Từ cánh đồng đến chuỗi giá trị snack khoai tây tươi

Trong bối cảnh nhu cầu sử dụng nguyên liệu nội địa ngày càng tăng, kết quả này không chỉ mang ý nghĩa mùa vụ thuận lợi mà còn góp phần tạo nền tảng cho chuỗi giá trị khoai tây phục vụ ngành snack tại Việt Nam.

Khoai tây được mùa, được giá

Vụ khoai tây đông xuân năm nay tại các tỉnh miền Bắc ghi nhận nhiều tín hiệu tốt khi cả năng suất lẫn chất lượng đều được cải thiện so với những năm trước. Tại nhiều địa phương như Hải Phòng, Quảng Ninh, Bắc Ninh…, khoai tây đang trong giai đoạn thu hoạch cao điểm với sản lượng lớn, củ to tròn, củ lỗi thấp, đáp ứng tốt yêu cầu của thị trường khoai thành phẩm.

Đơn cử tại Hải Phòng, năng suất khoai tây tại các vùng liên kết đạt khoảng 1,2 – 1,4 tấn/sào (360m2), tăng so với phương thức canh tác truyền thống. Giá thu mua tốt giúp nông dân đạt lợi nhuận bình quân 4 – 5 triệu đồng/sào mỗi vụ. Trong khi đó tại Quảng Ninh, vụ đông năm 2026 ghi nhận sản lượng khoai tây khoảng 1.500 tấn với diện tích hơn 100ha giống Atlantic.

Không khí thu hoạch tại các cánh đồng nhộn nhịp hơn thường lệ. Ngay từ sáng sớm, nông dân đã ra đồng thu hoạch, phân loại, đóng bao chờ xe tải đến thu mua trực tiếp. Nhiều hộ cho biết so với các cây trồng vụ đông khác, khoai tây năm nay cho hiệu quả kinh tế cao hơn, mang lại nguồn thu ổn định hơn.

Nền tảng từ giống và kỹ thuật

Một mùa vụ bội thu không chỉ là kết quả của mưa thuận gió hòa mà còn phản ánh mức độ hoàn thiện của chuỗi sản xuất khoai tây từ nguồn giống, quy trình canh tác đến liên kết tiêu thụ. Tại các địa phương, trồng khoai tây theo mô hình này đang lan rộng và tăng trưởng mạnh mẽ qua từng vụ.

Trên thực tế, nguồn giống sạch bệnh và phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng đóng vai trò nền tảng trong toàn bộ quá trình sản xuất. Bên cạnh đó là quy trình canh tác được chuyên môn hóa từ khâu xuống giống, chăm sóc đến phòng trừ sâu bệnh, giúp cây trồng sinh trưởng ổn định và hạn chế rủi ro trong suốt mùa vụ.

Điểm đặc biệt đem lại thành công cho mô hình này là yếu tố con người. Cụ thể là đội ngũ kỹ thuật của doanh nghiệp và viện nghiên cứu. Họ là những mắt xích quan trọng trong việc đảm bảo quy trình được triển khai đúng và đủ trên thực tế. Với 10 – 15 năm kinh nghiệm trong sản xuất khoai tây thương phẩm, các kỹ sư nông nghiệp trực tiếp bám sát đồng ruộng, đồng hành cùng nông dân từ khi đặt củ giống đến lúc củ khoai thương phẩm được chở đến nhà máy.

Theo Thạc sĩ Vũ Tiến Dũng – Viện Sinh học và Công nghệ nông nghiệp Việt Nam (trước đây là Viện Sinh học Nông nghiệp Việt Nam, trực thuộc Học Viện Nông nghiệp Việt Nam) – đơn vị phụ trách chính trong quá trình nghiên cứu và phát triển giống khoai tây chia sẻ: “Đội ngũ kỹ thuật của Viện đồng hành cùng nông dân định kỳ hằng tuần, thường xuyên khuyến nghị chăm sóc theo thời tiết thực tế. Có những giai đoạn cần phải kiểm tra 2 – 3 lần/tuần hoặc video call với nông dân để đảm bảo cây sinh trưởng đúng kỹ thuật và xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh”.

Nhờ sự theo sát này, củ khoai tốt từ giống được nuôi dưỡng và phát triển đồng đều, ít sâu bệnh trên diện rộng, góp phần đảm bảo chất lượng của sản phẩm đầu ra.

Hoàn thiện chuỗi giá trị qua liên kết “4 nhà”

Bên cạnh yếu tố kỹ thuật, sự tham gia của doanh nghiệp trong chuỗi sản xuất đóng vai trò quan trọng để duy trì tính ổn định dài hạn.

Công ty TNHH Orion Food Vina là một trong những doanh nghiệp góp mặt xuyên suốt trong mô hình liên kết khép kín “4 nhà” (nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp và nông dân). Trong chuỗi này, Orion giữ vai trò kết nối đầu ra, bảo đảm thu mua ổn định và đưa sản phẩm vào hệ thống chế biến, từ đó hoàn thiện hành trình từ vùng trồng đến hệ thống chợ, siêu thị, cửa hàng tạp hóa…

Bên cạnh đó, thông qua dự án “Khoai tây quê hương” được triển khai hơn 10 năm qua, Orion góp phần nâng cao chuỗi giá trị với việc đầu tư vào công nghệ phát triển giống, kho bảo quản giống, nhà màng kiểm nghiệm tại Viện Sinh học và Công nghệ nông nghiệp Việt Nam. Đồng thời hỗ trợ các thiết bị máy nông nghiệp, thuốc bảo vệ thực vật cho các hợp tác xã và nông dân.

Trên cơ sở đó, mô hình liên kết này không chỉ tạo ra nguồn nguyên liệu đạt tiêu chuẩn cho ngành snack mà còn góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất và thu nhập cho nông dân. Việc kiểm soát chất lượng ngay từ vùng trồng cũng giúp sản phẩm đến tay người tiêu dùng được bảo đảm về nguồn gốc và tiêu chuẩn.

Từ một vụ mùa bội thu, chuỗi giá trị khoai tây đang dần được hoàn thiện theo hướng bền vững, nơi Orion cùng nhà nông, nhà khoa học và nhà nước cùng kết nối tạo ra giá trị lâu dài cho toàn bộ chuỗi.

Từ cánh đồng đến sản phẩm, những củ khoai tây đã trở thành các dòng snack quen thuộc như O’Star, Swing hiện diện trong đời sống hàng ngày của hàng triệu người tiêu dùng Việt Nam.

“Khoai tây quê hương” là chương trình do Orion triển khai tại Việt Nam hơn 10 năm qua, hướng đến việc phát triển vùng nguyên liệu khoai tây bền vững.

Chương trình tập trung cung cấp giống chất lượng, chuyển giao kỹ thuật canh tác và bao tiêu sản phẩm, qua đó giúp nông dân nâng cao năng suất, ổn định thu nhập, đồng thời tạo nguồn nguyên liệu đạt chuẩn cho các sản phẩm snack như O’Star, Swing.

Trong vụ đông xuân 2025 – 2026, việc áp dụng đồng bộ giống và quy trình kỹ thuật từ chương trình đã giúp nhiều vùng trồng đạt năng suất cao, củ đồng đều, tiếp tục khẳng định hiệu quả của mô hình liên kết.