Gần 1.000 tàu cá Gia Lai đăng ký giải bản

Cuộc sắp xếp lại đội tàu

Sau khi Nghị quyết số 27/2025/NQ-HĐND của HĐND tỉnh Gia Lai có hiệu lực, các địa phương ven biển trong tỉnh lập tức triển khai rà soát để thực hiện đúng người, đúng quy định để chính sách này phát huy hiệu quả. Tại phường Quy Nhơn, UBND phường đã tiếp nhận hồ sơ giải bản của 138 tàu cá, niêm yết danh sách công khai 23 tàu đủ điều kiện đợt 1.

Bà Nguyễn Thị Minh Nguyệt, Phó Chủ tịch UBND phường Quy Nhơn, cho hay: “Chúng tôi thực hiện theo các quy định hướng dẫn cho ngư dân thực hiện đăng ký hồ sơ giải bản tàu cá. Trên địa bàn phường, có 138 hồ sơ tàu cá đăng ký giải bản đợt 1. Sau các bước tiếp nhận, thẩm định hồ sơ, phường đã niêm yết danh sách công khai đối với 23 tàu cá đủ điều kiện, tiếp tục thẩm định đối với các hồ sơ khác”.

Tại phường Quy Nhơn Đông, ông Nguyễn Thành Danh, Phó Chủ tịch UBND phường, cho biết đợt này phường đang tập trung giải quyết 66 tàu “3 không”, không đăng kiểm, không đăng ký, không có giấy phép khai thác thủy sản để thực hiện giải bản theo đúng quy định.

“Nhóm tàu ‘3 không’ là nhóm nguy cơ cao vi phạm khai thác IUU, vì thế phường tập trung vào nhóm này trước. Hiện đã có 44/66 tàu cá ‘3 không’ nộp hồ sơ đăng ký giải bản, 22 chủ tàu còn lại chúng tôi tiếp tục tuyên truyền, hướng dẫn triển khai thực hiện. Đồng thời, phường tiếp nhận 64 hồ sơ các chủ tàu đủ điều kiện hoạt động, song ngư dân chủ động chuyển đổi nghề nên xin nộp hồ sơ đăng ký giải bản theo chính sách của tỉnh. Đợt 1, phường đã niêm yết danh sách 25 tàu cá đủ điều kiện, giữa tháng 6 tiếp tục đợt xét duyệt 25 hồ sơ tiếp theo”, ông Danh cho  hay.

Xã Đề Gi đang tập trung vào nhóm tàu hành nghề câu mực, thường xuyên neo đậu ngoài tỉnh. “164 hồ sơ đã được UBND xã tiếp nhận, hiện đang trong quá trình rà soát, thẩm định hồ sơ theo đúng quy định”, ông Võ Văn Tài, Chủ tịch UBND xã Đề Gi nói.

Theo thống kê từ Chi cục Thủy sản tỉnh Gia Lai, đến nay toàn tỉnh đã có gần 1.000 tàu đăng ký giải bản. Riêng đợt 1, tỉnh đã tạm cấp hơn 212 tỷ đồng cho các địa phương thực hiện. Ông Nguyễn Hữu Nghĩa, Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản Gia Lai, cho hay: Mức hỗ trợ giải bản được tính theo tuổi tàu, công suất và tải trọng, đủ sức khuyến khích ngư dân hưởng ứng. Cùng với đó, tỉnh yêu cầu quá trình thực hiện phải chặt chẽ, đúng đối tượng, rà soát kỹ từng trường hợp, đối chiếu hồ sơ đăng ký, đăng kiểm, giấy phép khai thác và xác minh thực tế hiện trạng tàu trước khi lập danh sách đề nghị hỗ trợ.

Giải bản tàu cá là một trong những bước đầu tiên của việc hiện thực hóa chương trình cải tổ đội tàu, hướng tới nghề cá bền vững. Cuộc sắp xếp lại đội tàu này sẽ là bước đi cụ thể nhằm định hướng quá trình phát triển nghề cá theo hướng nâng cao chất lượng, góp phần vào việc tháo gỡ thẻ vàng IUU.

Ngư dân thay đổi tư duy

Là một trong 22 ngư dân đủ điều kiện giải bản tàu cá đợt 1 ở phường Quy Nhơn, ngư dân Nguyễn Văn Bình cho hay, nhiều năm nay gia đình ông trông cậy vào sinh kế từ nghề biển. Năm ngoái, do ảnh hưởng của cơn bão số 13, phương tiện đi biển của ông Bình bị hư hại, tàu nằm bờ từ lúc đó đến nay. Nay được chính quyền địa phương phổ biến chính sách giải bản, ông Bình đăng ký không đắn đo. 

“Gia đình tôi đang chờ chính quyền hỗ trợ kinh phí giải bản để lấy tiền đầu tư chuyển đổi nghề. Tôi lớn tuổi rồi, mưu sinh với nghề biển không còn thích hợp nữa, nên tôi tính toán làm nghề khác trên bờ phù hợp. Chính quyền địa phương có trao đổi về vấn đề đào tạo, chuyển đổi nghề, nhưng mà với độ tuổi ngoài 50 như tôi học nghề mới sẽ khó, vì thế gia đình tôi sẽ tính toán công việc mới phù hợp với độ tuổi, tình trạng sức khỏe”, ông Bình chia sẻ.

Kết quả điều tra tại 1.340 hộ ngư dân ven biển cho thấy có 512 hộ có nhu cầu được hỗ trợ đào tạo nghề và giới thiệu việc làm. Trong số 790 lao động cần chuyển đổi nghề, nhiều người mong muốn làm công nhân, cơ khí, lái xe, nuôi trồng và chế biến thủy sản hoặc tham gia dịch vụ du lịch biển. Điều này cho thấy ngư dân đã bắt đầu thay đổi tư duy, sẵn sàng chuyển đổi nếu được hỗ trợ phù hợp.

Các địa phương đang khảo sát từng nhóm lao động để tư vấn hướng chuyển đổi phù hợp với độ tuổi, khả năng và điều kiện của từng hộ. Đối với lao động lớn tuổi, nhiều địa phương đề xuất phát triển các mô hình nuôi thủy sản quy mô nhỏ, chế biến thủy sản thủ công, nghề câu tay, lưới nhỏ hoặc tham gia dịch vụ du lịch cộng đồng ven biển.

Đây được xem là những công việc ít vốn, phù hợp sức khỏe và kinh nghiệm nghề biển của ngư dân. Trong khi đó, lao động trẻ được định hướng tham gia các ngành nghề có thu nhập ổn định hơn như công nhân khu công nghiệp, cơ khí, điện lạnh, lái xe, nuôi biển công nghệ cao hay du lịch biển.

Gia Lai phân bổ kinh phí chuyển đổi sinh kế ngư dân giải bản tàu cá cho 16 xã, phường ven biển, trong đó một số địa phương có mức hỗ trợ lớn như: Phường Quy Nhơn hơn 49,1 tỷ đồng, xã Đề Gi gần 47 tỷ đồng, phường Quy Nhơn Đông hơn 36,68 tỷ đồng, xã Phù Mỹ Đông hơn 17,7 tỷ đồng, xã Tuy Phước hơn 14,77 tỷ đồng, xã An Lương hơn 13,3 tỷ đồng… Trong tổng số vốn, kinh phí hỗ trợ giải bản tàu cá chiếm hơn 206,84 tỷ đồng; còn lại hơn 5,55 tỷ đồng dành cho đào tạo nghề, tạo điều kiện chuyển đổi việc làm bền vững cho người dân.