Gắn bó hàng chục năm với cây điều, ông Hà Thanh Thuẫn, Chủ tịch HĐQT HTX Nông nghiệp sạch Hòa Phú (xã Phú Riềng, TP Đồng Nai) nhận thấy kiểu canh tác truyền thống bộc lộ nhiều hạn chế. Việc sử dụng phân bón hóa học trong thời gian dài khiến đất ngày càng chai cứng, cây điều suy yếu, nhiều sâu bệnh, năng suất thấp.
Thành viên HTX Nông nghiệp sạch Hòa Phú giới thiệu vườn điều phát triển rất tốt nhờ canh tác không dùng phân, thuốc hoá học. Ảnh: Hồng Thủy.
Trăn trở trước thực tế đó, từ hơn 10 năm trước, ông đã mày mò tìm cách tận dụng các nguồn phế phụ phẩm nông nghiệp tại địa phương để sản xuất phân hữu cơ vi sinh phục vụ cải tạo đất và chăm sóc vườn điều. “Nguồn nguyên liệu để sản xuất phân hữu cơ như bã mì (sắn), vỏ mì, phân heo, phân gà và các phụ phẩm nông nghiệp ở địa phương rất lớn, dễ mua, giá rẻ nên tôi thu mua về rồi mày mò ngâm ủ làm phân hữu cơ vi sinh”, ông Thuẫn chia sẻ.
HTX Nông nghiệp sạch Hòa Phú nhận được sự hỗ trợ của các nhà khoa học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam. Các nhà khoa học trực tiếp hướng dẫn kỹ thuật, chuyển giao chủng vi sinh, giúp HTX từng bước hoàn thiện quy trình sản xuất phân hữu cơ vi sinh từ nguồn nguyên liệu sẵn có.
Qua quá trình sử dụng, các thành viên HTX nhận thấy đất canh tác có sự cải thiện, cây điều sinh trưởng tốt hơn, sâu bệnh giảm.
Ông Nguyễn Thanh Lâm, thành viên HTX Nông nghiệp sạch Hòa Phú cho biết, trước đây, trong quá trình chăm sóc cây điều, gia đình ông gặp tình trạng nấm bệnh và côn trùng gây hại. Từ khi chuyển sang sử dụng phân hữu cơ vi sinh, tình trạng này có dấu hiệu giảm, cây ít bị quăn lá, đọt non ít bị côn trùng phá hại.
“Trước đây phun thuốc, bón phân mà cây điều vẫn phát sinh nấm bệnh. Từ khi chuyển sang bón phân hữu cơ vi sinh, nấm bệnh giảm, côn trùng phá hại cũng ít hơn. Cây đỡ bị quăn lá, đọt non ít bị côn trùng gây hại”, ông Lâm cho biết.
Ngoài điều, HTX Nông nghiệp sạch Hòa Phú còn có diện tích mít lớn, canh tác thuận tự nhiên. Ảnh: Hồng Thủy.
Việc tận dụng phụ phẩm để sản xuất phân bón cũng giúp HTX khai thác nguồn nguyên liệu tại chỗ, hạn chế lãng phí và giảm lượng chất thải nông nghiệp. Tuy nhiên, để phân hữu cơ vi sinh phát huy hiệu quả, quy trình sản xuất phải được kiểm soát chặt chẽ, bảo đảm chất lượng và phù hợp với nhu cầu của từng loại cây trồng.
Đối với cây điều, bên cạnh việc cải thiện quy trình canh tác, HTX còn chú trọng liên kết tiêu thụ sản phẩm.
Không chỉ sản xuất điều, HTX còn tham gia các đề tài nghiên cứu khoa học, tìm cách ứng dụng công nghệ vào chăm sóc cây trồng và quản lý sản xuất. Trong đó, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ số là hướng đi nhằm hỗ trợ theo dõi vườn cây, nâng cao hiệu quả sử dụng vật tư, giảm công lao động.
Ông Vũ Mạnh Tùng, Giám đốc Công ty TNHH Hạt Điều Vàng, đồng thời là Giám đốc HTX Nông nghiệp sạch Hòa Phú cho biết, HTX đã sản xuất thử nghiệm thành công 300 tấn phân hữu cơ theo tiêu chuẩn của Nhật Bản. Sau thời gian sử dụng, loại phân này cho hiệu quả tốt trên cây trồng.
