Hà Tĩnh phấn đấu hoàn thành gieo cấy vụ hè thu trước ngày 5/6

Khẩn trương làm đất, xuống giống

Sau khi hoàn thành thu hoạch lúa vụ xuân 2026, nông dân Hà Tĩnh đang khẩn trương ra đồng làm đất, gieo cấy và chuẩn bị các điều kiện cần thiết cho sản xuất vụ hè thu. Trước dự báo thời tiết tiếp tục diễn biến phức tạp với nắng nóng, hạn hán xen kẽ mưa lớn cực đoan cuối vụ, ngành chuyên môn và các địa phương đang tập trung chỉ đạo sản xuất đúng khung thời vụ, phấn đấu cơ bản hoàn thành gieo cấy trước ngày 5/6 để hạn chế rủi ro, đảm bảo năng suất.

Những ngày này, trên khắp các cánh đồng ở xã Can Lộc, không khí sản xuất vụ hè thu diễn ra khẩn trương. Ngay sau khi thu hoạch xong lúa vụ xuân, gia đình ông Phạm Tiến Vóc ở thôn K130 đã huy động máy móc, nhân lực tập trung làm đất để kịp xuống giống vụ mới. Vụ hè thu năm nay, gia đình ông gieo cấy khoảng 1,5 mẫu giống Nếp 98. Đến nay, hơn 90% diện tích đã hoàn thành làm đất, khoảng 50% diện tích đã xuống giống và dự kiến hoàn thành gieo cấy trước ngày 25/5.

Ông Vóc cho biết: “Làm đất ngay sau thu hoạch lúa vụ xuân giúp rút ngắn thời gian chuyển vụ, hạn chế sâu bệnh và đảm bảo cây lúa sinh trưởng đúng khung thời vụ. Gia đình tranh thủ thời tiết thuận lợi, có nước là làm ngay để tránh gặp nắng nóng kéo dài về sau”.

Cùng với gia đình ông Vóc, nhiều hộ dân tại thôn K130 đang tranh thủ từng ngày xuống đồng sản xuất. Trên các cánh đồng, máy cày hoạt động liên tục, người dân tập trung vệ sinh đồng ruộng, làm đất và gieo thẳng khi nguồn nước được cấp về.

Vụ hè thu năm nay, xã Can Lộc phấn đấu gieo cấy 1.801ha lúa với các giống chủ lực như Nếp 87, Nếp 98, Hương Bình, Thiên ưu 8, Hana số 7, HG12, Bắc Thịnh, Hà Phát… Để thuận lợi trong chỉ đạo sản xuất đồng loạt và phòng trừ sâu bệnh, mỗi thôn chỉ bố trí tối đa 3 giống lúa. Đến nay, địa phương đã cơ bản hoàn thành làm đất đợt 1 và xuống giống được hơn 50% diện tích.

Đối mặt với nhiều nguy cơ

Trong sản xuất vụ hè thu, nước tưới là yếu tố quyết định đến tiến độ làm đất và gieo cấy. Chủ động từ sớm, Công ty TNHH MTV Thủy lợi Hà Tĩnh đã chỉ đạo các cụm, trạm bơm kiểm tra, bảo dưỡng máy móc, xây dựng phương án vận hành phù hợp nhằm đảm bảo nguồn nước phục vụ sản xuất. Sau hợp nhất, Công ty đang quản lý, vận hành 125 công trình thủy lợi gồm 69 hồ chứa, 38 trạm bơm, 7 đập dâng, 11 cống ngăn mặn – giữ ngọt cùng gần 1.000km kênh mương các loại, đảm bảo tưới tiêu cho hơn 41.000ha lúa hè thu trên toàn tỉnh.

Ông Trần Văn Trà, Phó Giám đốc Công ty TNHH MTV Thủy lợi Hà Tĩnh cho biết: “Đơn vị đã chủ động xây dựng phương án cấp nước phù hợp theo từng vùng, tổ chức nạo vét kênh mương, kiểm tra, bảo dưỡng máy móc và bố trí lực lượng trực vận hành tại các công trình trọng điểm để phục vụ sản xuất vụ hè thu”.

