Tại phiên họp thứ 36 của Ban Chỉ đạo quốc gia về chống khai thác IUU sáng 13/10, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Minh Thạnh cho biết Thành phố đang đồng bộ các giải pháp giám sát tàu bằng GPS, hỗ trợ chuyển đổi nghề và kiểm soát điểm lên cá.
Nhận cảnh báo, kiểm tra ngay tại nơi neo đậu
Đến ngày 8/10, TP.HCM có 4.423 tàu cá đăng ký, được cập nhật đầy đủ trên cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia, đạt 100%. Hiện, TP.HCM có 385 tàu không đủ điều kiện hoạt động, chủ yếu liên quan đến đăng kiểm, giấy phép khai thác, an toàn thực phẩm và thiết bị giám sát hành trình. 100% tàu không đủ điều kiện cũng đã được rà soát, cập nhật vị trí neo đậu, tọa độ và hình ảnh.
“Đối với tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, TP.HCM chuyển từ quản lý hồ sơ sang kiểm soát thực tế, ngăn chặn vi phạm ngay từ bờ”, ông Bùi Minh Thạnh nhấn mạnh.
Ông Bùi Minh Thạnh: “Cùng với kiểm soát đội tàu, TP.HCM ban hành chính sách hỗ trợ ngư dân giải bản, chuyển đổi nghề và duy trì thiết bị giám sát hành trình”. Ảnh: Lê Bình.
Cùng với gắn bảng cảnh báo, TP.HCM sử dụng thiết bị GPS hỗ trợ theo dõi vị trí và sự dịch chuyển của phương tiện. Dữ liệu vị trí, trạng thái thiết bị được truyền về hệ thống giám sát, giúp nhận biết khi tàu rời khu vực neo đậu, di chuyển bất thường hoặc có dấu hiệu tự ý ra biển khi chưa đáp ứng quy định.
Thiết bị còn có khả năng cảnh báo khi bị tháo rời hoặc chịu tác động bất thường. Nếu chủ tàu tự ý tháo thiết bị để tránh giám sát, hệ thống ghi nhận và gửi thông tin đến cơ quan quản lý, giúp lực lượng chức năng kịp thời kiểm tra, xác minh tại hiện trường.
Chi phí thuê thiết bị GPS giám sát một tàu cá không đủ điều kiện hoạt động khoảng 500.000 đồng/chiếc. Khả năng theo dõi từ xa nhiều phương tiện cùng lúc giúp giảm áp lực bố trí nhân lực kiểm tra thường xuyên, đồng thời tập trung lực lượng vào những trường hợp có cảnh báo, nguy cơ cao.
Việc được giám sát liên tục cũng góp phần nâng cao ý thức của chủ tàu, thúc đẩy hoàn thiện thủ tục trước khi đưa phương tiện vào hoạt động.
Ban hành loạt chính sách hỗ trợ ngư dân
Cùng với siết quản lý, TP.HCM đã ban hành các chính sách hỗ trợ ngư dân giải bản tàu cá, chuyển đổi nghề và đáp ứng yêu cầu giám sát trong quá trình khai thác.
Ngày 27/8/2026, HĐND TP.HCM ban hành Nghị quyết 30/2026/NQ-HĐND về hỗ trợ chuyển đổi nghề, hỗ trợ giải bản đối với tàu cá không có nhu cầu hoạt động. Mức hỗ trợ giải bản được phân theo chiều dài lớn nhất của tàu, gồm 50 triệu đồng với tàu từ 6m đến dưới 12m, 100 triệu đồng với tàu từ 12m đến dưới 15m, 200 triệu đồng với tàu từ 15m đến dưới 24m và 250 triệu đồng với tàu từ 24m trở lên. Chủ tàu, thuyền viên thuộc diện đủ điều kiện còn được hỗ trợ học nghề 8,5 triệu đồng/người.
TP.HCM ứng dụng GPS giám sát tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, kịp thời phát hiện dấu hiệu bất thường ngay tại nơi neo đậu. Ảnh: Lê Bình.
Cũng trong ngày 27/8, HĐND Thành phố ban hành Nghị quyết 31/2026/NQ-HĐND, hỗ trợ lắp đặt, thay thế thiết bị giám sát hành trình, duy trì kết nối và cước phí dịch vụ nhật ký khai thác điện tử cho tàu cá.
Theo nghị quyết, mỗi tàu đủ điều kiện được hỗ trợ một thiết bị giám sát hành trình theo hóa đơn thực tế, tối đa 24 triệu đồng/thiết bị. Cước phí vệ tinh được hỗ trợ tối đa 400.000 đồng/tháng, còn cước phí dịch vụ nhật ký khai thác điện tử tối đa 250.000 đồng/tháng. Tàu sau khi lắp đặt phải duy trì hoạt động của thiết bị theo quy định.
Ngày 8/10 mới đây, UBND TP.HCM tiếp tục ban hành Quyết định 6667/QĐ-UBND, công bố tạm thời các điểm lên cá, hay bến cá, phục vụ kiểm soát chống khai thác IUU trên địa bàn.
Bên cạnh kiểm soát tại địa bàn, TP.HCM tăng cường theo dõi tàu khai thác ngoài địa phương. Thành phố hiện có 198 tàu thuộc nhóm nguy cơ cao vi phạm IUU, được giám sát hành trình 24/24 giờ. Danh sách được chia sẻ hằng tuần với 22 tỉnh, thành phố và các lực lượng chấp pháp trên biển.
“Tàu cá có thể khai thác ngoài địa phương, nhưng không thể nằm ngoài sự kiểm soát của cơ quan quản lý. Địa bàn hoạt động có thể thay đổi, nhưng trách nhiệm quản lý phải liên tục, xuyên suốt”, ông Thạnh khẳng định.
Trong tháng 9, hệ thống eCDT ghi nhận 2.366 lượt tàu cập cảng và 2.451 lượt tàu rời cảng trên phạm vi toàn quốc thuộc dữ liệu quản lý của TP.HCM. Các trường hợp mất kết nối giám sát hành trình, có dấu hiệu vượt ranh giới khai thác hoặc cập cảng ngoài địa phương được phối hợp xác minh, đối chiếu dữ liệu và xử lý theo thẩm quyền.
Nguồn: Báo Nông Nghiệp