“Chúng tôi đã kiểm chứng và đánh giá phân hữu cơ đạt tiêu chuẩn Nhật Bản. Hiện tôi đang sử dụng loại phân này và thấy hiệu quả khá tốt. Trước mắt, chúng tôi dành sản phẩm cho bà con trong nội bộ HTX sử dụng . Tiếp theo, chúng tôi sẽ đăng ký, hoàn thiện các điều kiện cần thiết để có thể bán ra thị trường. Xa hơn nữa là hướng đến xuất khẩu sang Nhật Bản, bởi đối tác Nhật cho biết họ đang thiếu nguồn cung”, ông Tùng chia sẻ.
Theo ông Tùng, việc phát triển sản phẩm phân hữu cơ không chỉ phục vụ nhu cầu của thành viên HTX mà còn mở ra khả năng hình thành thêm hướng kinh doanh từ nguồn nguyên liệu nông nghiệp tại địa phương. Tuy nhiên, để đưa sản phẩm ra thị trường hoặc xuất khẩu, HTX cần tiếp tục hoàn thiện các yêu cầu về chất lượng, tiêu chuẩn và điều kiện lưu hành.
Sản phẩm phân bón hữu cơ do HTX Nông nghiệp sạch Hòa Phú tự nghiên cứu, sản xuất, hiện đang sử dụng nội bộ. Ảnh: Hồng Thủy.
Thực tế này cho thấy, liên kết sản xuất không chỉ nằm ở việc nông dân cùng nhau làm ra sản phẩm mà còn cần có sự tham gia của nhà khoa học và doanh nghiệp. Nhà khoa học hỗ trợ kỹ thuật, hoàn thiện quy trình; HTX tổ chức sản xuất và kiểm soát chất lượng; doanh nghiệp tham gia tiêu thụ, tìm kiếm thị trường. Khi các bên phối hợp chặt chẽ, nông dân có thêm cơ hội nâng cao giá trị sản phẩm và giảm rủi ro trong sản xuất.
Theo bà Lê Thị Thanh, Phó Chủ tịch Hội Nông dân xã Phú Riềng, HTX Nông nghiệp sạch Hòa Phú là đơn vị tích cực ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và phát triển sản xuất theo hướng hữu cơ tại địa phương.
Mô hình góp phần giúp nông dân giảm chi phí đầu vào, nâng cao hiệu quả sản xuất và cải thiện chất lượng nông sản. Đây là hướng đi phù hợp với yêu cầu phát triển nông nghiệp theo hướng bền vững, sử dụng hiệu quả tài nguyên đất, nước, bảo vệ môi trường.
“HTX Nông nghiệp sạch Hòa Phú là đơn vị đi đầu trong ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và sản xuất theo hướng hữu cơ, góp phần giúp hội viên giảm chi phí đầu vào, nâng cao hiệu quả. Từ việc tận dụng phế phụ phẩm để sản xuất phân hữu cơ vi sinh đến liên kết trồng trọt, chế biến và tiêu thụ nông sản, HTX cho thấy vai trò của sự phối hợp giữa nông dân, nhà khoa học và HTX. Mỗi bên đảm nhận một phần việc, cùng hướng đến mục tiêu nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm”, bà Thanh cho biết.
HTX Nông nghiệp sạch Hòa Phú hiện có 45 thành viên, định hướng sản xuất tập trung, giảm sử dụng vật tư hóa học và nâng cao chất lượng nông sản. Hiện các diện tích điều và mít của HTX đã được chứng nhận VietGAP. Riêng diện tích điều của HTX là 193ha, năng suất bình quân đạt từ 2 – 2,5 tấn/ha. Sản phẩm điều của HTX đạt chứng nhận OCOP 4 sao, được Công ty TNHH Hạt Điều Vàng thu mua toàn bộ, xuất khẩu đi nhiều quốc gia như Nhật Bản, Mỹ, Châu Âu.
Nguồn: Báo Nông Nghiệp
