Hà Tĩnh ‘bắt tay’ DOVECO nâng diện tích dứa liên kết lên hơn 1.000ha

Dứa bén rễ vùng đất khó

Từ tháng 4/2024, Công ty Cổ phần Thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao (DOVECO) đã liên kết với các địa phương trên địa bàn Hà Tĩnh xây dựng vùng trồng dứa quy mô lớn, khép kín từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm. Đây là hướng đi mới trong quá trình chuyển đổi cơ cấu cây trồng, khai thác hiệu quả diện tích đất gò đồi và vùng sản xuất kém hiệu quả của địa phương.

Là một trong những đơn vị tiên phong tham gia mô hình, Tổ hợp tác sản xuất dứa Ngân Hà đã triển khai rồng hơn 20ha dứa tại xã Kỳ Hoa và xã Cẩm Xuyên. Theo ông Trương Xuân Hà, Tổ trưởng Tổ hợp tác, những ngày đầu xuống giống, dứa là cây trồng hoàn toàn mới với người dân địa phương. Trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, nắng nóng kéo dài, có thời điểm nhiệt độ lên tới 40 – 41 độ C, việc sản xuất gặp không ít khó khăn.

Tuy nhiên, nhờ tuân thủ quy trình kỹ thuật từ khâu làm đất, chọn giống đến chăm sóc, toàn bộ diện tích đều phát triển tốt. Năng suất bình quân đạt trên 30 tấn/ha, lợi nhuận hơn 180 triệu đồng/ha. Dù mới bước đầu sản xuất, tuy nhiên so với các cây trồng trước đây như keo, sắn, cây dứa cho hiệu quả kinh tế gấp nhiều lần, đồng thời phù hợp với điều kiện đất đai và khí hậu địa phương.

Đặc biệt, sau hai cơn bão lớn xảy ra trong năm 2025, nhiều diện tích keo bị gãy đổ nhưng cây dứa vẫn duy trì sinh trưởng ổn định. Từ hiệu quả bước đầu, Tổ hợp tác dự kiến tiếp tục liên kết với DOVECO mở rộng thêm khoảng 20ha dứa trong thời gian tới.

Hiện nay, toàn xã Kỳ Hoa đã liên kết với DOVECO phát triển được khoảng 90ha dứa. Hiện tại, các diện tích dứa đang bước vào thời kỳ thu hoạch đại trà, năng suất bình quân đạt từ 35 – 40 tấn/ha. Ông Dương Tri, Phó Chủ tịch UBND xã Kỳ Hoa cho biết, sau hơn 2 năm triển khai, mô hình liên kết trồng dứa đã chứng minh sự phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp của địa phương. Việc liên kết với doanh nghiệp giúp đầu ra ổn định, tạo điều kiện để người dân yên tâm, mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, nâng cao giá trị sản xuất.

Theo kế hoạch năm 2026, xã Kỳ Hoa sẽ tiếp tục mở rộng thêm 20ha dứa. Hiện người dân đã đăng ký hơn 10ha, phần diện tích còn lại địa phương sẽ tiếp tục tuyên truyền, vận động nhằm phát triển cây dứa trở thành cây trồng chủ lực trên vùng đất đồi.

Tại các xã thuộc huyện Vũ Quang (cũ), mô hình liên kết với DOVECO trồng dứa cũng đang mang lại những tín hiệu khả quan.

Trước đây, trên diện tích 0,54ha, gia đình anh Lê Ngọc Lâm ở thôn 6, xã Thượng Đức chủ yếu trồng cam. Tuy nhiên, do vườn cây già cỗi, hiệu quả kinh tế giảm dần trong khi chi phí chăm sóc ngày càng lớn nên gia đình quyết định chuyển sang trồng dứa Cayenne sau khi tham quan các mô hình liên kết của DOVECO tại Ninh Bình.

