Khẩn trương đưa lúa về nhà trước mưa bão

Lúa chín đến đâu, thu hoạch đến đó

Thời điểm này nhiều trà lúa hè thu trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh đã bước vào giai đoạn chín, bắt đầu cho thu hoạch. Trước nguy cơ mưa lớn, bão lũ diễn biến phức tạp cuối vụ, các địa phương đang tập trung kiểm tra đồng ruộng, nắm chắc tiến độ lúa chín, huy động máy móc, nhân lực thu hoạch nhanh những diện tích đã đến độ chín. Phương châm “xanh nhà hơn già đồng, lúa chín đến đâu thu hoạch đến đó” đang được người dân và chính quyền gấp rút triển khai nhằm giảm thiểu nguy cơ thiệt hại do thiên tai.

Tại xã Đức Quang, không khí thu hoạch lúa hè thu diễn ra khẩn trương trên nhiều cánh đồng. Những diện tích gieo cấy sớm, lúa đã chín được người dân ưu tiên thu hoạch trước.

Gia đình bà Lê Thị Sâm ở thôn Nhân Thọ vụ này sản xuất hơn 1,3 mẫu lúa. Những ngày qua, bà thường xuyên ra đồng kiểm tra độ chín, đồng thời chủ động bố trí máy gặt để tranh thủ thời tiết thuận lợi thu hoạch. Đến nay, gia đình bà đã thu hoạch gần xong diện tích, phần còn lại tiếp tục được theo dõi, nếu thời tiết thuận lợi dự kiến sẽ hoàn thành trong tuần này.

Vụ hè thu năm nay, HTX Dịch vụ Sản xuất nông nghiệp Yên Nhân (xã Đức Quang) sản xuất 160ha lúa BT09 và các giống nếp. Đến nay, hơn 50% diện tích đã được thu hoạch, năng suất ước đạt 2,3 tạ/sào (500m2). Ông Hoàng Xuân Chung, Giám đốc HTX cho biết đang phối hợp với các hộ dân nắm chắc diện tích đã chín để bố trí máy gặt. Những vùng lúa chín trước được ưu tiên thu hoạch, sau đó máy tiếp tục chuyển sang khu vực khác.

“Điều quan trọng lúc này là không để lúa chín phải chờ máy. HTX đang theo dõi từng vùng, khi lúa đạt độ chín thì bố trí máy thu hoạch ngay”, ông Chung cho biết.

Vụ hè thu năm nay, xã Đức Quang sản xuất hơn 800ha lúa, trong đó hơn 100ha nằm ngoài đê, thường xuyên chịu ảnh hưởng khi xảy ra mưa lũ. Chính vì vậy, địa phương xác định thu hoạch sớm những diện tích có nguy cơ cao là nhiệm vụ cấp thiết.

Ông Trần Xuân Thạch, Phó Chủ tịch UBND xã Đức Quang cho biết địa phương đang yêu cầu các thôn thường xuyên kiểm tra đồng ruộng, nắm chắc diện tích đã chín và diện tích chuẩn bị chín để xây dựng lịch thu hoạch.

“Những diện tích ngoài đê, khu vực có nguy cơ chịu ảnh hưởng của mưa lũ được ưu tiên theo dõi và thu hoạch sớm. Địa phương đang tranh thủ thời tiết thuận lợi, phấn đấu đưa lúa đã chín ra khỏi đồng trong thời gian sớm nhất”, ông Thạch nói.

Không chờ lúa chín hoàn toàn

Tại xã Đức Thịnh, gần 2.000ha lúa hè thu cũng đang bước vào thu hoạch. Đến nay, địa phương đã thu hoạch được hơn 30% diện tích.

Gia đình ông Thái Công Nguyên ở thôn Ngọc Lâm sản xuất hơn 1,2 mẫu lúa nếp và Bắc Thịnh. Lúa hiện đã bắt đầu chín. Thay vì chờ toàn bộ diện tích chín đồng loạt, gia đình thường xuyên kiểm tra đồng ruộng, chuẩn bị máy móc để thu hoạch ngay khi lúa đạt độ chín phù hợp.

