Xen canh lúa – tôm, lợi nhuận tăng gấp 3

Lãi gấp 3 trồng lúa đơn thuần

Vụ hè thu 2026, gia đình ông Đặng Lần (HTX Phú Thanh 2, phường Dương Nỗ) rất phấn khởi khi 3 ha lúa đang sinh trưởng tốt nhờ kết hợp với nuôi tôm.

Ông Lần cho biết cứ vào mỗi vụ hè thu đất lúa lại nhiễm phèn, mặn khiến việc sản xuất rất khó khăn. Vụ hè thu này, ông Lần được HTX Nông nghiệp Phú Thanh 2 và Trung tâm Khuyến nông TP Huế hỗ trợ tham gia mô hình trồng lúa kết hợp nuôi tôm. Kết quả cho thấy cây lúa phát triển tốt trên vùng đất phèn, mặn.

“Cứ mỗi vụ hè thu tôi phải gieo sạ 2 – 3 đợt do lúa chết vì nhiễm phèn nặng, sản lượng thu hoạch chỉ đạt 30 – 40% so với năng suất bình thường. Năm nay, tôi được địa phương và đơn vị chức năng hỗ trợ tham gia mô hình lúa – tôm. Cây lúa sinh trưởng tốt, tôm nuôi cũng thuận lợi, hứa hẹn cho hiệu quả gấp đôi so với trước”, ông Lần cho hay.

Ông Đặng Bá Hân, Giám đốc HTX Nông nghiệp Phú Thanh 2 cho biết, vụ hè thu 2026, Trung tâm Khuyến nông TP Huế hỗ trợ bà con mô hình ứng dụng kỹ thuật xen canh lúa – tôm trên vùng đất phèn, mặn với quy mô 4 ha. Bước đầu, mô hình cho thấy hiệu quả, cây lúa phát triển tốt, tôm nuôi xen ghép lớn nhanh, ít nhiễm bệnh do môi trường thoáng, rộng. Vụ sau HTX sẽ nhân rộng mô hình này thêm 10 ha, nâng tổng diện tích lúa – tôm lên 14 ha.

Tại HTX Nông nghiệp An Xuân (xã Quảng Điền), mô hình tôm xen lúa và luân canh lúa – tôm đã được triển khai 2 năm nay tại xứ đồng Bàu Cột với diện tích hơn 7,5 ha. Theo ước tính của các hộ, bình quân 1 ha xen canh tôm – lúa thu được khoảng 60 triệu đồng, lãi ròng hơn 45 triệu đồng, gấp 3 lần trồng lúa đơn thuần như trước.

Cũng tại xã Quảng Điền, Trung tâm Khuyến nông TP Huế triển khai mô hình xen canh lúa – tôm ở vùng đất phèn mặn với quy mô 14 ha tại HTX Đông Phước và HTX số 2 Sịa. Tôm sinh trưởng, phát triển ổn định, đạt kích cỡ 65 – 75 con/kg, sản lượng khoảng 6,9 tấn.

Tiềm năng mở rộng ở vùng đất phèn, mặn

Theo ông Võ Văn Thịnh, Chủ tịch UBND phường Dương Nỗ, mỗi vụ hè thu địa phương sản xuất hơn 1.000 ha lúa, trong đó vùng nhiễm phèn, mặn lớn, vì thế mô hình xen ghép lúa – tôm mà Trung tâm Khuyến nông Thành phố hỗ trợ là giải pháp kịp thời, hiệu quả.

“UBND phường sẽ chỉ đạo các HTX phối hợp với Trung tâm Khuyến nông, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh và các đơn vị liên quan thường xuyên kiểm tra đồng ruộng, theo dõi tình hình phát triển của cây lúa, chủ động xây dựng phương án nhân rộng mô hình ứng dụng kỹ thuật xen canh lúa – tôm trên vùng đất phèn, mặn vụ hè thu nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, đa dạng hóa sinh kế, tạo hướng đi mới cho người dân địa phương”, ông Thịnh nói.

Vụ hè thu năm nay, Trung tâm Khuyến nông TP Huế cũng tổ chức nhiều lớp tập huấn kỹ thuật xen canh lúa – tôm nhằm tăng hiệu quả sản xuất trên vùng đất phèn, mặn. Việc tập huấn chú trọng về kỹ thuật nuôi tôm trong ruộng lúa, các hình thức canh tác tôm – lúa, nuôi luân canh (1 vụ lúa 1 vụ tôm), thiết kế xây dựng ruộng nuôi, hướng dẫn cách phòng trị một số bệnh thường gặp…

Theo ông Châu Ngọc Phi, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông TP Huế, mô hình xen canh lúa – tôm được áp dụng trong những vụ hè thu gần đây tại một số địa phương và HTX là hướng sản xuất phù hợp với vùng đất nhiễm phèn, mặn. Ngoài nâng cao giá trị kinh tế trên đơn vị diện tích, mô hình còn góp phần bảo vệ môi trường, tạo sự bền vững cho hệ sinh thái.

Với mô hình này, tôm sẽ tận dụng thức ăn tự nhiên từ ruộng lúa, chất thải của tôm lại là nguồn phân bón hữu cơ giàu dinh dưỡng cho cây lúa, giúp giảm thiểu sử dụng hóa chất. Tôm sinh sống trong đồng ruộng sẽ hạn chế tác động tiêu cực của tình trạng đất phèn, mặn đặc trưng tại khu vực…

“Mô hình xen canh lúa – tôm hướng tới nền nông nghiệp xanh, bền vững. Thời gian tới, Trung tâm sẽ tiếp tục phối hợp với các địa phương, HTX và ngành chuyên môn đẩy mạnh tập huấn, chuyển giao kỹ thuật, theo dõi, đánh giá hiệu quả mô hình để từng bước nhân rộng tại những vùng sản xuất thường xuyên bị ảnh hưởng bởi phèn, mặn. Qua đó góp phần thích ứng với biến đổi khí hậu, đa dạng hóa sinh kế, nâng cao thu nhập và hướng đến phát triển nền nông nghiệp bền vững”, ông Phi cho biết.

Tháng 6/2026, Trung tâm Khuyến nông TP Huế phối hợp với UBND xã Đan Điền tiến hành thả hơn 25 vạn con tôm thẻ chân trắng tại ruộng của các hộ dân thuộc xứ đồng thôn Lai Hà nhằm tối ưu hóa giá trị canh tác, tăng thu nhập bền vững cho nông dân thay vì bỏ ruộng hoang trong vụ hè thu.