Ông Lê Văn Việt, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Sản xuất và Thương mại Xuyên Việt cho rằng, để ngành hàng cá rô phi bứt phá, yếu tố then chốt là sự sáng tạo. “Sáng tạo ở đây chính là tạo ra sản phẩm khác biệt – chỉ có sáng tạo mới mang lại khác biệt và giá trị gia tăng thực chất”.
Bên cạnh đó, theo ông Việt, cần phải xây dựng liên kết chuỗi chặt chẽ giữa các khâu sản xuất – chế biến – tiêu thụ, bởi chỉ có liên kết mới tạo nên sức mạnh. Thị trường cá rô phi hiện rất tiềm năng, nhu cầu tiêu thụ ngày càng tăng khi nguồn lợi thủy sản khai thác tự nhiên suy giảm. Những sản phẩm nuôi trồng đáp ứng yêu cầu về dinh dưỡng, an toàn và giá cả hợp lý sẽ có cơ hội phát triển lớn.
Cần phải xây dựng liên kết chuỗi chặt chẽ giữa các khâu sản xuất – chế biến – tiêu thụ, bởi chỉ có liên kết mới tạo nên sức mạnh. Ảnh: Hồng Thắm.
Ông Nhữ Văn Cẩn, Phó Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) nhấn mạnh: “Để phát triển bền vững ngành hàng cá rô phi, chúng ta cần đồng bộ cả ba yếu tố: Thị trường, tổ chức sản xuất và ứng dụng công nghệ nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm, giảm giá thành và tăng sức cạnh tranh”.
Cụ thể, về thị trường, cần đa dạng hóa sản phẩm và đặc biệt chú trọng đến các tiêu chuẩn, chứng nhận mang tính xu thế của thời đại, chẳng hạn như: Các chuẩn mực giảm phát thải khí nhà kính, tiêu chuẩn sản phẩm xanh, thân thiện môi trường, cũng như những dòng sản phẩm phù hợp với thị hiếu và xu hướng tiêu dùng bền vững hiện nay.
Về tổ chức sản xuất, để tạo ra sản phẩm có chất lượng ổn định và đáp ứng được yêu cầu thị trường, liên kết hợp tác vẫn là giải pháp then chốt. Sự gắn kết giữa người nuôi với doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu sẽ giúp nắm bắt chính xác thông tin thị trường, từ nhu cầu, kích cỡ đến thị hiếu tiêu dùng, qua đó tổ chức sản xuất phù hợp và hiệu quả hơn. Đồng thời, việc liên kết các cơ sở sản xuất nhỏ lẻ thành đầu mối chung sẽ tạo ra nguồn cung đủ lớn, ổn định và đáng tin cậy, đáp ứng yêu cầu của các chuỗi giá trị và thị trường xuất khẩu.
Về ứng dụng công nghệ, trong bối cảnh cách mạng công nghệ và chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, chúng ta cần xác định rõ cách ứng dụng khoa học công nghệ để tiết kiệm chi phí, hạ giá thành và nâng cao hiệu quả sản xuất. Điều này bao gồm việc áp dụng các công nghệ mới trong sản xuất giống, chế biến thức ăn, cũng như giải pháp kỹ thuật kiểm soát chất lượng môi trường và dịch bệnh.
Cùng với đó, cần tập trung giảm hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR) nhằm tăng năng suất, giảm chi phí và nâng cao tính cạnh tranh của sản phẩm. Đây là những nhiệm vụ cần được triển khai đồng bộ và liên tục.
Còn theo ông Phạm Anh Tuấn, Ủy viên Ban Thường vụ Hội Thủy sản Việt Nam, trước hết, về tổ chức sản xuất, đây là mối liên kết giữa người nuôi và doanh nghiệp chế biến xuất khẩu, vì vậy vai trò của cơ quan quản lý nhà nước là hết sức quan trọng.
Chú trọng áp dụng các công nghệ mới trong sản xuất giống, chế biến thức ăn, cũng như giải pháp kỹ thuật kiểm soát chất lượng môi trường và dịch bệnh. Ảnh: Hồng Thắm.
Các cơ quan quản lý thủy sản ở địa phương cần chủ động hỗ trợ doanh nghiệp trong việc tập hợp các hộ nuôi nhỏ lẻ, giúp họ gắn kết với doanh nghiệp thông qua các hợp đồng, cam kết, quản lý vùng nuôi và cấp mã số vùng nuôi. Nếu chỉ để doanh nghiệp và người nuôi tự kết nối, quá trình tổ chức sản xuất sẽ gặp rất nhiều khó khăn và thiếu tính ổn định.
Thứ hai là vấn đề phát triển thị trường. Hiện nay, phần lớn doanh nghiệp đang giữ vai trò chủ lực trong khâu tiêu thụ và mở rộng thị trường, tuy nhiên chỉ dựa vào doanh nghiệp là chưa đủ. Nhà nước cần đóng vai trò đồng hành và hỗ trợ, không chỉ thông qua việc mở rộng quan hệ thương mại, ký kết các hiệp định quốc tế, mà còn phải hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình phát triển sản phẩm mới.
Ông Tuấn đề xuất: “Giả sử chúng ta định hướng phát triển một dòng sản phẩm cá rô phi nuôi ở vùng nước lợ, thì về phía nhà nước, cần có chính sách và hoạt động hỗ trợ quảng bá, xúc tiến thương mại cho sản phẩm này tại các thị trường tiềm năng, thay vì để doanh nghiệp phải tự xoay sở một cách đơn độc”.
Bên cạnh đó, cũng cần hình thành cộng đồng cá rô phi, bởi lẽ, một doanh nghiệp đơn lẻ sẽ rất khó tạo ra sức lan tỏa, trong khi một cộng đồng cùng hành động sẽ hình thành được sức mạnh tập thể, nâng cao vị thế và khả năng cạnh tranh của ngành hàng cá rô phi Việt Nam.
Nguồn: Báo Nông Nghiệp