“Thời điểm này ngày nào cũng phải ra đồng xem lúa. Nếu thấy lúa đã chín thì phải chủ động gọi máy gặt, tranh thủ ngày nắng để thu hoạch. Để lâu ngoài đồng nếu gặp mưa sẽ rất khó xử lý”, ông Nguyên cho hay.

Tại thôn Đồng Xuân, xã Thạch Xuân, những trà lúa gieo cấy sớm đã chín. Tranh thủ thời tiết thuận lợi, người dân huy động nhân lực, đưa máy gặt xuống đồng thu hoạch. Đến nay, toàn thôn đã thu hoạch hơn 80% diện tích.

Theo ông Dương Hồng Sáng, Trưởng thôn Đồng Xuân, vụ hè thu năm ngoái lúa chín đúng vào đợt mưa lớn nên nhiều diện tích không kịp thu hoạch, ảnh hưởng đến năng suất. Rút kinh nghiệm, năm nay bà con xuống giống sớm hơn và chủ động thu hoạch ngay khi lúa đạt độ chín.

Không chỉ nông dân và chính quyền các địa phương, các chủ máy gặt cũng phải chủ động di chuyển theo tiến độ mùa vụ. Anh Dương Công Hải, chủ máy gặt ở xã Thạch Xuân cho biết thời điểm này máy hoạt động liên tục, ruộng nào lúa chín trước sẽ được ưu tiên thu hoạch trước. Sau khi hoàn thành một khu vực, máy nhanh chóng di chuyển sang địa bàn khác.

“Từ nay đến khi kết thúc vụ thời tiết có thể thay đổi bất cứ lúc nào nên phải tranh thủ từng ngày. Lúa chín đến đâu chúng tôi làm đến đó”, anh Hải nói.

Tại xã Thiên Cầm, vụ hè thu năm nay địa phương sản xuất gần 1.300ha lúa, chủ yếu là các giống Khang Dân 18, Nếp 98, Bắc Thịnh. Thời điểm này, người dân thường xuyên thăm đồng, kiểm tra độ lúa chín để chủ động đăng ký máy gặt.

Bà Đặng Thị Đàn, xã Thiên Cầm cho biết gia đình xác định thu hoạch ngay khi lúa đạt độ chín phù hợp, không chờ chín đồng loạt. “Lúa chín gặp mưa thì rất khó thu hoạch. Vì vậy gia đình tôi xác định chín đến đâu thu hoạch đến đó, tranh thủ lúc thời tiết thuận lợi”, bà Đàn chia sẻ.

Ông Phan Văn Huân, Trưởng phòng Trồng trọt – Chi cục Trồng trọt và Chăn nuôi tỉnh Hà Tĩnh khuyến cáo bà con thường xuyên kiểm tra đồng ruộng, xác định đúng thời điểm lúa chín để tổ chức thu hoạch, đồng thời chủ động máy móc, nhân lực và phương tiện vận chuyển.

Các địa phương cần rà soát số lượng máy gặt trên địa bàn, thống kê các đơn vị thu hoạch lúa ngoại tỉnh để có phương án cân đối, phân bổ máy hợp lý, bảo đảm không để xảy ra tình trạng thiếu máy cục bộ khi bước vào cao điểm. Việc điều phối máy cần hướng đến mục tiêu hoàn thành thu hoạch trước thời điểm mưa lũ, đồng thời hạn chế tình trạng máy móc tập trung vào một số vùng dẫn đến người dân bị động hoặc phải chịu chi phí cao.

Cùng với đó, các địa phương cần chủ động làm việc với các cơ sở sấy lúa trên địa bàn, chuẩn bị năng lực tiếp nhận, sấy và bảo quản nông sản sau thu hoạch, nhất là trong trường hợp thời tiết mưa kéo dài.

Vụ hè thu năm nay toàn tỉnh Hà Tĩnh gieo cấy hơn 45.500ha lúa. Đến nay, nhiều địa phương như Đức Thọ, Đức Minh, Đức Thịnh, Trường Lưu, Gia Hanh, Can Lộc… đã bắt đầu thu hoạch. Theo đánh giá bước đầu, năng suất bình quân vụ hè thu năm 2026 đạt khoảng 45 tạ/ha, cao hơn 17 tạ/ha so với vụ hè thu 2025.