Nuôi tôm vụ đông xuân, lợi nhuận vượt trội

Giữa mùa đông miền Bắc, khi những đợt gió lạnh liên tiếp tràn về, nền nhiệt nhiều ngày xuống thấp, không ít vùng nuôi thủy sản vẫn dè dặt trước nguy cơ rủi ro. Với nghề nuôi tôm – vốn nhạy cảm với biến động môi trường – mùa đông từng được xem là “vùng trũng” của sản xuất, nơi chỉ một thay đổi nhỏ về nhiệt độ hay chất lượng nước cũng có thể khiến cả vụ nuôi trả giá đắt. Thế nhưng, tại xã Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình, những ao tôm thẻ chân trắng vẫn duy trì nhịp sinh trưởng ổn định, thậm chí đang bước vào giai đoạn tăng trưởng quyết định để kịp về đích đúng vụ đông xuân và xuất bán phục vụ thị trường Tết Nguyên đán.

Thời điểm cận Tết, nhu cầu tiêu thụ tôm tăng mạnh, trong khi nguồn cung hạn chế khiến giá bán buôn dao động từ 200.000 – 220.000 đồng/kg. Một vụ nuôi vốn được coi là “trái mùa” ở miền Bắc, nay lại trở thành vụ sản xuất chủ lực, mang về giá trị kinh tế cao cho những hộ nuôi biết chủ động thích ứng.

Bài toán lớn với nghề nuôi tôm vụ đông xuân

Ninh Bình sở hữu lợi thế hiếm có khi vừa có vùng nội đồng trũng thấp, vừa có dải ven biển nước lợ rộng lớn – điều kiện thuận lợi để phát triển nuôi trồng thủy sản. Tuy nhiên, lợi thế tự nhiên chỉ là tiền đề. Thực tế cho thấy, câu chuyện làm giàu từ mặt nước chưa bao giờ dễ dàng, nhất là trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét.

Ở miền Bắc, thời tiết mang tính cực đoan rõ rệt: mùa hè nắng nóng gay gắt, nhiệt độ mặt nước có thể tăng cao đột ngột; mùa đông lại lạnh sâu, kéo dài, khiến tôm dễ bị sốc nhiệt, giảm ăn, suy yếu sức đề kháng. Trong nhiều năm, mô hình ao đất truyền thống phụ thuộc gần như hoàn toàn vào thiên nhiên đã khiến không ít hộ nuôi tôm ở Kim Sơn đứng trước ranh giới mong manh giữa được và mất.

Chính từ những rủi ro đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là “nuôi được con tôm”, mà là phải nuôi theo cách kiểm soát được môi trường, giảm thiểu tối đa tác động của thời tiết – yếu tố mà người nông dân không thể điều khiển.

Tại Kim Sơn, diện mạo vùng nuôi đang thay đổi khi những ao đất truyền thống dần được thay thế bằng hệ thống ao bạt nằm gọn trong nhà màng khép kín. Đây không đơn thuần là sự thay đổi về hình thức, mà là bước chuyển căn bản trong tư duy sản xuất.

Tiêu biểu cho hướng đi này là mô hình nuôi tôm công nghệ cao của anh Phạm Văn Thắng. Trên diện tích khoảng 6.000 m² mặt nước ao phủ bạt, anh duy trì 3 vụ/năm, mỗi vụ thả tới 50 vạn con giống, cho sản lượng bình quân từ 17 – 20 tấn tôm.

Chia sẻ với phóng viên, anh Thắng cho biết: “Tôi tập trung nuôi vụ đông xuân vì thời tiết trong nhà màng ao bạt ổn định hơn, tôm ít bị sốc nhiệt, trong khi giá bán lại cao hơn các vụ khác trong năm”. Theo anh, vào dịp cận Tết, giá tôm bán buôn dao động từ 200.000 – 220.000 đồng/kg, chênh lệch từ 100.000 – 120.000 đồng/kg so với vụ tôm truyền thống, giúp nâng đáng kể biên lợi nhuận.

