Đắk Lắk hướng tới cơ giới hóa 70%, chế biến sâu 40% nông sản

Cơ giới hóa đồng bộ

Trong kế hoạch phát triển cơ giới hóa nông nghiệp và chế biến nông lâm thủy sản giai đoạn 2026-2030, tỉnh Đắk Lắk đặt mục tiêu sản xuất cây trồng chủ lực đạt 90%, cơ giới hóa đồng bộ trong trồng trọt đạt 70%. Việc đẩy mạnh cơ giới hóa nông nghiệp là một trong những nền tảng để giảm sức lao động, hạ chi phí và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Ở khâu làm đất, mức độ cơ giới hóa được định hướng đạt 100%. Với những công đoạn vốn phụ thuộc nhiều vào lao động thủ công như gieo trồng, chăm sóc, tỉnh sẽ từng bước chuyển sang sử dụng máy móc, thiết bị chuyên dụng. Đến năm 2030, việc sử dụng máy kéo đa năng trong các khâu vun, xới, làm cỏ, vệ sinh đồng ruộng, vườn cây đạt 100%. Khâu thu hoạch cũng được đẩy mạnh cơ giới hóa, với mục tiêu 70% sản lượng cây trồng được thu hoạch bằng máy.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk, định hướng này phù hợp với yêu cầu của sản xuất nông nghiệp quy mô lớn, khi việc tổ chức sản xuất không thể chỉ dựa vào lao động thủ công. Đưa máy móc vào đồng ruộng không chỉ giúp giải quyết bài toán thiếu nhân công mà còn tạo điều kiện chuẩn hóa các khâu sản xuất, nhất là đối với những vùng chuyên canh cây trồng hàng hóa.

Cơ giới hóa cũng được đặt trong mối liên hệ với thủy lợi và sử dụng nước. Tỉnh định hướng áp dụng các công nghệ tưới tiết kiệm, tưới nhỏ giọt cho cây trồng, qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nước trong sản xuất.

Không chỉ trong trồng trọt, kế hoạch còn mở rộng cơ giới hóa sang chăn nuôi, thủy sản và lâm nghiệp. Trong chăn nuôi, các hệ thống cung cấp thức ăn, nước uống, làm mát chuồng nuôi, vệ sinh và xử lý chất thải được định hướng từng bước tự động hóa. Đối với thủy sản, cơ giới hóa tập trung vào cấp thoát nước, kiểm soát môi trường, cho ăn và xử lý môi trường.

Trong lâm nghiệp, cơ giới hóa được đặt ra từ làm đất, sản xuất giống, trồng cây, chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh đến khai thác, vận chuyển gỗ và lâm sản, phòng chống cháy rừng. Mục tiêu đến năm 2030, cơ giới hóa các khâu chăm sóc, khai thác, vận chuyển gỗ và lâm sản, phòng chống cháy rừng đạt trên 50%.

Cùng với đẩy mạnh cơ giới hóa, chiến lược cơ giới hóa nông nghiệp tại Đắk Lắk được đặt cùng với yêu cầu tổ chức lại sản xuất. Tỉnh định hướng thu hút doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia các chuỗi liên kết, trong đó doanh nghiệp và hợp tác xã có vai trò dẫn dắt, hỗ trợ nông dân ứng dụng máy móc vào sản xuất.

Tăng giá trị sau thu hoạch

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk, nếu cơ giới hóa giúp nâng năng suất và giảm chi phí trên đồng ruộng, thì chế biến sâu được xác định là khâu quan trọng để giữ lại nhiều hơn giá trị của nông sản sau thu hoạch. Tỉnh đặt mục tiêu tốc độ tăng giá trị gia tăng công nghiệp chế biến nông sản đạt 10% trong giai đoạn 2026-2030. Phấn đấu 70% cơ sở chế biến, bảo quản nông sản chủ lực đạt trình độ và năng lực công nghệ từ trung bình tiên tiến trở lên.

Cùng với gia tăng giá trị trong công nghiệp chế biến, tỉnh Đắk Lắk hướng tới giảm 2,5-5% tổn thất sau thu hoạch đối với các nông sản chủ lực. Tỉnh cũng đặt mục tiêu tỷ lệ nông sản được chế biến sâu đạt 40%, tập trung vào những sản phẩm như cà phê rang xay, sầu riêng sấy, tinh dầu tiêu, gỗ tinh chế và các sản phẩm thủy sản giá trị cao.

Với những mục tiêu này, tỉnh Đắk Lắk đang hướng tới thay đổi cách thức gia tăng giá trị nông sản. Thay vì chủ yếu tiêu thụ sản phẩm ở dạng nguyên liệu hoặc sơ chế, đầu tư công nghệ chế biến sâu sẽ mở rộng khả năng đa dạng hóa sản phẩm, kiểm soát chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc.

Bên cạnh đó, tỉnh xác định những ngành hàng có thế mạnh như sầu riêng, cà phê, ca cao, hồ tiêu, thủy sản và dược liệu cần được ưu tiên kêu gọi đầu tư nhà máy chế biến sâu. Các cơ sở chế biến, bảo quản được khuyến khích phát triển gắn với vùng nguyên liệu tập trung, qua đó tạo mối liên kết chặt chẽ hơn giữa sản xuất và thị trường.

Đối với nhóm nông sản chủ lực, tỉnh Đắk Lắk đặt mục tiêu đến năm 2030 tỷ trọng giá trị xuất khẩu sản phẩm chế biến đạt 60%. Khi tỷ lệ sản phẩm chế biến tăng, giá trị gia tăng của nông sản cũng được kỳ vọng cải thiện, đồng thời góp phần nâng cao sức cạnh tranh của hàng hóa Đắk Lắk trên thị trường quốc tế.

Để hiện thực hóa các mục tiêu về cơ giới hóa nông nghiệp và chế biến nông lâm thủy sản giai đoạn 2026-2030, tỉnh Đắk Lắk xác định doanh nghiệp và hợp tác xã là những chủ thể quan trọng trong xây dựng chuỗi liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ. Các mô hình hiệu quả sẽ được giới thiệu thông qua hoạt động tham quan, hội thảo để nhân rộng.

Cùng với đó, khoa học công nghệ, chuyển đổi số, tự động hóa và công nghệ sạch được đưa vào quá trình tổ chức sản xuất. Trung tâm Khuyến nông được giao xây dựng các mô hình trình diễn, chuyển giao và nhân rộng máy móc, thiết bị, công nghệ tiên tiến nhằm thúc đẩy cơ giới hóa đồng bộ trong sản xuất nông nghiệp và chế biến nông, lâm, thủy sản.

Ngoài ra, tỉnh chú trọng tạo điều kiện hình thành những vùng sản xuất quy mô lớn, tập trung. Theo kế hoạch, tỉnh Đắk Lắk sẽ nghiên cứu, đề xuất các quy định về đất đai, tạo thuận lợi để hộ nông dân, hợp tác xã, tổ hợp tác và doanh nghiệp tiếp cận đất đai, hình thành vùng sản xuất tập trung, qua đó tạo nền tảng cho cơ giới hóa và phát triển chế biến.