‘Thịt lợn trà xanh – Tinh hoa Thái Nguyên’

Khi lá chè xanh “góp vị” cho thịt lợn

Thái Nguyên từ lâu được biết đến là vùng đất của chè, không chỉ mang lại giá trị kinh tế cao mà còn trở thành một phần trong đời sống, văn hóa và thương hiệu của địa phương. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của ngành chè, việc tận dụng các nguồn phụ phẩm từ cây chè cũng đặt ra yêu cầu mới nhằm gia tăng giá trị sản xuất và hướng tới nền nông nghiệp tuần hoàn.

Từ thực tế đó, việc nghiên cứu bổ sung bột lá chè xanh vào khẩu phần thức ăn cho lợn đã mở ra một hướng đi đáng chú ý. Thay vì chỉ dừng lại ở sản phẩm chè, nguồn nguyên liệu này được đưa vào quy trình chăn nuôi, tạo ra sản phẩm thịt có những đặc tính riêng gắn với thế mạnh của địa phương.

Nhằm đẩy mạnh phát triển nhãn hiệu “Thịt lợn trà xanh – Tinh hoa Thái Nguyên”, UBND tỉnh Thái Nguyên đã ban hành công văn về quản lý, sử dụng và phát triển nhãn hiệu. Đây được xem là bước đi quan trọng để sản phẩm từ mô hình chăn nuôi không chỉ dừng ở quy mô thử nghiệm mà tiến tới xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường, nâng cao giá trị cho người chăn nuôi.

Năm 2026, Trung tâm Khuyến nông và Môi trường tỉnh Thái Nguyên triển khai mô hình chăn nuôi lợn bằng thức ăn tự nhiên có bổ sung bột lá chè xanh tại xã Tân Cương với quy mô 50 con, 3 hộ tham gia.

Để người dân nắm vững kỹ thuật, Trung tâm đã tổ chức hội nghị tập huấn cho 20 hộ dân trong và ngoài mô hình về quy trình kỹ thuật nuôi dưỡng, chăm sóc và phòng bệnh cho lợn thịt bằng thức ăn tự nhiên có bổ sung bột lá chè xanh.

Theo ông Hoàng Công Hợp, cán bộ kỹ thuật Trung tâm Khuyến nông và Môi trường tỉnh Thái Nguyên, chăn nuôi lợn trà xanh trước hết phải tuân thủ các yêu cầu của quy trình chăn nuôi an toàn sinh học.

Chuồng trại phải thông thoáng, sạch sẽ, được bố trí khoa học để hạn chế thấp nhất nguy cơ phát sinh mầm bệnh. Con giống có nguồn gốc rõ ràng, khỏe mạnh, được tiêm phòng đầy đủ. Thức ăn, nước uống được kiểm soát chặt chẽ, không sử dụng nguyên liệu ẩm mốc hoặc chứa hóa chất cấm.

Cùng với đó, chuồng trại được vệ sinh hằng ngày, khử trùng định kỳ và quản lý chất thải nhằm hạn chế tác động đến môi trường. Đặc biệt, khi sử dụng thức ăn có bổ sung bột lá chè xanh, người chăn nuôi phải phối trộn đúng tỷ lệ theo công thức.

“Các hợp chất sinh học tự nhiên trong chè xanh có tác dụng tích cực đến quá trình trao đổi chất của vật nuôi. Quan trọng nhất, sản phẩm thịt phải bảo đảm các tiêu chí về an toàn thực phẩm, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường”, ông Hợp cho biết.

Từ hiệu quả mô hình đến chuỗi giá trị

Với người chăn nuôi, hiệu quả của một mô hình không chỉ nằm ở việc vật nuôi khỏe hơn mà còn thể hiện ở chất lượng sản phẩm và khả năng tiêu thụ. Đây là điểm được người dân tham gia mô hình đánh giá cao.

Bà Trần Thị Luyến, thành viên HTX Toàn Liễu cho hay, ban đầu các hộ khá băn khoăn bởi đây là hướng chăn nuôi mới. Tuy nhiên, quá trình thử nghiệm cho thấy lợn ăn khỏe, ít bệnh, thịt săn chắc và có hương vị khác biệt so với phương thức nuôi thông thường. Mô hình bước đầu cho thấy hiệu quả cả về chất lượng thịt và khả năng thích nghi của vật nuôi.

Không chỉ được đánh giá bằng cảm quan, chất lượng thịt lợn trà xanh còn được kiểm chứng thông qua các kết quả phân tích khoa học. Kết quả phân tích trên cả lợn đen bản địa và lợn ngoại thương phẩm cho thấy việc bổ sung chè xanh giúp giảm tỷ lệ mỡ, tăng độ đỏ và khả năng giữ nước của thịt.

Đây là những yếu tố có ý nghĩa trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến nguồn gốc, quy trình sản xuất và mức độ an toàn của thực phẩm. Khi câu chuyện sản phẩm được gắn với quy trình chăn nuôi được kiểm soát từ con giống, thức ăn, chăm sóc đến giết mổ, giá trị của sản phẩm thịt cũng được nâng lên.

Ông Đào Văn Đương ở xóm Đức Hòa (xã Tân Cương, Thái Nguyên) cho biết, chi phí chăn nuôi theo quy trình mới tăng không đáng kể, trong khi đầu ra ổn định hơn, giá bán cao hơn so với lợn nuôi thông thường. Giá lợn hơi cao hơn khoảng 20%, được HTX thu mua ổn định nên gia đình ông yên tâm sản xuất và đang chuẩn bị vào đàn thêm 100 con.

“Từ khi chuyển sang nuôi lợn trà xanh, tỷ lệ bệnh giảm rõ rệt, lợn lớn đều, dễ tiêu thụ. Đây là hướng chăn nuôi phù hợp với điều kiện địa phương”, ông Đương chia sẻ.