bước đầu tiên cho hướng sinh kế mới. Nếu phát huy hiệu quả, mô hình sẽ tạo cơ sở để mở rộng vùng sản xuất, nâng cao thu nhập, giúp người dân có thêm điều kiện vươn lên thoát nghèo bền vững.