Khuyến nông kết nghĩa giúp đồng bào thiểu số thâm canh ngô lai

Cải thiện đời sống đồng bào thiểu số

Thực hiện Kế hoạch số 80/KH-KN ngày 11/2/2026 của Trung tâm Khuyến nông Gia Lai về việc triển khai công tác kết nghĩa với làng đồng bào dân tộc thiểu số giai đoạn 2026 – 2030, Trung tâm đã phối hợp với Công ty Bảo Việt Nhân Thọ Bắc Bình Định kết nghĩa với làng đồng bào dân tộc thiểu số Tnung-Măng thuộc xã Ya Ma (Gia Lai) nhằm tăng cường mối quan hệ đoàn kết, gắn bó giữa các bên.

Mục tiêu của việc kết nghĩa hướng tới góp phần hỗ trợ người dân địa phương phát triển kinh tế – xã hội, từng bước nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân thông qua các hoạt động khuyến nông. Trung tâm Khuyến nông Gia Lai có kế hoạch xây dựng và nhân rộng các mô hình khuyến nông, mô hình sản xuất hiệu quả để cải thiện đời sống bà con địa phương.

Làng Tnung-Măng có 225 hộ dân với 1.154 nhân khẩu, trong đó có 204 hộ đồng bào dân tộc Bana với 1058 nhân khẩu (chiếm 90,67% dân số), người kinh có 21 hộ với 96 nhân khẩu (chiếm 9,33%). Đời sống của người dân làng Tnung-Măng còn rất nhiều khó khăn với 62 hộ nghèo (320 nhân khẩu), chiếm 27,56% và 45 hộ cận nghèo với 263 khẩu (chiếm 20%). Nguồn sống của người dân ở đây chủ yếu dựa vào nương rẫy và chăn nuôi. Sau một thời gian khảo sát, Trung tâm Khuyến nông Gia Lai nhận thấy đất rẫy bạc màu ở đây phù hợp phát triển cây ngô lai.

Nhằm tối ưu hóa sản xuất và chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, vụ mùa năm 2026, được sự hỗ trợ của Công ty cổ phần Giống cây trồng Miền Nam (SSC) và Công ty cổ phần Vật tư Kỹ thuật nông nghiệp Bình Định, Trung tâm Khuyến nông Gia Lai phối hợp với UBND xã Ya Ma triển khai mô hình thâm canh ngô lai với quy mô 5 ha tại làng Tnung-Măng.

“Chúng tôi quan niệm kết nghĩa không chỉ là thăm hỏi, tặng quà mà cần có những hoạt động giúp đỡ người dân cải thiện cuộc sống lâu dài. Với nhiệm vụ của đơn vị, chúng tôi quyết tâm xây dựng tại làng Tnung-Măng mô hình khuyến nông với cây trồng phù hợp thổ nhưỡng địa phương, mong muốn mô hình này được nhân rộng để nâng cao hiệu quả sản xuất, nâng cao đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số”, ông Huỳnh Việt Hùng, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Gia Lai chia sẻ.

Hiệu quả cả về kinh tế và xã hội

Theo ông Nguyễn Cường, cán bộ kỹ thuật của Trung tâm Khuyến nông Gia Lai, mô hình thâm canh giống ngô lai SSC 557 tại làng Tnung-Măng có 4 hộ dân địa phương tham gia. Trong đó hộ anh Đinh Brei 2 ha, hộ Đinh Voh Brom 1 ha, hộ Đinh Voh Gót 1 ha và hộ Đinh Voh Vớt 1 ha.

Anh Đinh Voh Brom, hộ tham gia mô hình phấn khởi: “Diện tích đất gia đình tôi tham gia mô hình thâm canh cây ngô lai trước đây cũng đã trồng ngô nhưng hiệu quả không cao nên đã bỏ trống 3 – 4 năm nay. Vụ này tôi tham gia mô hình, được cán bộ khuyến nông tập huấn kỹ thuật, hướng dẫn quy trình chăm sóc nên ngô cho nhiều trái hơn, năng suất cao hơn mọi năm rất nhiều”.

Ông Nguyễn Cường cho biết thêm: Mô hình thâm canh ngô lai tại làng Tnung-Măng xuống giống từ ngày 10 – 13/7/2026. Vụ này thời tiết diễn biến phức tạp, nắng nóng kéo dài giai đoạn đầu vụ, mưa nhiều giai đoạn cuối vụ đã ảnh hưởng đến sinh trưởng, phát triển của cây ngô. Thêm vào đó, thời tiết bất thuận khiến các đối tượng dịch hại phát sinh gây hại, nhất là sâu keo mùa thu khiến bà con lo lắng.

“Sâu keo mùa thu phát sinh, gây hại nặng cây ngô giai đoạn từ 3 – 6 lá, tuy nhiên nhờ cán bộ kỹ thuật của Trung tâm Khuyến nông tỉnh và xã Ya Ma thường xuyên theo dõi, hướng dẫn bà con bám đồng, phòng trừ kịp thời nên cây ngô sớm phục hồi”, ông Nguyễn Cường cho hay.

Nhờ đó, năng suất ngô trong mô hình ở làng Tnung-Măng vụ mùa vừa qua đạt đến 65,4 tạ/ha. Theo tính toán của Trung tâm Khuyến nông Gia Lai, tổng chi phí gồm các khoản giống, phân bón, thuốc BVTV, chi phí máy xới đất, công gieo hạt, công trồng và công bơm thuốc BVTV… là 26.960.000đ/ha, với năng suất 65,4 tạ/ha, giá bán 8.000đ/kg, sau khi trừ chi phí người trồng còn lãi 25.360.000đ/ha.

Theo ông Huỳnh Việt Hùng, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Gia Lai, ngoài mang lại hiệu quả kinh tế, mô hình còn mang lại hiệu quả xã hội rất lớn. Nông dân được nâng cao kỹ thuật canh tác, kỹ năng nhận diện một số đối tượng sâu bệnh hại và biện pháp phòng trừ phù hợp đối với cây ngô lai.

Thành công của mô hình mở ra triển vọng tăng nhanh diện tích trồng ngô trên vùng đất đồi núi tại xã Ya Ma. Khi đã có kinh nghiệm canh tác, nông dân sẽ mạnh dạn đầu tư, chuyển đổi trên diện tích lớn, tạo thành vùng sản xuất ngô tập trung.

Sau thành công của mô hình, ông Hùng đề xuất UBND xã Ya Ma quy hoạch vùng trồng tập trung, rà soát, quy hoạch các vùng đất nương rẫy hoặc đất bạc màu sang trồng ngô lai nhằm thuận tiện cho việc đầu tư hạ tầng và cơ giới hóa sản xuất.

Ông Huỳnh Việt Hùng đề xuất UBND xã Ya Ma trích ngân sách địa phương hoặc lồng ghép các chương trình mục tiêu quốc gia để hỗ trợ một phần kinh phí mua hạt giống ngô lai F1 chất lượng cao, phân bón và thuốc bảo vệ thực vật cho các hộ nghèo, hộ đồng bào dân tộc thiểu số.

“UBND xã cần làm cầu nối mời gọi các doanh nghiệp, hợp tác xã ký kết hợp đồng bao tiêu sản phẩm ngô hạt tươi, ngô sinh khối làm thức ăn chăn nuôi để nông dân bớt lo lắng về đầu ra”, ông Hùng kiến nghị.