Qua thực tế sản xuất, giống dứa Cayenne cho thấy khả năng thích nghi tốt với điều kiện khí hậu địa phương, chịu hạn khá tốt và phù hợp với vùng có ảnh hưởng gió Lào. Dù xuống giống vào thời điểm nắng nóng giữa năm và trải qua các đợt mưa bão lớn, cây dứa vẫn sinh trưởng ổn định. “Nếu được đầu tư chăm sóc đúng kỹ thuật, năng suất có thể đạt từ 60 – 80 tấn/ha. Sau khi trừ chi phí, lợi nhuận dự kiến hơn 200 triệu đồng/ha”, anh Lâm phấn khởi.

Ông Nguyễn Thanh Sơn, Chủ tịch UBND xã Thượng Đức cho biết, việc đưa giống dứa Cayenne vào sản xuất trên vùng đất gò đồi kém hiệu quả đã mở ra hướng chuyển đổi cây trồng cho người dân. Không chỉ nâng cao thu nhập, mô hình còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất theo hướng hàng hóa, gắn với liên kết tiêu thụ ổn định. Năm 2026, địa phương phấn đấu mở rộng diện tích dứa lên hơn 20ha nhằm từng bước hình thành vùng sản xuất tập trung.

Phấn đấu trồng hơn 1.000ha dứa liên kết

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Tĩnh, đến nay toàn tỉnh đã phát triển gần 400ha dứa liên kết với DOVECO. Trong đó, 321,5ha do doanh nghiệp trực tiếp sản xuất tại các xã Kỳ Hoa, Kỳ Lạc, Kỳ Văn, Cẩm Xuyên, Cẩm Duệ và Cẩm Lạc. Hơn 60ha còn lại do các hộ dân tham gia liên kết theo hình thức doanh nghiệp cung ứng giống, chuyển giao kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm.

Ông Nguyễn Thanh Tùng, Phó Tổng Giám đốc DOVECO cho biết, trong tổng diện tích dứa hiện có tại Hà Tĩnh, khoảng 135ha là dứa Cayenne, phần còn lại là dứa Queen. Năng suất bình quân của dứa Queen đạt khoảng 45 tấn/ha, trong khi dứa Cayenne đạt khoảng 50 tấn/ha.

Theo tính toán, thu nhập từ cây dứa hiện dao động từ 200 – 250 triệu đồng/ha/chu kỳ sản xuất, cao hơn nhiều loại cây trồng truyền thống trên vùng đồi. Thời gian tới, doanh nghiệp sẽ tiếp tục hỗ trợ người dân về giống, kỹ thuật canh tác và bao tiêu toàn bộ sản phẩm theo hợp đồng liên kết.

Theo kế hoạch, năm 2026, Hà Tĩnh sẽ trồng mới 653ha dứa tại 17 xã, nâng tổng diện tích dứa liên kết toàn tỉnh lên hơn 1.000ha. Trước mắt, các địa phương sẽ triển khai 62ha tại các xã Kỳ Hoa, Cẩm Hưng, Kỳ Anh, Kỳ Xuân, Hồng Lộc và Trường Lưu sau khi hoàn tất các thủ tục ký kết hợp đồng liên kết với DOVECO.

Hà Tĩnh hiện có khoảng 7.000ha đất phù hợp để chuyển đổi cơ cấu cây trồng và phát triển vùng nguyên liệu dứa trong giai đoạn 2026 – 2030. Tuy nhiên, ngành chuyên môn cũng khuyến cáo việc mở rộng diện tích cần được thực hiện theo lộ trình phù hợp. Dứa là cây trồng đòi hỏi quy trình kỹ thuật tương đối chặt chẽ, trong khi Hà Tĩnh có lượng mưa lớn và tập trung vào các tháng cuối năm, tạo điều kiện phát sinh các bệnh như thối nõn, thối rễ nếu không được quản lý tốt.

Theo tính toán của ngành chuyên môn, một chu kỳ sản xuất dứa Cayenne kéo dài khoảng 16 – 18 tháng, tổng chi phí đầu tư khoảng 165 triệu đồng/ha. Với năng suất dự kiến khoảng 60 tấn/ha, doanh thu lứa đầu có thể đạt trên 350 triệu đồng/ha, lợi nhuận thuần khoảng 187 triệu đồng/ha. Đặc biệt, sau khi thu hoạch lứa đầu, người trồng chỉ cần khoảng 5 tháng để tiếp tục khai thác lứa tiếp theo.