Doanh nghiệp làm chủ công nghệ

Quy trình lọc nước đa tầng và kiểm soát môi trường thông minh

Dẫn chúng tôi tham quan hệ thống 5 khu ương giống được đầu tư bài bản tại xã Vĩnh Hải (Khánh Hòa), ông Nguyễn Hồng Sơn, Giám đốc Công ty TNHH Đầu tư thủy sản Newway không giấu được tự hào về hành trình làm chủ công nghệ của đơn vị. Tại đây, nguồn nước được ví như “trái tim”, quyết định đến 70% thành bại của mỗi mẻ giống.

Ông Sơn giải thích tỉ mỉ về hệ thống lọc nước biển tầng sâu: “Nước biển không đơn thuần là lấy vào rồi xử lý hóa chất. Chúng tôi xây dựng hệ thống lọc cát đa tầng từ thô đến mịn với độ dày lớn để đảm bảo độ tinh khiết tối đa trước khi đưa vào thiết bị công nghệ cao”.

Sau khi qua các lớp lọc cơ học, nguồn nước tiếp tục được đẩy qua hệ thống màng lọc UF (Ultrafiltration) với cấp độ siêu vi, giúp chặn đứng các loại virus, vi khuẩn và chất lơ lửng. Bước cuối cùng là tiệt trùng tuyệt đối bằng đèn tia cực tím (UV) công suất lớn. “Việc loại bỏ tác nhân gây bệnh ngay từ nguồn giúp tôm giống có môi trường sống sạch nhất trước khi đưa ấu trùng vào sản xuất”, ông Sơn cho biết.

Chính nhờ quy trình khép kín này và thời gian dài nghiên cứu dòng tôm giống mới mang tên Sơn Hải ra đời nhân kỷ niệm 15 năm thành lập, đơn vị đã nhanh chóng khẳng định uy tín. Theo ông Sơn, dòng Sơn Hải là kết quả của quy trình sàng lọc tinh anh. Từ hàng triệu ấu trùng, đơn vị chỉ tuyển chọn 40 – 60% cá thể khỏe mạnh nhất, có phản xạ bơi lội và bám thành tốt. Với việc sử dụng vi tảo tươi và men vi sinh Probiotics thay thế hoàn toàn kháng sinh, tôm có hệ đường ruột khỏe, gan tụy sắc nét, thích nghi tốt với môi trường khắc nghiệt hoặc độ mặn biến động.

Cùng chung định hướng hiện đại hóa, Công ty TNHH Sản xuất Giống thủy sản Tuấn Hà (xã Vĩnh Hải) gây ấn tượng mạnh nhờ mức độ tự động hóa lên đến 80% trong toàn bộ quy trình sản xuất. Đây là doanh nghiệp đầu tiên trong lĩnh vực tôm giống được UBND tỉnh chứng nhận là doanh nghiệp nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao vào ngày 27/12/2024. Đồng thời, đơn vị cũng tự hào ghi danh là một trong 13 doanh nghiệp được cấp chứng nhận an toàn dịch bệnh động vật vào ngày 24/6/2025, khẳng định bước tiến vững chắc trong việc đảm bảo chất lượng và an toàn sinh học.

Ông Phạm Đức Hanh, Giám đốc sản xuất Công ty Tuấn Hà chia sẻ về hệ thống vận hành quy mô hơn 380 hồ nuôi: “Chúng tôi không còn phụ thuộc hoàn toàn vào cảm tính của kỹ thuật viên. Thay vào đó, đơn vị đã ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) kết hợp cùng hệ thống cảm biến thông minh. Các chỉ số về nhiệt độ, độ pH, oxy hòa tan được cập nhật liên tục từng giây lên hệ thống quản trị trung tâm”.

Điểm sáng công nghệ tại Công ty Tuấn Hà chính là việc tiên phong đưa máy điện phân tách muối từ nước biển vào vận hành. Đây là giải pháp thay thế hoàn hảo cho các phương pháp khử trùng bằng hóa chất truyền thống vốn dễ gây tồn dư và làm sốc tôm nhỏ. Việc làm chủ những công nghệ này không chỉ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí vận hành mà còn giúp đàn tôm giống thích nghi và giảm thiểu rủi ro từ những biến động cực đoan của thời tiết và biến đổi khí hậu đang diễn biến phức tạp tại vùng duyên hải miền Trung.

Dinh dưỡng sinh học và giải pháp thay thế kháng sinh hiệu quả

Bên cạnh hạ tầng kỹ thuật, bài toán dinh dưỡng và sức đề kháng cho tôm giống cũng được các doanh nghiệp sản xuất tôm giống tại tỉnh Khánh Hòa giải quyết bằng những tiến bộ khoa học mới nhất.

Ông Lê Văn Quê, Chủ tịch Hiệp hội Giống thủy sản tỉnh Khánh Hòa chia sẻ: “Xu hướng hiện nay là chuyển dịch mạnh mẽ sang công nghệ vi sinh và an toàn sinh học. Các hội viên của Hiệp hội đều đang nỗ lực đầu tư hệ thống lọc nước tuần hoàn (RAS). Đây là chìa khóa để ngăn chặn lây nhiễm chéo mầm bệnh từ môi trường bên ngoài, đồng thời giải quyết triệt để bài toán xả thải, bảo vệ hệ sinh thái biển ven bờ”.

Thay vì sử dụng kháng sinh vốn bị kiểm soát ngặt nghèo và gây hệ lụy xấu cho người nuôi thương phẩm, các doanh nghiệp như Newway và Tuấn Hà đã chuyển hẳn sang sử dụng công nghệ vi tảo tươi và các dòng men vi sinh (Probiotics) thế hệ mới. Các loại tảo tươi như Thalassiosira hay Chaetoceros được nuôi cấy trong môi trường vô trùng ngay tại trại, cung cấp nguồn đạm tự nhiên và các acid béo thiết yếu, giúp hệ tiêu hóa của tôm post phát triển hoàn thiện.

Tại Newway, ông Nguyễn Hồng Sơn đã thiết lập một “bộ lọc sinh học” cực kỳ khắt khe cho dòng tôm giống của mình. Sau khi ấu trùng trải qua các giai đoạn biến thái từ Zoea sang Mysis và lên Postlarvae, đơn vị tiến hành một quy trình sàng lọc mang tính loại thải cao.

“Từ hàng triệu ấu trùng ban đầu, chúng tôi chỉ giữ lại khoảng 40 – 60% những cá thể khỏe mạnh nhất, có phản xạ bơi lội và hướng quang tốt nhất để tiếp tục ương dưỡng”, ông Sơn chia sẻ và cho biết trước khi xuất xưởng, mỗi lô tôm đều phải vượt qua bài kiểm tra “sốc” khắc nghiệt về độ mặn (hạ độ mặn đột ngột từ 30‰ xuống 0‰) và sốc pH.

Đồng thời, toàn bộ dữ liệu xét nghiệm bằng công nghệ PCR tại phòng Lab nội bộ phải đảm bảo âm tính tuyệt đối với các mầm bệnh nguy hiểm. Với năng lực cung ứng từ 2 – 2,5 tỷ con giống tôm mỗi năm, Newway không chỉ phục vụ người nuôi tại địa phương mà còn trở thành đối tác tin cậy của các vùng nuôi công nghệ cao trong cả nước.