Phát hiện, xử lý thủ đoạn ‘gửi’ VMS để đối phó giám sát tàu cá

Bắt quả tang phương tiện tàng trữ 2 VMS

Ngày 23/8, Cục Thủy sản và Kiểm ngư (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) thông tin về vụ việc tàu cá có dấu hiệu tháo, cất giữ (gửi) thiết bị giám sát hành trình (VMS) nhằm làm sai lệch dữ liệu giám sát, được lực lượng chức năng phát hiện tại Bạch Long Vĩ ngày 22/7.

Cụ thể, trưa 22/7/2026, trong quá trình kiểm tra, giám sát tàu cá tại khu vực âu cảng phía Tây Bắc đảo Bạch Long Vĩ, cán bộ Trạm Kiểm ngư Bạch Long Vĩ phát hiện dấu hiệu bất thường từ dữ liệu VMS.

Qua đối chiếu dữ liệu VMS với Hệ thống cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase) và kiểm tra thực tế, lực lượng kiểm ngư xác định 2 tàu cá BV-92338-TS và BV-92339-TS không còn neo đậu tại âu cảng, trong khi VMS vẫn duy trì kết nối và hiển thị đang neo tại vị trí này.

Trạm Kiểm ngư Bạch Long Vĩ đã xin ý kiến chỉ đạo của Chi cục Kiểm ngư Vùng I, đồng thời báo cáo UBND Đặc khu Bạch Long Vĩ và đề nghị Tổ công tác kiểm tra, kiểm soát tàu cá ra, vào cảng chống khai thác IUU (Tổ 196) phối hợp kiểm tra, xác minh.

Đến 16 giờ 30 phút cùng ngày, Tổ tuần tra liên ngành gồm Đồn Biên phòng Bạch Long Vĩ, Công an Đặc khu Bạch Long Vĩ và Trạm Kiểm ngư Bạch Long Vĩ kiểm tra 1 phương tiện thủy vỏ composite hành nghề buôn bán tạp hóa đang neo đậu tại khu vực âu cảng phía tây bắc đảo.

Qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện 2 thiết bị VMS nhãn hiệu Định Vị Bách Khoa cùng ăng-ten, bình ắc quy, dây điện và tấm pin năng lượng mặt trời đang được đấu nối để duy trì hoạt động.

Chủ phương tiện khai nhận đã nhận cất giữ và nạp điện hộ 2 thiết bị VMS từ 1 thuyền viên của 2 tàu cá BV-92338-TS và BV-92339-TS vào sáng cùng ngày. Tổ 196 đã lập biên bản, tạm giữ tang vật và tiếp tục xác minh trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan.

Theo nhận định ban đầu, vụ việc có dấu hiệu tàng trữ, duy trì hoạt động 2 VMS của 2 tàu cá nhằm làm sai lệch thông tin về vị trí, trạng thái hoạt động của phương tiện để đối phó với công tác giám sát tàu cá. Chi cục Kiểm ngư Vùng I đã chỉ đạo Trạm Kiểm ngư Bạch Long Vĩ phối hợp với Đồn Biên phòng Bạch Long Vĩ và Công an đặc khu Bạch Long Vĩ tiếp tục điều tra, xác minh; đồng thời báo cáo Cục Thủy sản và Kiểm ngư để chỉ đạo xử lý.

Kiên quyết ngăn chặn gian lận VMS

Ngay sau khi nhận được báo cáo, Cục Thủy sản và Kiểm ngư đã có văn bản đề nghị Chủ tịch UBND đặc khu Bạch Long Vĩ chỉ đạo điều tra, xác minh vụ việc; làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan; đồng thời tăng cường tuyên truyền về chống khai thác IUU và báo cáo kết quả xử lý.

Sau khi được các cơ quan chức năng tích cực kêu gọi, tối 26/7/2026, hai tàu cá quay về neo đậu tại âu cảng Bạch Long Vĩ.

Ngày 27/7, chủ tàu, thuyền trưởng và các cá nhân liên quan đến trình diện tại Đồn Biên phòng Bạch Long Vĩ, làm việc với cơ quan chức năng và thừa nhận toàn bộ hành vi vi phạm.

Đến ngày 30/7/2026, Đồn Biên phòng Bạch Long Vĩ tổ chức di lý hai tàu cá về đất liền, bàn giao cho Công an thành phố Hải Phòng tiếp tục điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật.

Thực hiện chỉ đạo của Chi cục Kiểm ngư Vùng I, thời gian qua Trạm Kiểm ngư Bạch Long Vĩ chủ trì phối hợp với Đồn Biên phòng Bạch Long Vĩ, Công an đặc khu, Cảnh sát biển, Ban Quản lý Cảng và các lực lượng chức năng trên đảo tăng cường kiểm tra, kiểm soát tàu cá tại khu vực âu cảng; rà soát tình trạng giấy tờ, kết nối VMS và thường xuyên trao đổi thông tin phục vụ công tác tuần tra, kiểm tra, kiểm soát trên biển.

Vụ việc cho thấy hiệu quả của việc kết hợp dữ liệu VMS, VNFishbase với kiểm tra thực địa. Nếu chỉ dựa vào tín hiệu VMS, 2 tàu cá vẫn được xác định đang neo đậu tại âu cảng; việc đối chiếu với hiện trạng thực tế đã giúp lực lượng chức năng phát hiện dấu hiệu bất thường và kịp thời kiểm tra, thu giữ tang vật.

VMS là công cụ quan trọng trong theo dõi hoạt động tàu cá, phục vụ quản lý nghề cá và chống khai thác IUU. Việc phát hiện thiết bị VMS được tháo khỏi tàu nhưng vẫn được cấp nguồn để duy trì tín hiệu cho thấy các thủ đoạn đối phó với công tác giám sát ngày càng tinh vi.

Vụ việc tiếp tục khẳng định hiệu quả của cơ chế phối hợp giữa Kiểm ngư, Biên phòng, Công an và các lực lượng chức năng, đồng thời cho thấy vai trò của việc kết hợp dữ liệu VMS, VNFishbase với kiểm tra thực địa trong quản lý tàu cá, góp phần thực hiện các giải pháp chống khai thác IUU và hướng tới mục tiêu sớm gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu.