Số hóa ngành chăn nuôi – hướng đi tất yếu
Là một trong những trụ cột quan trọng của nền kinh tế nông nghiệp, ngành chăn nuôi không chỉ góp phần bảo đảm an ninh lương thực mà còn đóng vai trò đáng kể trong tăng trưởng GDP. Việc thúc đẩy chuyển đổi số đang mở ra hướng đi mới, giúp tối ưu hóa quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Đồng Nai được mệnh danh là thủ phủ chăn nuôi của cả nước. Ảnh: Trần Trung.
Tại Đồng Nai, “thủ phủ chăn nuôi” của cả nước, toàn tỉnh hiện có tổng đàn heo lên đến 3,84 triệu con và gần 36,2 triệu con gia cầm. Nếu như trước đây, dù nổi tiếng với quy mô đàn vật nuôi lớn, nhưng Đồng Nai vẫn phụ thuộc vào mô hình nhỏ lẻ, phân tán, dễ tổn thương trước biến động thị trường và dịch bệnh; thì nay, nhờ định hướng phát triển đúng đắn và chính sách quản lý đồng bộ, địa phương đã hình thành các vùng chăn nuôi tập trung quy mô lớn, gắn với chuỗi giá trị khép kín từ sản xuất – chế biến – tiêu thụ.
Ngoài ra, ngành chăn nuôi Đồng Nai đã và đang dịch chuyển mạnh sang ứng dụng khoa học công nghệ mới và chuyển đổi số trong quản lý, giám sát sản xuất, tạo nền tảng vững chắc để nâng cao năng suất, chất lượng và hướng đến phát triển bền vững.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Đồng Nai, từ năm 2020, ngành nông nghiệp địa phương đã triển khai hai dự án số hóa trọng điểm gồm: phần mềm Te-Food – hệ thống quản lý đàn chăn nuôi và kiểm soát dịch bệnh bằng công nghệ Blockchain; cùng dự án truy xuất nguồn gốc sản phẩm thịt có nguồn gốc từ động vật.

Ứng dụng công nghệ Big Data vào chăn nuôi gia cầm. Ảnh: T.T.
Phần mềm Te-Food cho phép quản lý toàn bộ quy trình chăn nuôi từ khai báo, tiêm phòng, vận chuyển đến giết mổ thông qua nền tảng dữ liệu tập trung. Đến nay, hàng ngàn trang trại trên địa bàn tỉnh đã khai báo và quản lý thông tin chăn nuôi trên hệ thống này. Đây là mô hình được tỉnh tập trung nhân rộng, thu hút nhiều doanh nghiệp trong ngành tham gia.
Với tổng vốn đầu tư 250 triệu USD, CPV Food Bình Phước là tổ hợp chuỗi sản xuất gia cầm khép kín đầu tiên tại Việt Nam từ trang trại, giết mổ, chế biến đến xuất khẩu được vận hành và giám sát bằng hệ thống số hóa hiện đại.
Doanh nghiệp đã áp dụng các công nghệ tiên tiến như AI, Big Data, IoT, và hệ thống định vị toàn cầu GPS trong quản lý, sản xuất và vận chuyển. Mỗi lô hàng đều được truy xuất nguồn gốc 100%, giúp đảm bảo chất lượng, an toàn thực phẩm và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế.
Năm 2022, CPV Food Bình Phước ghi dấu mốc lịch sử khi xuất khẩu lô 33,6 tấn thịt gà chế biến đầu tiên sang thị trường Nhật Bản. Chỉ sau 3 năm, sản lượng xuất khẩu đã cán mốc 10.000 tấn, đóng góp hơn 1.700 tỷ đồng vào tổng giá trị xuất khẩu giai đoạn 2021–2025.

