Hải Phòng siết chặt quản lý tàu cá, chung tay gỡ ‘thẻ vàng’ IUU

Số hóa 100% dữ liệu tàu cá

Tại hội nghị cung cấp thông tin và giao ban báo chí tháng 12/2025 ngày 26/12, ông Vũ Bá Công, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng cho biết, hiện nay Thành phố đang quản lý 788 tàu cá có chiều dài từ 6m trở lên. Thành phố đã hoàn thành mục tiêu cấp giấy phép khai thác thủy sản cho 100% tàu cá đủ điều kiện theo quy định.

Trong nhóm tàu chủ lực đánh bắt xa bờ (chiều dài từ 15m trở lên) gồm 274 chiếc, tỷ lệ lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS) đạt tuyệt đối 100%. Điểm đột phá trong công tác quản lý năm nay là việc “làm sạch” dữ liệu. Toàn bộ thông tin tàu cá đã được đối soát qua ứng dụng VNeID và cập nhật đồng bộ lên Hệ thống phần mềm quản lý nghề cá Quốc gia (VN-Fishbase).

Là một trong những đầu mối giao thông trọng yếu, Hải Phòng xác định việc chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) không chỉ là yêu cầu từ EC mà còn là chìa khóa để phát triển bền vững ngành thủy sản.

“Việc minh bạch hóa dữ liệu giúp cơ quan chức năng theo dõi sát sao biến động của đội tàu, xóa sổ tình trạng tàu cá ‘3 không’ và tạo cơ sở dữ liệu tin cậy phục vụ các đợt kiểm tra của EC”, ông Vũ Bá Công nhấn mạnh.

Không có tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng về tháng cao điểm chống khai thác IUU, Hải Phòng đã kiện toàn Ban chỉ đạo từ cấp Thành phố đến các xã, phường ven biển. Văn phòng đại diện kiểm soát nghề cá được duy trì trực chiến để xử lý nghiêm các lỗi vi phạm từ trong bờ.

Hiện nay, tỷ lệ xác minh và xử lý tàu cá mất kết nối VMS trên biển của Thành phố đạt 100%. Qua các đợt tuần tra, Hải Phòng không có trường hợp tàu cá nào vi phạm vùng biển nước ngoài.

Cùng với đó, ý thức của ngư dân cũng có sự thay đổi rõ rệt, từ việc đối phó sang tự giác ghi nhật ký khai thác, báo cáo xuất nhập bến và duy trì thiết bị VMS hoạt động 24/24 giờ khi ở trên biển.

Tuy nhiên, áp lực gỡ “thẻ vàng” đòi hỏi những biện pháp mạnh tay hơn. Thành phố đã chỉ đạo các lực lượng chức năng nắm chắc vị trí neo đậu của từng tàu nằm bờ – những tàu chưa đủ điều kiện hoạt động do thiếu đăng kiểm hoặc chưa lắp VMS.

Danh sách này được giao cho cán bộ cấp xã, thôn giám sát chặt chẽ, thậm chí áp dụng biện pháp niêm phong, khóa tàu hoặc sắp xếp neo đậu tập trung để ngăn chặn việc lén lút hoạt động.

Để giải quyết tận gốc vấn đề, Hải Phòng đang xây dựng đề án chuyển đổi nghề cho ngư dân. Mục tiêu là giảm dần số lượng tàu cá, giảm cường lực khai thác để bảo tồn nguồn lợi thủy sản, đồng thời tạo ra các sinh kế mới gắn với nuôi trồng và dịch vụ biển.

Thành phố cũng đang triển khai các chính sách hỗ trợ ngư dân nâng cấp, thay thế thiết bị VMS nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật mới tại Nghị định 37/2024. Song song đó, các quy định về truy cứu trách nhiệm hình sự đối với hành vi môi giới, tổ chức đưa tàu cá ra vùng biển nước ngoài đang được tuyên truyền sâu rộng tới từng hộ dân để răn đe.

Trong giai đoạn tới, Hải Phòng sẽ tổ chức thêm các đợt cao điểm tuần tra tại cửa sông, cửa biển và các bến cá tự sinh. Những tàu cá không đánh dấu, không ghi số hiệu hoặc cố tình ngắt kết nối VMS sẽ bị xử lý ở khung hình phạt cao nhất.