Chăm sóc hồ tiêu sau thu hoạch

Nắng nóng kéo dài cùng thời tiết diễn biến thất thường ngày càng ảnh hưởng đến sinh trưởng của nhiều diện tích hồ tiêu tại Quảng Trị, cây cần được chăm sóc đúng kỹ thuật để phục hồi sau thu hoạch, tăng sức chống chịu, tạo nền tảng cho vụ sản xuất tiếp theo.

Hiện Quảng Trị có hơn 3.100 ha hồ tiêu, sản lượng hằng năm đạt khoảng 3.000 – 3.500 tấn, trong đó gần 100 ha được chứng nhận sản xuất hữu cơ. Hồ tiêu là một trong những cây trồng chủ lực, mang lại thu nhập ổn định cho nhiều hộ dân, đặc biệt ở các xã miền núi. Những năm gần đây, cùng với việc mở rộng sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ và tăng cường liên kết tiêu thụ, hồ tiêu Quảng Trị từng bước khẳng định thương hiệu trên thị trường trong nước và xuất khẩu.

Tuy nhiên, nắng nóng kéo dài trong năm 2026 khiến nhiều vườn tiêu có dấu hiệu sinh trưởng chậm, giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng và gia tăng nguy cơ phát sinh các bệnh nguy hiểm như chết nhanh, chết chậm, thán thư hay tuyến trùng gây hại. Nếu không được chăm sóc kịp thời, cây khó phục hồi sau thu hoạch, ảnh hưởng đến khả năng ra hoa, đậu quả và năng suất của vụ sau.

Theo bà Nguyễn Hồng Phương, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị, giai đoạn sau thu hoạch có ý nghĩa quyết định đối với quá trình phục hồi của cây hồ tiêu. Đây là thời điểm cần tập trung bổ sung dinh dưỡng, phục hồi bộ rễ, tái tạo cành lá và tích lũy dinh dưỡng để phân hóa mầm hoa. Chăm sóc đúng kỹ thuật sẽ giúp cây tăng sức đề kháng, hạn chế sâu bệnh và duy trì năng suất ổn định trong những năm tiếp theo.

Để giảm tác động của nắng nóng, ngành nông nghiệp khuyến cáo người trồng tiêu ưu tiên các biện pháp giữ ẩm cho đất bằng cách tạo bồn quanh gốc, phủ gốc bằng rơm rạ, cỏ khô, lá cây hoặc phụ phẩm nông nghiệp đã qua xử lý. Lớp phủ hữu cơ không chỉ hạn chế bốc hơi nước mà còn cải thiện độ phì đất, tạo điều kiện cho hệ vi sinh vật có lợi phát triển.

Việc tưới nước cũng cần được điều chỉnh phù hợp với điều kiện thời tiết. Nông dân nên tưới vào sáng sớm hoặc chiều mát để giảm thất thoát nước và tránh gây sốc nhiệt cho cây. Đối với những vùng khan hiếm nguồn nước, các hình thức tưới tiết kiệm như tưới nhỏ giọt hoặc tưới cục bộ cần được ưu tiên nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nước.

Cùng với quản lý nước tưới, chế độ dinh dưỡng hợp lý sẽ quyết định khả năng phục hồi của vườn tiêu. Ngành chuyên môn khuyến cáo tăng cường sử dụng phân hữu cơ để cải tạo đất, nâng độ tơi xốp và khả năng giữ ẩm, đồng thời bón cân đối các loại phân khoáng, bổ sung kali, canxi, magie và các nguyên tố trung, vi lượng. Lượng phân nên được chia thành nhiều lần bón theo từng giai đoạn sinh trưởng để cây hấp thu hiệu quả, hạn chế thất thoát dinh dưỡng.

Song song đó, người trồng cần thường xuyên cắt tỉa cành già, cành sâu bệnh, cành vô hiệu và các dây lươn nhằm tạo độ thông thoáng cho vườn, giảm nơi cư trú của mầm bệnh và kích thích cây phân hóa mầm hoa.

Theo dõi vườn thường xuyên để phát hiện sớm sâu bệnh cũng là giải pháp quan trọng. Khi xuất hiện các đối tượng gây hại như tuyến trùng, bệnh chết nhanh, chết chậm hoặc thán thư, cần xử lý kịp thời, khoanh vùng cây bị bệnh, kết hợp sử dụng chế phẩm sinh học và các biện pháp canh tác phù hợp nhằm hạn chế lây lan.

Ngành nông nghiệp Quảng Trị khuyến khích người dân áp dụng quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), ưu tiên sử dụng chế phẩm sinh học và thuốc bảo vệ thực vật có nguồn gốc sinh học. Trường hợp phải sử dụng thuốc hóa học cần tuân thủ nghiêm nguyên tắc “4 đúng”, bảo đảm an toàn cho người sản xuất, người tiêu dùng và môi trường.

Để nâng cao hiệu quả sản xuất, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Quảng Trị sẽ tiếp tục tăng cường theo dõi diễn biến sâu bệnh, hướng dẫn kỹ thuật tại cơ sở, tổ chức tập huấn, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật và kiểm soát chất lượng vật tư nông nghiệp. Đây là những giải pháp quan trọng nhằm giúp người trồng tiêu chủ động thích ứng với điều kiện thời tiết bất lợi, duy trì năng suất, chất lượng và phát triển bền vững vùng nguyên liệu hồ tiêu.