CPV Food Bình Phước là tổ hợp chuỗi sản xuất gia cầm khép kín được vận hành và giám sát bằng hệ thống số hóa hiện đại. Ảnh: Trần Trung.
Ông Pawalit Ua-Amornwanit, Tổng Giám đốc C.P. Việt Nam, chia sẻ: “Thành tựu này chứng minh mô hình tích hợp toàn diện của CPV Food Bình Phước hoàn toàn đáp ứng được các yêu cầu khắt khe nhất của thị trường quốc tế. Đây là kết quả của chiến lược đầu tư dài hạn vào công nghệ và chuẩn hóa quy trình, hướng đến mục tiêu đưa sản phẩm chăn nuôi Việt Nam ra thế giới”.
Đến nay, toàn tỉnh Đồng Nai đã có 1.758 trang trại đăng ký và xác nhận thông tin trên phần mềm Te-Food; 1.187 cá nhân, tổ chức như siêu thị, chợ, cơ sở giết mổ và bếp ăn công nghiệp tham gia truy xuất nguồn gốc sản phẩm chăn nuôi. Trong 5 tháng đầu năm 2025, hơn 121.000 con heo đã được truy xuất nguồn gốc điện tử.
Ngành chăn nuôi Đồng Nai đặt mục tiêu đến năm 2025, tầm nhìn 2030, 100% trang trại chăn nuôi đăng ký và báo cáo trên phần mềm Te-Food; các cơ sở nhỏ lẻ sẽ được kết nối vào chuỗi dữ liệu chung, gắn quản lý sản xuất với phòng chống dịch bệnh, kiểm soát giết mổ và truy xuất nguồn gốc sản phẩm.
Cú hích từ Nghị quyết 57
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Đồng Nai, Nghị quyết 57 được xem là kim chỉ nam để khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực then chốt cho sự phát triển bền vững của ngành nông nghiệp nói chung và chăn nuôi nói riêng. Chính sách này tạo môi trường thuận lợi, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nghiên cứu, ứng dụng công nghệ mới, nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường.

Nghị quyết 57 được xem là kim chỉ nam để khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực then chốt cho sự phát triển bền vững của ngành chăn nuôi. Ảnh: Trần Trung.
Có thể khẳng định, Chưa bao giờ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo lại được quan tâm và đầu tư mạnh mẽ như hiện nay. Nhà nước đóng vai trò kiến tạo, doanh nghiệp trở thành trung tâm đổi mới, còn người dân trực tiếp hưởng lợi từ quá trình số hóa.
Việc thực hiện Nghị quyết 57 giúp doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ chăn nuôi tiếp cận các chính sách hỗ trợ đầu tư công nghệ, đào tạo nhân lực số, tín dụng ưu đãi và quy trình sản xuất chuẩn quốc tế.
Ông Nguyễn Văn Thắng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Đồng Nai, cho biết toàn tỉnh có hơn 40 triệu con gia súc, gia cầm và hàng trăm dự án chăn nuôi công nghệ cao đang được triển khai. Chuyển đổi số giúp ngành chăn nuôi giám sát dịch bệnh hiệu quả hơn, đồng thời tạo liên kết giữa các khâu từ con giống, thức ăn, chế biến đến tiêu thụ, hình thành chuỗi giá trị khép kín, minh bạch và bền vững.

Việc thúc đẩy chuyển đổi số đang mở ra hướng đi mới, giúp tối ưu hóa quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường xuất khẩu sản phẩm động vật. Ảnh: Trần Trung.
“Đồng Nai đang thu hút có chọn lọc các nhà đầu tư đáp ứng yêu cầu về công nghệ sinh học, an toàn dịch bệnh và truy xuất nguồn gốc điện tử. Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã tạo nên động lực mới cho toàn ngành”, ông Thắng nhấn mạnh.
Ông Thắng cũng cho biết, Đồng Nai sẽ tiếp tục đầu tư nghiên cứu, chuyển giao và ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ vào sản xuất nông nghiệp. Chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, đổi mới sáng tạo, truy xuất nguồn gốc và thương mại điện tử sẽ là những khâu đột phá thúc đẩy phát triển ngành nông nghiệp nói chung, chăn nuôi nói riêng.

Ông Nguyễn Văn Thắng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Đồng Nai chia sẻ với Báo Nông nghiệp và Môi trường. Ảnh: Trần Trung.
Theo Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Sơn, Phó Chủ tịch Hội Chăn nuôi Việt Nam, nhiều trang trại quy mô lớn đã ứng dụng công nghệ số trong quản lý và sản xuất, song vẫn còn tồn tại không ít khó khăn như thiếu vốn, thiếu nhân lực số và cơ chế chính sách chưa thật sự đồng bộ.
Các chuyên gia cho rằng, để đẩy nhanh ứng dụng công nghệ số trong chăn nuôi, cần hoàn thiện cơ chế, đầu tư hạ tầng số, phát triển nguồn nhân lực, đồng thời xây dựng dữ liệu chung toàn ngành. Địa phương cần có chính sách hỗ trợ tài chính, khuyến khích xã hội hóa nghiên cứu và nhân rộng mô hình chăn nuôi tuần hoàn, xanh, bền vững.
Nhờ hành lang chính sách thông thoáng từ Nghị quyết 57 cùng nỗ lực chuyển đổi số đồng bộ, ngành chăn nuôi Đồng Nai kỳ vọng sẽ tiếp tục khẳng định vị thế “thủ phủ chăn nuôi” của cả nước, đồng thời hướng tới mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp số, phát triển chăn nuôi bền vững và đưa sản phẩm vươn xa trên thị trường quốc tế.
Nguồn: Báo Nông Nghiệp
