Cảnh báo tự động khi tàu cá vượt ‘lằn ranh đỏ’

Hệ thống cảnh báo, giám sát tàu cá thông minh

Theo ông Nguyễn Hữu Nghĩa, Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản Gia Lai, từ giữa tháng 10/2025, đơn vị này đã chính thức đưa hệ thống cảnh báo tàu cá thông minh vào hoạt động. Gia Lai là tỉnh đầu tiên trong cả nước áp dụng mô hình cảnh báo tự động, giúp cơ quan chức năng giám sát hoạt động khai thác thủy sản theo thời gian thực, kịp thời phát hiện và ngăn chặn các hành vi vi phạm khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).

Hệ thống cảnh báo thông minh tự động theo dõi hoạt động của thiết bị giám sát hành trình tàu cá (VMS), phát hiện sớm nguy cơ mất kết nối của thiết bị hoặc nguy cơ tàu cá đánh bắt vi phạm vùng biển nước ngoài.

Hệ thống có khả năng tiếp nhận và xử lý dữ liệu trực tiếp từ hệ thống giám sát tàu cá. Khi phát hiện thiết bị giám sát hành trình tàu cá có dấu hiệu mất kết nối hoặc tàu cá vượt ranh giới khai thác cho phép, hệ thống sẽ tự động lập tức cảnh báo theo các mốc thời gian được cài đặt sẵn như 5 giờ, 8 giờ, 1 ngày, 10 ngày… Cảnh báo này giúp chủ tàu và thuyền trưởng chủ động kiểm tra, khắc phục, báo cáo trước khi xảy ra vi phạm nghiêm trọng.

“Thông tin từ hệ thống cảnh báo tàu cá được gửi cùng lúc qua ứng dụng Zalo hoặc tin nhắn SMS và cuộc gọi tự động đến chủ tàu, thuyền trưởng, cán bộ Chi cục Thủy sản, UBND các xã, phường ven biển và các đơn vị liên quan để phối hợp theo dõi, quản lý và xử lý kịp thời”, ông Nguyễn Hữu Nghĩa, Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản Gia Lai cho hay.

Ông Cao Thanh Thương, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Gia Lai cho biết thêm: Hệ thống còn cảnh báo lặp đi lặp lại theo chu kỳ thời gian cài đặt sẵn đối với những trường hợp tàu cá không khắc phục tình trạng mất kết nối của thiết bị giám sát hành trình tàu cá hoặc tiếp tục vi phạm ranh giới khai thác. Cách làm này giúp tăng mức độ nhắc nhở, răn đe đối với những tàu cá vi phạm IUU.

Theo dõi, trích xuất dữ liệu nhanh chóng

Ông Thương khẳng định: Hệ thống cảnh báo tàu cá thông minh còn giúp ích cho cán bộ chuyên môn trong công tác theo dõi, trích xuất dữ liệu, dò tìm thông tin chủ tàu trên hệ thống của Cục Thủy sản và Kiểm ngư theo kiểu thủ công khi có tình huống tàu cá mất kết nối thiết bị giám sát hành trình hoặc vi phạm vùng biển nước ngoài như trước đây.

“Quá trình truy tàu cá mất kết nối thiết bị giám sát hành trình hoặc vi phạm vùng biển nước ngoài theo kiểu thủ công mất nhiều thời gian và nhân lực, dẫn tới việc thông báo thường chậm. Từ khi có hệ thống cảnh báo tàu cá thông minh, thông tin được tự động hóa và chuyển đến các bên liên quan gần như ngay lập tức”, ông Trần Văn Vinh, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản Gia Lai giải thích.

Cũng theo ông Vinh, hệ thống không chỉ cảnh báo mà còn hỗ trợ công tác theo dõi, thống kê và truy xuất dữ liệu như lịch sử cảnh báo, số lần cảnh báo, thời điểm phát sinh, đối tượng nhận cảnh báo và kết quả xử lý. Đây là cơ sở quan trọng phục vụ công tác tổng hợp báo cáo, đánh giá mức độ chấp hành pháp luật của ngư dân, cũng như hỗ trợ công tác thanh tra, kiểm tra khi cần thiết.

Hiện nay, Chi cục Thủy sản Gia Lai đang vận hành song song hệ thống cảnh báo tàu cá thông minh với hệ thống giám sát tàu cá của Cục Thủy sản và Kiểm ngư theo hướng đồng bộ dữ liệu. Hệ thống do Chi cục Thủy sản hợp đồng với Công ty Cổ phần Viễn thông VTC xây dựng.

Quyết tâm chống khai thác IUU của Gia Lai còn được thể hiện qua việc triển khai đồng bộ công tác hỗ trợ ngư dân lắp đặt thiết bị giám sát hành trình cho 100% cho tàu cá theo quy định; số hóa, định danh, đối soát dữ liệu tàu cá và liên thông giữa hệ thống VNFishbase với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư (VNeID). Nhật ký khai thác thủy sản điện tử cũng được tỉnh Gia Lai được áp dụng đối với tàu cá từ 12m trở lên, đến cuối năm 2025 tỉnh này đã cài đặt cho gần 4.000 tàu cá trong tỉnh.

“Ngành chức năng tỉnh Gia Lai đang rà soát, làm sạch dữ liệu và số hóa giấy chứng nhận đăng ký tàu cá tích hợp vào ứng dụng VNeID”, ông Cao Thanh Thương, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Gia Lai chia sẻ.