Những năm gần đây, bệnh khảm lá sắn hoành hành khiến năng suất, chất lượng sắn tại tỉnh Quảng Trị giảm sút. Nhiều hộ trồng sắn quyết định chuyển sang các cây trồng khác. Điều này ảnh hưởng đến sinh kế của người dân và gây khó khăn cho việc đảm bảo vùng nguyên liệu của các nhà máy tinh bột sắn trên địa bàn.

Giống sắn HN1 không nhiễm bệnh khảm lá và cho năng suất, chất lượng củ vượt trội so với giống đối chứng KM94. Ảnh: Võ Dũng.
Trước thực tế đó, từ năm 2023, ngành nông nghiệp tỉnh Quảng Trị đã đưa vào thử nghiệm nhiều giống sắn, trong đó có giống HN1. Riêng niên vụ 2025 – 2026, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Quảng Trị triển khai mô hình thâm canh giống sắn HN1 với diện tích 10 ha, trong đó 3 ha tại phường Quảng Trị và 7 ha tại xã Nam Trạch. Tham gia mô hình, các hộ được hỗ trợ 50% giống, vật tư phân bón, được hướng dẫn kỹ thuật trồng, cách chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh.
Quá trình sinh trưởng và phát triển cho thấy giống sắn HN1 có khả năng chống chịu với nhiều loại sâu bệnh, đặc biệt không nhiễm bệnh khảm lá. HN1 có thời gian sinh trưởng 10 – 11 tháng nhưng do triển khai ở vùng có nguy cơ ngập lụt nên nông dân bắt đầu thu hoạch sớm từ thời điểm 8 tháng nhưng vẫn đạt năng suất trên 40 tấn/ha với hàm lượng tinh bột đạt 26 – 28%.
Trước đây, ông Ngô Văn Đại ở khu phố Như Lệ (phường Quảng Trị) trồng giống sắn KM94, do bị bệnh khảm lá nên năng suất cao nhất cũng chỉ khoảng 20 tấn/ha. Tuy nhiên, trên cùng chân đất, mô hình thâm canh sắn HN1 cho năng suất 44 tấn/ha.
“Năm sau tôi sẽ tiếp tục trồng giống sắn HN1 vì năng suất, chất lượng ổn định, không nhiễm bệnh khảm lá. Với giá thu mua hiện nay, sau khi trừ chi phí, mô hình đem lại cho gia đình tôi lợi nhuận từ 64 – 76 triệu đồng/ha”, ông Đại phấn khởi.
Là giống cho năng suất, chất lượng cao nhưng HN1 lại chống chịu kém với hạn hán và ngập úng. Vì vậy, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Quảng Trị khuyến cáo nông dân cần chọn những vùng đất thoát nước vào mùa mưa, giữ ẩm tốt trong mùa nắng để trồng giống HN1. Bên cạnh đó, để có năng suất, chất lượng cao, đối với giống sắn HN1 cần chú trọng thâm canh, đặc biệt là chế độ phân bón.

Nông dân phấn khởi vì sắn HN1 được mùa, được giá. Ảnh: Võ Dũng.
Ông Phan Ngọc Đồng, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Quảng Trị cho biết, niên vụ 2025 – 2026, toàn tỉnh trồng gần 20.000 ha sắn, trong đó khoảng 2.800 ha bị bệnh khảm lá. Với việc một số hộ dân không chú trọng phòng chống, bệnh khảm lá sắn có nguy cơ lớn lây lan ra diện rộng, ảnh hưởng rất lớn đến năng suất, chất lượng củ. Việc đưa các giống có khả năng kháng bệnh khảm lá vào thử nghiệm là hết sức cần thiết.
Kết quả thực tế từ mô hình cho thấy giống sắn HN1 không chỉ có khả năng chống chịu bệnh khảm lá mà còn sinh trưởng tốt, năng suất vượt trội so với giống đối chứng KM94.
Trung tâm Khuyến nông Quảng Trị đang phối hợp với người dân thu hoạch diện tích sắn tại các điểm thực hiện mô hình nhằm đánh giá chính xác năng suất, hàm lượng tinh bột và hiệu quả kinh tế. Cán bộ của Trung tâm cũng đang hoàn thiện quy trình kỹ thuật và vận động bà con sử dụng hom giống sạch bệnh từ mô hình để từng bước nhân rộng tại những vùng sản xuất phù hợp, góp phần hạn chế thiệt hại do bệnh khảm lá và nâng cao hiệu quả sản xuất.
“Năm 2027, chúng tôi sẽ xây dựng, đề xuất tiếp tục nhân rộng diện tích sắn HN1. Trung tâm sẽ khuyến cáo nông dân chọn chân đất phù hợp và quy trình kỹ thuật để phát huy hết tiềm năng năng suất của giống sắn HN1”, ông Đồng cho hay.
Nguồn: Báo Nông Nghiệp
