Bí quyết gây đàn, phát triển mô hình nuôi dúi má đào

Đầu tư 2 tỷ đồng khởi nghiệp

Gần 600 con dúi má đào Thái Lan hiện có tại trang trại là kết quả của quá trình tìm hiểu, đầu tư và tích lũy kinh nghiệm trong 2 năm qua của chị Lê Thị Oanh Trang ở thôn Tân Kiều, xã Hà Linh, tỉnh Hà Tĩnh.

Chị Trang sinh ra và lớn lên ở xã miền núi phía tây Hà Tĩnh. Nhận thấy trên địa bàn xã có nhiều lợi thế phát triển nguồn thức ăn cho dúi má đào như rễ tre, sắn, mía… nên chị chủ động tham khảo kinh nghiệm của những người đi trước, tìm đọc tài liệu trên mạng và quyết định khởi nghiệp với mô hình nuôi dúi.

Cuối năm 2024, chị đầu tư khoảng 2 tỷ đồng xây dựng chuồng trại, mua hơn 20 con giống. Ban đầu người thân, làng xóm ai cũng ái ngại thay cho chị bởi số vốn đầu tư ở vùng nông thôn như vậy là rất lớn. Đề phòng rủi ro, chị vừa nuôi vừa tích lũy kinh nghiệm. Thay vì mở rộng đàn ồ ạt, chị lựa chọn phát triển từng bước, ưu tiên ổn định đàn, theo dõi khả năng sinh trưởng, sinh sản rồi mới tính đến việc tăng quy mô.

“Lứa dúi đầu tiên tôi chú trọng theo dõi đặc điểm từng con, khả năng phát triển và sinh sản để chọn những cá thể phù hợp làm giống cho các lứa tiếp theo. Việc gây đàn tại chỗ giúp trang trại nâng quy mô lên từng năm”, chị Trang chia sẻ.

Đến nay, sau 2 năm “nếm mật nằm gai”, trang trại dúi của chị Trang luôn duy trì khoảng 600 con, trong đó có khoảng 150 con sinh sản. Quy mô đàn tăng đã mở ra hướng phát triển kinh tế mới cho gia đình, đồng thời tạo việc làm cho 2 lao động địa phương.

Trung bình mỗi tháng chị Trang bán khoảng 20 – 30 cặp dúi giống với giá khoảng 4 – 4,5 triệu đồng/cặp, tùy chất lượng con giống và thời điểm. Những cặp dúi lớn, chất lượng tốt có thể đạt giá 5 – 8 triệu đồng/cặp, trong khi đó một cặp dúi bố mẹ có giá khoảng 12 triệu đồng.

Với mức giá này, dúi giống trở thành sản phẩm chủ lực của trang trại, góp phần tạo nguồn thu và duy trì hoạt động chăn nuôi. Tuy nhiên, doanh thu thực tế còn phụ thuộc vào khả năng sinh sản, tỷ lệ nuôi sống, chi phí thức ăn, chăm sóc, nhân công và thị trường tiêu thụ. Vì vậy, chị Trang xác định sẽ tiếp tục ổn định quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng đàn giống và phát triển đầu ra để mô hình vận hành  hiệu quả, bền vững hơn.

Lấy kỹ thuật làm nền tảng

Theo chị Trang, để nuôi dúi má đào đạt hiệu quả, vốn đầu tư và con giống ban đầu mới chỉ là điều kiện cần. Yếu tố quyết định còn nằm ở việc nắm bắt đặc điểm của vật nuôi, duy trì môi trường phù hợp và theo dõi sát quá trình sinh trưởng, sinh sản.

Hàng ngày, chị bắt đầu công việc bằng công đoạn kiểm tra khu nuôi, lượng thức ăn và tình trạng sức khỏe từng nhóm dúi. Riêng đàn dúi sinh sản được theo dõi nghiêm ngặt hơn để kịp thời phát hiện, xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình nuôi.

