Những ngày đầu tháng 3, thời tiết tại Hà Tĩnh mưa – nắng đan xen cộng với trời âm u, nhiều sương mù tạo điều kiện thuận lợi cho bệnh đạo ôn lá phát sinh, gây hại trên lúa xuân. Ghi nhận tại xã Cẩm Xuyên, một số diện tích đã xuất hiện các vết bệnh đặc trưng của đạo ôn lá.
Bệnh đạo ôn lá bắt đầu phát sinh, gây hại trên lúa xuân và có nguy cơ lây lan diện rộng. Ảnh: T.Nga.
Ông Lê Văn Hùng, thôn Thanh Mỹ cho biết, gia đình sản xuất 5 sào lúa thì có tới 4 sào đã lấm tấm các đốm màu nâu hoặc xám, hình thoi, hai đầu nhọn – dấu hiệu điển hình của bệnh đạo ôn. Ngay sau khi phát hiện vết bệnh, ông đã tiến hành vệ sinh đồng ruộng, phát quang cỏ bờ, đồng thời chuẩn bị thuốc để phun phòng trừ sớm, tránh lây lan sang diện tích còn lại.
Tại xã Thạch Hà, lúa xuân đang bước vào giai đoạn đẻ nhánh và đẻ nhánh rộ – thời kỳ mẫn cảm nhất đối với bệnh đạo ôn. Trong điều kiện thời tiết thuận lợi cho nấm bệnh phát triển, một số thôn như Tri Khê, Đông Hà đã ghi nhận ổ bệnh cục bộ. Ông Lê Văn Thuận, Phó Chủ tịch UBND xã Thạch Hà cho biết, địa phương đang phối hợp chặt chẽ với cán bộ chuyên môn tăng cường điều tra, khoanh vùng diện tích nhiễm, hướng dẫn nông dân triển khai đồng bộ các giải pháp phòng trừ nhằm kiểm soát tốt nguồn bệnh.
Ngành chuyên môn yêu cầu các địa phương khuyến cáo người dân chủ động thăm đồng, phát hiện sớm vết bệnh. Ảnh: T.Nga.
Theo Trạm Bảo vệ thực vật và Thú y khu vực VII, bệnh đạo ôn lá hiện đã phát sinh tại các xã Cẩm Xuyên, Cẩm Hưng, Yên Hòa, Cẩm Lạc…, chủ yếu trên các giống nhiễm như Khang dân 18, Bắc Thịnh, VNR20, ADI 168. Tỷ lệ bệnh phổ biến từ 3 – 5%, nơi cao 7 – 10%, cục bộ có điểm lên tới 12 – 15%. Tổng diện tích nhiễm toàn tỉnh khoảng 6ha, phân bố tại một số địa phương như Tùng Lộc, Đức Thọ, Cẩm Xuyên, Thạch Hà, Tiên Điền, Đức Quang, Đan Hải…
Vụ xuân năm 2026, toàn tỉnh Hà Tĩnh gieo cấy hơn 58.400ha lúa, trong đó 150ha lúa ứng dụng kỹ thuật mạ khay – máy cấy. Hiện cây lúa sinh trưởng, phát triển tốt, hầu hết diện tích đang giai đoạn đẻ nhánh.
Bà Hồ Thị Thủy, Trưởng phòng Bảo vệ thực vật (Chi cục Trồng trọt và Chăn nuôi Hà Tĩnh) thông tin, hiện các trà lúa xuân trên địa bàn đang giai đoạn sinh trưởng quan trọng. Tuy nhiên, bệnh đạo ôn lá đã phát sinh, gây hại trên khoảng 30ha, phân bố tại các xã Sơn Tiến, Tùng Lộc, Đức Thọ, Cẩm Xuyên, Cẩm Hưng, Thiên Cầm, Yên Hòa, Việt Xuyên, Thạch Hà, Tiên Điền, Đức Quang, Đức Thọ…
Nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời, bệnh đạo ôn có thể gây cháy lá, làm giảm khả năng quang hợp, ảnh hưởng trực tiếp đến số dảnh hữu hiệu và năng suất cuối vụ. Đặc biệt, với dự báo thời tiết tiếp tục duy trì nền nhiệt trung bình 18 – 25°C, độ ẩm không khí cao, âm u kéo dài, nguy cơ bệnh bùng phát trên diện rộng là rất lớn.
“Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh đã ban hành văn bản chỉ đạo tăng cường công tác phòng trừ sâu bệnh hại cây trồng vụ xuân 2026. Trong đó yêu cầu UBND các xã, phường chú trọng chỉ đạo phòng chuyên môn, trung tâm dịch vụ nông nghiệp cấp xã phối hợp với trạm bảo vệ thực vật khu vực khẩn trương rà soát, xử lý dứt điểm diện tích đã nhiễm bệnh. Với bệnh đạo ôn, việc chủ động phát hiện sớm, khoanh vùng phun thuốc dập dịch kịp thời là yếu tố bắt buộc nhằm giảm thiểu thiệt hại cuối vụ”, bà Thủy nhấn mạnh.
Nông dân Hà Tĩnh tập trung phun phòng bệnh đạo ôn lá. Ảnh: T.Nga.
Ngành chuyên môn lưu ý thêm, để nâng cao hiệu quả phòng trừ, bà con cần thường xuyên thăm đồng, nhất là những vùng gieo cấy giống lúa mẫn cảm, theo dõi sát diễn biến thời tiết và tình hình sâu bệnh. Khi phát hiện vết bệnh cấp tính, cần xử lý ngay bằng các loại thuốc đặc trị theo khuyến cáo, tuân thủ nghiêm nguyên tắc “4 đúng” (đúng thuốc, đúng liều lượng – nồng độ, đúng thời điểm, đúng cách). Việc phun thuốc nên thực hiện khi trời tạnh ráo, phun ướt đều bộ lá. Sau phun 5 – 7 ngày cần kiểm tra lại đồng ruộng, nếu bệnh tiếp tục phát sinh phải xử lý lần hai để dập dịch triệt để.
Nguồn: Báo Nông Nghiệp