Quan sát thực tế tại khu nuôi, dễ nhận thấy hệ thống nhà màng không chỉ che chắn gió lạnh, mà còn tạo ra một không gian sản xuất tương đối khép kín. Lớp mái che giúp giữ nhiệt ổn định, hạn chế sự dao động đột ngột của môi trường nước – yếu tố then chốt để tôm tiếp tục ăn mạnh, lớn nhanh và phát triển đúng chu kỳ sinh học ngay cả trong những ngày rét đậm.

Mô hình nhà bạt – nhà màng đã giúp người nuôi “giành lại quyền chủ động” trước thời tiết. Thay vì bị động chờ trời ấm hay lo lắng mỗi đợt rét sâu, người nuôi có thể kiểm soát các yếu tố môi trường then chốt, từ nhiệt độ, chất lượng nước đến mật độ nuôi, qua đó giảm thiểu rủi ro và nâng cao tính ổn định của sản xuất.

Nuôi tôm an toàn đáp ứng yêu cầu thị trường

Không chỉ đầu tư hạ tầng, anh Thắng còn thay đổi cách tiếp cận trong sản xuất. Nuôi tôm không còn đơn thuần dựa vào kinh nghiệm, mà gắn chặt với nhu cầu thị trường và các yếu tố kỹ thuật. “Tôi chú trọng cải tạo ao, xử lý nước ngay từ đầu, sử dụng vi sinh để kiểm soát môi trường, chọn giống có sức đề kháng tốt và theo dõi sát tình trạng sức khỏe của tôm,” anh Thắng chia sẻ. Theo anh, tôm được cho ăn 4 bữa mỗi ngày, lượng thức ăn điều chỉnh theo từng giai đoạn phát triển. Trước thời điểm thu hoạch, khi cần tăng trọng, anh sẽ tăng cường quản lý môi trường và điều chỉnh chế độ dinh dưỡng để đảm bảo chất lượng tôm thương phẩm.

Việc hạn chế sử dụng kháng sinh, ưu tiên chế phẩm sinh học không chỉ giúp giảm chi phí rủi ro, mà còn đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường về chất lượng và an toàn thực phẩm – đặc biệt trong bối cảnh hướng tới tiêu thụ dịp Tết và xuất khẩu.

Từ góc độ quản lý ngành, ông Phạm Duy Phú – Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông và Xúc tiến thương mại tỉnh Ninh Bình khẳng định, nuôi tôm thẻ chân trắng đang là một trong những hướng phát triển mũi nhọn của địa phương. Ông Phú cho biết: “Ninh Bình có lợi thế lớn về bờ biển và vùng nước lợ, rất thuận lợi để phát triển nuôi tôm thẻ. Những năm qua, chúng tôi đã triển khai nhiều mô hình hỗ trợ bà con, tập trung vào nuôi ứng dụng công nghệ cao, nuôi thâm canh, nuôi qua đông và nuôi nhiều vụ trong năm”.

Theo ông, việc phát triển mô hình nuôi trong nhà bạt, nhà màng là hướng đi phù hợp với điều kiện miền Bắc. “Khi điều kiện tự nhiên không thuận lợi, đặc biệt là vào mùa đông, thì ứng dụng công nghệ cao giúp kiểm soát môi trường, nâng cao hiệu quả và giá trị con tôm thẻ. Đây là hướng phát triển bền vững mà tỉnh đang khuyến khích nhân rộng,” ông Phú nhấn mạnh.

Giữa mùa đông miền Bắc, những ao tôm ở Kim Sơn vẫn vận hành ổn định, tôm lớn lên từng ngày, chờ về đích đúng dịp Tết Nguyên đán. Từ thực tế này có thể thấy, khi công nghệ song hành cùng tư duy đổi mới, sản xuất nông nghiệp không chỉ thích ứng với biến đổi khí hậu, mà còn biến thách thức thành cơ hội, giúp nghề nuôi tôm chủ động thích ứng, nâng cao hiệu quả và giá trị kinh tế trong điều kiện khí hậu khắc nghiệt.