“Thay vì chỉ quan tâm đến lượng thức ăn cung cấp, có ngày tôi đứng cả tiếng để quan sát cách ăn, mức độ hoạt động và tốc độ tăng trưởng của từng con. Những biểu hiện trên đàn dúi giúp tôi đánh giá tình trạng đàn vật nuôi, từ đó điều chỉnh việc chăm sóc cho phù hợp”, chị Trang nói.

Theo chị, giải pháp phân chia các nhóm dúi theo đặc điểm và giai đoạn phát triển đóng vai trò rất quan trọng. Dúi mẹ, dúi con và dúi trưởng thành được bố trí chế độ chăm sóc, thời gian cho ăn phù hợp, tránh áp dụng một cách chung cho toàn bộ đàn. Việc theo dõi riêng từng nhóm giúp người nuôi chủ động hơn trong quản lý đàn sinh sản, chăm sóc con non và lựa chọn cá thể làm giống.

Đối với chuồng trại, ngoài vệ sinh thường xuyên, những ngày thời tiết oi nóng trang trại sử dụng điều hòa, quạt và hệ thống phun sương để hỗ trợ duy trì nhiệt độ, độ thông thoáng và hạn chế những biến động bất lợi của môi trường nuôi.

Với đàn dúi con sau khi chào đời, những ngày đầu được theo dõi sát về sức khỏe và khả năng ăn uống. Qua quá trình chăm sóc, chị đánh giá sự phát triển từng cá thể, lựa chọn những con phù hợp để tiếp tục nuôi dưỡng hoặc giữ lại làm giống. Đây là khâu quan trọng giúp trang trại từng bước chủ động nguồn giống, giảm phụ thuộc vào việc mua bổ sung từ bên ngoài và duy trì đàn sinh sản cho các lứa tiếp theo.

Thời gian tới, trang trại tiếp tục hoàn thiện quy trình kỹ thuật, đưa quá trình nuôi dúi lên các nền tảng số để chia sẻ kinh nghiệm, giới thiệu mô hình và kết nối với khách hàng, góp phần quảng bá sản phẩm, mở rộng khả năng tiếp cận thị trường và tạo thêm cơ hội phát triển.

Ông Nguyễn Trí Đồng, Phó Chủ tịch UBND xã Hà Linh đánh giá, trang trại nuôi dúi má đào của hộ chị Trang là mô hình nuôi con đặc sản lớn và hiệu quả nhất trên địa bàn xã. Từ việc nuôi hơn 10 cặp dúi giống, sau gần 5 năm, mô hình đã nhân đàn lên hàng trăm con. Chủ mô hình luôn tận tình chia sẻ kinh nghiệm, quy trình kỹ thuật nuôi dúi cho những hộ dân muốn học hỏi, khởi nghiệp từ nghề nuôi con đặc sản này.

“Chúng tôi đang vận động gia đình chị Trang nhân rộng mô hình theo hướng thành lập hợp tác xã, liên kết chuyển giao kỹ thuật làm chuồng trại, chăm sóc, phòng trừ dịch bệnh, sau đó bao tiêu sản phẩm cho bà con. Nếu làm được như vậy sẽ rất nhiều hộ trên địa bàn Hà Linh có tiềm năng phát triển nghề nuôi dúi bởi quỹ đất vườn đồi, nguồn thức ăn tại chỗ rất dồi dào”, ông Đồng nhấn mạnh.

Chị Trang chia sẻ: Dúi thích ở nơi tối, khô, mát, yên tĩnh. Mắt của dúi kém nhưng mũi rất thính, chúng hay ngửi theo hướng gió, chỉ cần có mùi lạ là kêu loạn lên, nhốn nháo. Vì thế chuồng nuôi khi nào cũng phải vệ sinh sạch sẽ, không để thức ăn dư thừa, mùa đông đủ ấm, mùa hè phải bật quạt trần liên tục, khi nhiệt độ cao trên 30 độ C nên bật điều hòa để dúi phát triển tốt, đồng đều.