Nắng nóng thiêu đốt, người chăn nuôi không dám rời chuồng

Không ngủ trưa, không dám đi xa

Trưa nắng nóng hầm hập, thay vì về nhà nghỉ, anh Nguyễn Văn Dũng (sinh năm 1974, thôn Đồng Quyền, xã Lập Thạch, tỉnh Phú Thọ) nói nửa đùa nửa thật: “Kê cái ghế xếp ngay đầu dàn mát trong chuồng gà rồi nằm xuống ngủ có khi lại hay”. Anh bảo nằm đó còn mát hơn điều hòa trong nhà nhưng điều quan trọng hơn cả là không dám đi đâu xa khi nắng nóng đang đỉnh điểm. “Trưa không được ngủ, phải giám sát liên tục xem có con nào ngỏm không, giám sát nhiệt độ lên xuống để còn điều chỉnh”, anh nói thêm.

Trại gà của anh Dũng có quy mô một vạn con, hai chuồng kín được trang bị hệ thống quạt hút 2 đầu, máy bơm tuần hoàn và tấm làm mát. Nghe có vẻ hiện đại nhưng mùa nắng nóng này, máy móc chạy hết công suất cũng chỉ giữ được nhiệt độ chuồng ở mức chấp nhận được, không phải hết lo.

Bởi khi nhiệt kế chỉ lên 33 độ anh lại phải tất tả kéo về 30 vì gà nằm đúng chỗ dàn mát thì ổn, nếu chúng tụm vào nhau thì phải vào chuồng xua ra. Ngày bình thường anh Dũng có thể về nhà nghỉ trưa. Nhưng mùa nắng nóng này, từ 9 giờ sáng đến 8 giờ tối anh gần như thao thức, sẵn sàng lên chuồng bất cứ khi nào.

Bên xã Thái Hòa (tỉnh Phú Thọ), ông Nguyễn Văn Tiến (sinh năm 1965) ở thôn Xuân Bái nuôi 5.000 con gà thịt theo kiểu chuồng hở lại có cách xử lý khác. Nắng nóng, ông mở toang bạt, thả đàn gà ra vườn từ sáng sớm, thậm chí tối hôm trước bê nguyên máng ra ngoài vườn, thắp đèn cho gà ăn ngoài trời luôn, không lùa lại vào chuồng nữa. “Bên ngoài mặc dù nắng nhưng không khí lưu thông tốt hơn, con gà vẫn còn thích hơn, dễ chịu hơn”, ông Tiến giải thích.

Gà thả ra vườn phải mất công theo dõi, mất công tạo bóng mát nhưng nhốt trong chuồng tôn có quạt công nghiệp chạy 24/7 mà không thông khí được thì còn nguy hơn. Mới đây, nhà ông đã có 20 con gà ngắc ngoải vì nóng, không cứu được nên ông đành phải chọn giải pháp lùa đàn gà ra vườn.

Tiền điện tăng gấp rưỡi, gà giảm ăn một nửa

Nuôi gà mùa nắng nóng, cái khổ nhất không chỉ là mất ngủ mà còn là chuyện tiền. Anh Dũng tháng trước hết 6 triệu đồng tiền điện, từ đầu tháng 5 đến nay đã chạm 8 triệu và dự tính cả tháng có thể lên tới 10 triệu nếu nắng nóng còn kéo dài. Lý do đơn giản: quạt phải chạy hết công suất, máy bơm nước tuần hoàn qua dàn mát phải hoạt động liên tục từ sáng đến tối. “Tăng quạt thì tăng tiền, quạt chạy thì mất điện, mất điện thì mất tiền”, ông nói gọn lỏn.

Chưa hết, anh Dũng đang tính lắp thêm dàn phun mái để giảm nhiệt từ trên xuống, nhưng nhẩm sơ cũng mấy triệu, chưa kể ống, máy bơm đi kèm. Lắp vào giúp hạ nhiệt nhanh nhưng chi phí lại đội thêm.

Điện giải cũng là khoản không nhỏ. Những ngày này, cả anh Dũng và ông Tiến đều phải cho gà uống điện giải ngày hai lần, sáng một lần, trưa một lần, hôm nào nắng gắt thì thêm lần tối. Ông Tiến còn cho uống thêm thuốc hạ sốt buổi trưa để giảm nhiệt cho gà, từ đầu đợt nắng đến giờ gần một tháng, ngày nào cũng vậy, không bỏ hôm nào.

Nắng nóng gay gắt nên gà uống nhiều nước hơn, nhưng ăn thì kém hẳn. “Ngày chúng ăn ít, tối mát mới ăn nhiều”, anh Dũng nói. Còn ông Tiến so sánh ví von: “Như người, ăn ba bát cơm mỗi bữa thì đủ chất phát triển, ăn một bát rưỡi thì chỉ cầm cự sống thôi, gà cũng vậy”. Hệ quả là đàn gà lớn chậm hẳn. Trước Tết ông Tiến nuôi 90 ngày gà đã đạt khối lượng trên 3 cân và có thể xuất chuồng, đợt này 3 tháng rồi mà gà mới chỉ xấp xỉ 2 cân. Tính ra phải nuôi thêm gần nửa tháng nữa mới xuất được, trong khi chi phí vẫn phải chạy đều mỗi ngày, thậm chí tăng lên.

Thiệt hại còn hiện ra rõ ở khay trứng. Ngày thường trại anh Dũng nhặt được 115 khay, mỗi đợt nắng gắt tụt xuống còn 100, mất đứt khoảng 450 quả mỗi ngày. Thời tiết ổn định thì sản lượng lên, nắng nóng kéo dài thêm ngày nào thì mất thêm ngày đó. Tỷ lệ hao hụt đàn gà cũng tăng gấp đôi so với mùa đông, ông Tiến ước tính khoảng 5% trong khi mùa đông chỉ 2 đến 3%.