Xây dựng phương án tưới tiêu hợp lý để bảo vệ vụ lúa mùa

Cảnh giác trước thời tiết bất thuận

Vụ mùa năm nay ở Thái Nguyên được dự báo sẽ diễn ra trong điều kiện thời tiết bất thường. Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, từ tháng 6 đến tháng 8, nắng nóng, mưa vừa, mưa to xuất hiện ở nhiều khu vực Bắc Bộ, trong đó có Thái Nguyên.

Giai đoạn này có thể xuất hiện các hiện tượng thời tiết nguy hiểm như dông, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh. Từ tháng 9 đến tháng 11, mưa to trên diện rộng có xu hướng gia tăng. Tại Bắc Bộ, trong đó có Thái Nguyên có thể xuất hiện 3-4 đợt lũ, mực nước các sông chính, nhất là sông Cầu ở mức báo động 1-2, sông nhỏ có thể vượt báo động 3, tiềm ẩn nhiều nguy cơ ảnh hưởng đến sản xuất lúa mùa.

Nhằm bảo vệ vụ lúa mùa, ngành nông nghiệp và môi trường cùng nông dân các địa phương trong tỉnh Thái Nguyên đang tích cực kiểm tra đồng ruộng, phát hiện và phòng trừ sâu bệnh kịp thời, bảo đảm lúa sinh trưởng, phát triển tốt, đạt năng suất, chất lượng cao.

Tưới ướt khô xen kẽ, dự trữ nguồn nước

Ông Nguyễn Tá – Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Thái Nguyên cho biết, vụ lúa mùa 2025 trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên cơ bản gieo trồng đúng thời vụ, sâu hại ít.

Để phòng, chống ngập úng, việc xây dựng phương án tưới tiêu hợp lý, áp dụng tưới ướt khô xen kẽ, dự trữ nguồn nước là vô cùng quan trọng. Phương án chủ động ứng phó với diễn biến bất thường của thời tiết cũng được tỉnh triển khai từ sớm. Việc ứng dụng cơ giới hóa trong gieo cấy được tăng cường.

Bên cạnh đó, công tác khuyến nông, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật mới, xây dựng các mô hình liên kết theo chuỗi giá trị, sử dụng phụ phẩm nông nghiệp làm phân bón hữu cơ để bón bổ sung và thay thế một phần phân bón vô cơ góp phần giảm chi phí sản xuất, giảm phát thải khí nhà kính, nâng cao chất lượng sản phẩm tiếp tục được tăng cường trong vụ mùa.

Bà Tạ Thị Vườn (xã Điềm Thụy, Thái Nguyên) đang canh tác 3 sào lúa cho hay: “Thời tiết năm nay diễn biến thất thường. Mưa nắng không xen kẽ nhau. Mưa thì lượng lớn và kéo dài nhiều ngày. Lúc nắng thì gay gắt. Quá trình sinh trưởng của cây lúa gặp một số khó khăn nhất định”.

Để phòng, chống sâu bệnh hại, bà Vườn thực hiện các biện pháp điều tiết nước hợp lý, duy trì mực nước từ 3-5cm trên mặt ruộng kết hợp bón phân đầy đủ, hợp lý để cây lúa sinh trưởng phát triển, tăng khả năng chống chịu sâu bệnh. Cùng với đó, tập trung tiêu úng, thoát nước nhanh cho những diện tích lúa bị ngập nặng.

Theo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), tại các tỉnh Bắc Bộ, trên lúa vụ mùa, sâu cuốn lá nhỏ trưởng thành lứa năm vũ hóa, sâu non sẽ gây hại trên các trà lúa sớm – chính vụ. Sâu đục thân hai chấm lứa hai trưởng thành vũ hóa và đẻ trứng.

Bên cạnh đó, sâu non gây dảnh héo trên trà sớm, chính vụ. Ốc bươu vàng, chuột, bệnh đốm sọc vi khuẩn gây hại tăng; rầy nâu – rầy lưng trắng, ruồi đục nõn, tuyến trùng rễ, bệnh đạo ôn, bệnh đốm nâu, bệnh nghẹt rễ, bệnh khô vằn, bệnh bạc lá tiếp tục gây hại.

Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) khuyến cáo, các loại sinh vật hại chính có thể tiếp tục gây hại, gây hại gia tăng trên lúa mùa, lúa hè thu, nhất là rầy nâu, rầy lưng trắng.