Giống ớt giá 170 nghìn đồng/kg, chống chịu sâu bệnh cực tốt

Năm nay, HTX Nông nghiệp Phú Hà (xã Toàn Lưu, tỉnh Hà Tĩnh) mở rộng diện tích trồng ớt Habanero lên gần 0,7ha sau khi mô hình thử nghiệm bước đầu cho kết quả khả quan. Trên cánh đồng xã Toàn Lưu, những luống ớt xanh tốt phủ kín ruộng, nổi bật với những chùm quả chín vàng, xen lẫn hoa và quả non. Nhờ khả năng ra hoa, đậu quả liên tục, giống ớt này cho thời gian thu hoạch kéo dài nhiều tháng và duy trì năng suất vượt trội so với các giống truyền thống.

Ông Hà Đăng Dũng, Phó Giám đốc HTX Nông nghiệp Phú Hà cho biết, giống ớt Habanero có nguồn gốc từ Mexico, nổi tiếng với vị cay nồng, hương thơm đặc trưng và được sử dụng để sản xuất nước sốt, gia vị, thực phẩm chế biến phục vụ xuất khẩu.

“Tôi từng lấy loại ớt này để kho cá và rất bất ngờ vì hương thơm nổi bật hơn hẳn các giống ớt thông thường, độ cay cũng mạnh hơn. Điều này càng khẳng định đây là giống ớt rất có tiềm năng, đặc biệt phù hợp để sản xuất tương ớt xuất khẩu. Nhận thấy giống ớt này thích nghi rất tốt với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng địa phương, HTX tiếp tục tự gây giống và mở rộng diện tích”, ông Dũng chia sẻ.

Theo ông Dũng, đây là mô hình trồng ớt Habanero đầu tiên được triển khai tại Hà Tĩnh cũng như khu vực Bắc Trung Bộ. Ớt xuống giống từ cuối năm 2025, đến nay đã bước vào giai đoạn thu hoạch với năng suất vượt kỳ vọng.

“Khác với nhiều cây trồng khác, ớt Habanero có khả năng ra hoa và đậu quả liên tục nếu thời tiết thuận lợi. Khi bước vào chính vụ, cứ khoảng 10 ngày HTX thu hoạch một lần, còn thời điểm chín rộ chu kỳ thu hoạch rút xuống chỉ còn khoảng một tuần. Đến nay, trên diện tích 0,7ha đã thu hoạch hơn 4 tấn quả tươi và dự kiến tổng sản lượng cả vụ đạt từ 7 – 8 tấn”, ông Dũng cho biết.

Cũng theo ông Dũng, toàn bộ sản lượng đều được doanh nghiệp tại TP.HCM ký hợp đồng bao tiêu với giá khoảng 170.000 đồng/kg, cao gấp nhiều lần so với các giống ớt thông thường và mang lại hiệu quả cao hơn các cây trồng khác.

Không chỉ mang lại giá trị kinh tế cao, mô hình trồng ớt Habanero còn được HTX Nông nghiệp Phú Hà hướng tới “nói không” với hóa chất nhằm đáp ứng các yêu cầu khắt khe của thị trường xuất khẩu.

Theo ông Dũng, trong suốt quá trình canh tác từ khi xuống giống đến thu hoạch, HTX chỉ sử dụng duy nhất một lần thuốc bảo vệ thực vật có nguồn gốc sinh học ở giai đoạn cây ra hoa, đậu quả non để phòng trừ sâu bệnh. Khi quả bước vào giai đoạn phát triển, HTX không sử dụng thêm bất kỳ loại thuốc bảo vệ thực vật nào, qua đó bảo đảm sản phẩm không tồn dư hóa chất.

“Đối tác nước ngoài kiểm định rất nghiêm ngặt đối với ớt tươi. Nếu phát hiện tồn dư hóa chất, họ sẽ trả lại toàn bộ lô hàng. Nếu bị trả hàng thì gần như chỉ còn cách tiêu hủy vì loại ớt này rất khó tiêu thụ ở thị trường nội địa. Vì vậy, HTX bắt buộc phải tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật”, ông Dũng nói.

Ông Dũng cho biết, khác với các giống ớt truyền thống thường phải sử dụng nhiều thuốc bảo vệ thực vật và phân bón hóa học trong quá trình canh tác, ớt Habanero chủ yếu được chăm sóc bằng phân chuồng ủ hoai mục và hầu như không sử dụng hóa chất. Cách canh tác này không chỉ giúp giảm đáng kể chi phí đầu vào mà còn hạn chế tác động đến môi trường, đồng thời tạo ra sản phẩm an toàn, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng.

Để minh chứng cho lời nói, ông Dũng dẫn chúng tôi ra cánh đồng ớt vừa thu hoạch hơn 4 tấn quả và cho biết, diện tích này chỉ phun phòng bệnh một lần bằng chế phẩm sinh học nhưng hiện cây vẫn tiếp tục ra hoa, đậu quả rất nhiều, hứa hẹn cho năng suất cao trong những đợt thu hoạch tiếp theo.

Bên cạnh tuân thủ nghiêm ngặt việc sử dụng thuốc BVTV, khâu quản lý cỏ dại cũng được HTX thực hiện theo hướng tự nhiên. Nhiều khu vực đầu bờ vẫn để cỏ mọc có kiểm soát nhằm giữ độ ẩm cho đất. Lá ớt cùng thảm cỏ sau khi phân hủy trở thành nguồn hữu cơ tự nhiên, góp phần cải tạo đất và giảm lượng phân bón phải sử dụng.

Dù bước đầu mang lại hiệu quả kinh tế khả quan, mô hình vẫn gặp không ít khó khăn. Theo ông Hà Đăng Dũng, diện tích ớt thường xuyên bị chuột và một số loài côn trùng gây hại. Bên cạnh đó, do sản lượng thu hoạch vượt dự kiến trong khi hệ thống kho lạnh chưa được đầu tư đồng bộ nên sau thu hoạch không kịp bảo quản, dẫn đến hư hỏng, gây thiệt hại cho HTX.

Bên cạnh đó, đầu ra của giống ớt này còn phụ thuộc vào số lượng doanh nghiệp thu mua. HTX cho biết hiện cả nước chỉ có khoảng 1 – 2 đơn vị bao tiêu sản phẩm ớt Habanero nên chưa thể mạnh dạn mở rộng diện tích dù tiềm năng năng suất còn rất lớn.

Ngoài mô hình trồng ớt Habanero, HTX Nông nghiệp Phú Hà hiện còn phát triển khoảng 30ha lúa theo hướng hữu cơ. Mỗi năm HTX thu hoạch hơn 100 tấn lúa, từng bước hình thành vùng sản xuất nông nghiệp sạch, nâng cao giá trị trên cùng đơn vị diện tích và tạo thêm hướng phát triển bền vững cho nông dân địa phương.