Sau nhiều biến động, hồ tiêu ở Phú Giáo (TP.HCM) đang được nhìn nhận lại như một cây trồng còn nhiều dư địa phát triển nếu được đầu tư đúng hướng. Thay vì mở rộng diện tích, địa phương hiện tập trung vào khoa học công nghệ, nâng chất lượng sản phẩm và tổ chức sản xuất bền vững hơn.
Ông Vũ Hải Lý (trái), Chủ tịch UBND xã Phú Giáo cùng các đơn vị chuyên môn khảo sát thực tế vườn hồ tiêu, trao đổi về hướng phát triển bền vững cho cây trồng này. Ảnh: Trần Phi.
Dù từng chịu tác động bởi giá cả và dịch hại, cây tiêu vẫn chưa rời khỏi đời sống nông nghiệp nơi đây. Từ thực tế đó, Phú Giáo đang định hình hướng phát triển theo chiều sâu, chú trọng giống, kỹ thuật chăm sóc, tưới nước, bón phân và phòng trừ dịch hại để nâng hiệu quả và giá trị sản phẩm.
Đẩy mạnh tái canh vườn tiêu già cỗi
Điểm mới trong cách tiếp cận hiện nay là các giải pháp khoa học kỹ thuật không đứng ngoài thực tiễn sản xuất mà đang được đặt ngay trong từng công đoạn chăm sóc vườn tiêu. Từ việc tái canh vườn tiêu già cỗi bằng giống chất lượng cao, có khả năng kháng bệnh tốt đến áp dụng tưới tiết kiệm, bón phân cân đối, quản lý dịch hại tổng hợp, tất cả đều hướng tới mục tiêu chung giúp người dân giảm rủi ro, nâng hiệu quả sản xuất.
Ông Vũ Hải Lý, Chủ tịch UBND xã Phú Giáo cho biết: “Địa phương định hướng phát triển cây hồ tiêu bền vững, tập trung nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, khuyến khích nông dân sản xuất theo tiêu chuẩn an toàn, từng bước hướng đến hữu cơ. Đồng thời, xã sẽ đẩy mạnh tái canh vườn tiêu già cỗi bằng giống chất lượng cao, kháng bệnh tốt, tăng cường ứng dụng tiến bộ kỹ thuật như tưới tiết kiệm, bón phân cân đối, quản lý dịch hại tổng hợp”.
Phú Giáo không còn nhìn cây hồ tiêu theo mục tiêu sản lượng ngắn hạn mà đang hướng đến sản xuất ổn định, an toàn và thích ứng tốt hơn. Với cây trồng khá nhạy cảm như hồ tiêu, chỉ một khâu chăm sóc chưa phù hợp cũng có thể ảnh hưởng đến cả vườn. Bởi vậy, đưa khoa học kỹ thuật vào sản xuất không chỉ là định hướng lâu dài mà còn là nhu cầu rất thực tế để người dân giảm rủi ro, giữ cây khỏe, nâng hiệu quả canh tác.
Ngành chuyên môn trao đổi trực tiếp với người trồng tiêu, lắng nghe những khó khăn, vướng mắc trong quá trình chăm sóc và phòng bệnh cho cây tiêu. Ảnh: Trần Phi.
Ông Nguyễn Hùng Hải, Giám đốc Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã Phú Giáo cho rằng, việc gắn kỹ thuật với thực tế sản xuất là yếu tố then chốt để hỗ trợ người dân hiệu quả hơn. “Việc phối hợp thăm đồng định kỳ, áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất là những giải pháp quan trọng để chính quyền và doanh nghiệp cùng nắm bắt thực tế sản xuất. Khi các bên cùng xuống ruộng vườn kiểm tra, việc phát hiện sớm rủi ro và đưa ra giải pháp phù hợp sẽ hiệu quả hơn so với xử lý khi dịch hại đã bùng phát”, ông Hải chia sẻ.
Từ góc nhìn này, khoa học công nghệ không còn là lý thuyết mà đã trở thành một phần gắn chặt với cách vận hành của sản xuất nông nghiệp hiện đại. Khi chính quyền, cán bộ chuyên môn và người dân cùng bám sát đồng ruộng, những dấu hiệu bất thường trên cây trồng có thể được phát hiện sớm hơn, xử lý kịp thời hơn. Đây cũng là cách để giảm thiểu thiệt hại, nhất là với những cây trồng mẫn cảm như hồ tiêu.
Điều người trồng tiêu cần lúc này không chỉ là một mùa vụ thuận lợi mà là sự yên tâm để tiếp tục đầu tư và gắn bó lâu dài với cây trồng này. Khi có giống phù hợp hơn, quy trình chăm sóc khoa học hơn, sự hỗ trợ kỹ thuật kịp thời hơn, vườn tiêu có thêm cơ sở để phát triển ổn định, bền vững qua từng vụ.
Hướng đi mềm nhưng chắc
Phát triển hồ tiêu bền vững, không thể chỉ dừng ở kỹ thuật canh tác. Muốn cây tiêu đi đường dài, liên kết sản xuất và giá trị sản phẩm phải được đặt ra song hành. Đây là điểm mà Phú Giáo đang đặc biệt chú trọng trong định hướng sắp tới.
Ông Vũ Hải Lý cho biết, cùng với giải pháp kỹ thuật, địa phương sẽ thúc đẩy liên kết sản xuất, tiêu thụ thông qua tổ hợp tác, hợp tác xã, kết nối doanh nghiệp bao tiêu sản phẩm, chú trọng tập huấn, chuyển giao kỹ thuật và xây dựng thương hiệu, hướng đến phát triển sản phẩm hồ tiêu đạt chuẩn OCOP.
Cây hồ tiêu đang được đặt trong một tầm nhìn rộng hơn, không chỉ là cây trồng từng có thế mạnh mà từng bước xây dựng một sản phẩm nông nghiệp có chất lượng, có thương hiệu và có vị thế rõ hơn trên thị trường. Khi được tổ chức lại thông qua tổ hợp tác, hợp tác xã và kết nối với doanh nghiệp, người trồng tiêu sẽ có thêm chỗ dựa trong tiêu thụ, giảm phụ thuộc vào thị trường tự phát, có thêm cơ hội nâng giá trị sản phẩm.
Từ thực tế sản xuất, nhiều ý kiến của nông dân được ghi nhận để địa phương xây dựng định hướng phù hợp cho cây hồ tiêu. Ảnh: Trần Phi.
Cùng với đó, việc hướng đến xây dựng thương hiệu và phát triển sản phẩm OCOP cũng mang ý nghĩa rất rõ. Trong bối cảnh nông nghiệp ngày càng đặt ra yêu cầu cao về an toàn, truy xuất và chất lượng, một sản phẩm muốn đi xa không thể chỉ dựa vào sản lượng. Hồ tiêu Phú Giáo nếu gắn với vùng trồng, với quy trình sản xuất an toàn và câu chuyện phát triển bền vững sẽ có cơ hội được định vị tốt hơn trên thị trường.
Từ thực tế sản xuất hiện nay, Phú Giáo đang chọn cho cây tiêu hướng đi mềm nhưng chắc: Lấy khoa học công nghệ làm nền, lấy chuyển giao kỹ thuật làm cầu nối, lấy liên kết sản xuất làm lực đẩy và lấy giá trị bền vững làm đích đến. Đó không chỉ là cách để giữ lại một cây trồng từng gắn bó với người dân mà còn là cách mở ra chặng đường mới cho nông nghiệp địa phương trong tư duy phát triển hiện đại, xanh và hiệu quả hơn.
Nguồn: Báo Nông Nghiệp
