Đầu năm 2026, Tổ hợp tác trồng dưa chuột thôn Vĩnh Giang, xã Hương Xuân triển khai sản xuất trên diện tích gần 2ha với 10 hộ tham gia. Trước khi xuống giống, các hộ dân được tham quan, học tập kinh nghiệm tại những mô hình trồng dưa hiệu quả và tập huấn kỹ thuật từ khâu làm đất, chọn giống đến chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh. Các hộ thống nhất sử dụng cùng một giống, bố trí thời vụ đồng loạt và áp dụng chung quy trình chăm sóc nhằm đảm bảo cây sinh trưởng đồng đều, thuận lợi cho thu hoạch và tiêu thụ.
Mô hình liên kết sản xuất dưa chuột được triển khai trên diện tích gần 2ha với 10 hộ dân tham gia. Ảnh: Ánh Nguyệt.
Ông Đặng Văn Khanh, Tổ trưởng Tổ hợp tác trồng dưa chuột thôn Vĩnh Giang cho biết, dưa chuột là cây ngắn ngày, chỉ sau hơn một tháng đã bắt đầu cho thu hoạch. Quan trọng hơn, toàn bộ sản phẩm được doanh nghiệp ký kết bao tiêu, giúp bà con yên tâm sản xuất, không lo lắng đầu ra. Theo ông Khanh, nhờ liên kết tiêu thụ, các hộ mạnh dạn đầu tư, tập trung chăm sóc để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.
Hiện mô hình đã bước vào giai đoạn thu hoạch rộ, sản lượng ước đạt khoảng 3,5 tấn mỗi ngày. Sau khi trừ chi phí, mỗi hộ tham gia thu về khoảng 6 triệu đồng trong vụ đầu tiên, cao hơn so với các cây trồng truyền thống. Những vụ tiếp theo, lợi nhuận dự kiến sẽ tăng do người dân không phải đầu tư lại hệ thống giàn lưới. Điều này tạo động lực để bà con tiếp tục mở rộng diện tích.
Nhờ tuân thủ quy trình kỹ thuật chung từ chăm sóc đến phòng trừ sâu bệnh, cây dưa sinh trưởng tốt, quả đẹp. Ảnh: Ánh Nguyệt.
Để đảm bảo năng suất và chất lượng sản phẩm, các hộ dân tuân thủ nghiêm quy trình kỹ thuật. Ruộng dưa được làm đất kỹ, lên luống cao, bố trí mật độ hợp lý nhằm tạo độ thông thoáng cho cây phát triển. Cây dưa được trồng theo giàn, thường xuyên tỉa nhánh, định hướng thân leo, kết hợp bón phân hữu cơ và bổ sung dinh dưỡng hợp lý. Ngoài ra, việc phủ bạt nilon giúp giữ ẩm, hạn chế cỏ dại và giảm công lao động. Các hộ cũng hạn chế thấp nhất thuốc bảo vệ thực vật, ưu tiên biện pháp sinh học nhằm hướng tới sản xuất an toàn.
Bà Phan Thị Mỹ, thành viên Tổ hợp tác trồng dưa chuột thôn Vĩnh Giang chia sẻ: “Việc liên kết sản xuất giúp chúng tôi khắc phục tình trạng canh tác nhỏ lẻ trước đây. Bà con cùng áp dụng chung kỹ thuật nên việc quản lý sâu bệnh thuận lợi hơn, chi phí đầu vào giảm và sản phẩm dễ tiêu thụ hơn”. Theo bà Mỹ, khí hậu và nguồn nước tại địa phương khá phù hợp với giống dưa leo “Tài Lộc”, cây sinh trưởng tốt và cho năng suất cao (trung bình đạt khoảng 60 tấn/ha), quả dưa đồng đều, mẫu mã đẹp, đáp ứng yêu cầu thị trường.
Sau khoảng 45 ngày xuống giống, dưa bắt đầu cho thu hoạch với năng suất ước đạt 60 tấn/ha. Ảnh: Ánh Nguyệt.
Không chỉ mang lại thu nhập trực tiếp cho các hộ tham gia, mô hình còn tạo việc làm thời vụ cho lao động địa phương. Trên diện tích gần 2ha, mô hình tạo khoảng 300 ngày công lao động với mức thu nhập 300 nghìn đồng/ngày. Thời gian thu hoạch dự kiến kéo dài từ 45 – 60 ngày, giúp bà con có nguồn thu ổn định.
Theo bà Nguyễn Thị Hằng, Giám đốc HTX Sản xuất – Kinh doanh tổng hợp Nhật Hằng (đơn vị liên kết tiêu thụ), mô hình được triển khai theo chuỗi liên kết từ đầu vào đến đầu ra. “Doanh nghiệp phối hợp cung ứng giống, vật tư, tập huấn kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm, giúp nông dân yên tâm đầu tư sản xuất. Cách làm này giúp giảm chi phí, hạn chế rủi ro thị trường và đảm bảo chất lượng nông sản”, bà Hằng cho biết.
Thời gian thu hoạch mỗi lứa dưa chuột dự kiến kéo dài từ 45 – 60 ngày, được doanh nghiệp bao tiêu sản phẩm. Ảnh: Ánh Nguyệt.
Để triển khai mô hình, UBND xã Hương Xuân đã tổ chức cho người dân tham quan học tập kinh nghiệm, đồng thời ký kết hợp tác với doanh nghiệp nhằm đảm bảo đầu ra ổn định. Tổ hợp tác trồng dưa chuột thôn Vĩnh Giang với 10 thành viên được thành lập, trực tiếp sản xuất theo quy trình kỹ thuật hướng VietGAP.
Ông Trần Đình Tâm, Trưởng phòng Kinh tế xã Hương Xuân cho biết: “Việc đưa cây dưa chuột vào sản xuất giúp nâng cao thu nhập cho người dân, mở ra hướng phát triển kinh tế nông thôn bền vững. Với thời gian sinh trưởng ngắn, năng suất cao và thị trường ổn định, cây dưa chuột có thể trở thành cây trồng chủ lực tại địa phương”.
Cây dưa chuột được đánh giá cho năng suất vượt trội, phù hợp với thổ nhưỡng xã Hương Xuân. Ảnh: Ánh Nguyệt.
Từ những kết quả bước đầu, mô hình liên kết trồng dưa chuột tại xã Hương Xuân đang mở ra hướng đi mới trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng ở vùng biên. Khi người dân, chính quyền và doanh nghiệp cùng đồng hành, những diện tích đất màu kém hiệu quả trước đây dần trở thành vùng sản xuất mang lại giá trị kinh tế cao. Đây được xem là tiền đề để địa phương tiếp tục nhân rộng mô hình, hướng tới phát triển nông nghiệp an toàn, bền vững và nâng cao đời sống người dân.
Nguồn: Báo Nông Nghiệp