Tại xã Gia Hanh, nhờ hệ thống thủy lợi được vận hành kịp thời nên nhiều hộ dân đã hoàn thành làm đất sớm hơn so với mọi năm. Người dân tranh thủ thời tiết thuận lợi để san phẳng mặt ruộng, chuẩn bị nền đất tốt cho gieo cấy.

Bà Nguyễn Thị Thanh, xã Gia Hanh cho biết: “Có nước sớm nên bà con làm đất thuận lợi hơn. Làm đất kỹ giúp lúa bén rễ nhanh, sinh trưởng đồng đều và thuận lợi cho chăm sóc sau này”.

Vụ hè thu năm nay, xã Gia Hanh sản xuất hơn 1.600ha lúa với các giống chủ lực như Nếp 98, PC6, VN20, Bắc Thịnh, Hà Phát… Nhờ chủ động nguồn nước, địa phương đã hoàn thành làm đất đợt 1 và dự kiến hoàn thành xuống giống trước ngày 5/6.

Tại các cơ sở sản xuất mạ khay, cấy máy, không khí lao động cũng diễn ra khẩn trương. Hợp tác xã Vật tư nông nghiệp Trung Hòa (xã Can Lộc) đang tập trung sản xuất mạ khay phục vụ mô hình canh tác lúa giảm phát thải trên diện tích hơn 50ha. Ông Phan Cao Kỳ, đại diện HTX cho biết đơn vị đang tập trung sản xuất mạ khay theo đúng quy trình kỹ thuật nhằm đảm bảo cây mạ khỏe, đồng đều để phục vụ xuống giống đúng thời vụ.

Cùng với đó, các doanh nghiệp sản xuất, cung ứng giống và vật tư nông nghiệp trên địa bàn tỉnh cũng đã chuẩn bị đầy đủ nguồn hàng phục vụ sản xuất vụ hè thu.

Tại Công ty cổ phần Giống cây trồng và Thương mại Hà Tĩnh, cán bộ, nhân viên đang khẩn trương phân loại, đóng gói và vận chuyển các giống lúa chất lượng đến địa phương. Ông Hoàng Kim Cường, Phó Giám đốc Công ty cho biết, đơn vị đã chuẩn bị đầy đủ lượng giống phục vụ sản xuất vụ hè thu, đồng thời phối hợp với các địa phương cung ứng kịp thời cho nông dân.

Theo kế hoạch, vụ hè thu năm 2026, toàn tỉnh Hà Tĩnh sản xuất hơn 45.500ha lúa, phấn đấu đạt sản lượng trên 230.000 tấn. Ngành chuyên môn nhận định vụ hè thu 2026 sẽ tiếp tục đối mặt với nhiều nguy cơ như nắng nóng kéo dài, hạn hán cục bộ, mưa lớn cực đoan và sâu bệnh phát sinh khó lường. Vì vậy, việc tuân thủ khung lịch thời vụ và chủ động các giải pháp ứng phó đang được các địa phương đặc biệt chú trọng.

Ông Phan Văn Huân, Trưởng phòng Trồng trọt – Chi cục Trồng trọt và Chăn nuôi Hà Tĩnh cho biết, đến nay, các địa phương đã hoàn thành làm đất khoảng 10.000ha (khoảng 20%), xuống giống hơn 2.200ha. Người dân cần tập trung đẩy nhanh tiến độ làm đất, xuống giống và phấn đấu cơ bản hoàn thành gieo cấy trước ngày 5/6 để hạn chế rủi ro do thời tiết bất lợi cuối vụ.

Vụ hè thu 2026, Hà Tĩnh chủ yếu cơ cấu các nhóm giống có thời gian sinh trưởng dưới 110 ngày như Nếp 98, Nếp 87, Nếp 97, Khang dân đột biến, Khang dân 18, Xuân Mai, Bắc Thịnh, BT09, TBR97… Đối với một số địa phương vùng trũng thấp như xã Đức Minh, Đức Quang, Tứ Mỹ, phường Bắc Hồng Lĩnh…, bố trí gieo cấy các giống có thời gian sinh trưởng dưới 95 ngày. Toàn tỉnh phấn đấu kết thúc gieo cấy trước ngày 5/6 để lúa trổ tập trung từ 30/7 – 5/8, kết thúc thu hoạch trước 5/9.