Trong bối cảnh nông nghiệp chuyển mạnh sang mô hình tăng trưởng xanh, chăn nuôi không còn chỉ là sinh kế của người dân mà đang trở thành lĩnh vực được tỉnh Điện Biên ưu tiên tái cơ cấu theo hướng hiện đại, ứng dụng công nghệ và thân thiện với môi trường.
Chuyển từ chăn nuôi nhỏ lẻ sang phát triển trang trại tập trung được xem là hướng đi tất yếu để nâng cao giá trị gia tăng, bảo đảm an toàn dịch bệnh và tạo nền tảng phát triển bền vững.
Người dân Điện Biên từng bước đầu tư chuồng trại, thay đổi tập quán chăn nuôi theo hướng an toàn, góp phần giảm ô nhiễm môi trường và nâng cao hiệu quả sản xuất. Ảnh: Hoàng Châu.
Theo thống kê, 6 tháng đầu năm, tổng đàn gia súc (trâu, bò, lợn) của tỉnh Điện Biên ước đạt 562.279 con; trong đó đàn trâu đạt khoảng 143.587 con, đàn bò khoảng 105.034 con và đàn lợn khoảng 313.658 con.
Tổng đàn gia cầm của tỉnh Điện Biên đạt khoảng 5.333.692 con, tăng 5,96% so với cùng kỳ. Lĩnh vực thủy sản cũng duy trì đà tăng trưởng với sản lượng ước đạt 2.600 tấn, tăng 3,89% so với cùng kỳ năm trước. Những con số này cho thấy chăn nuôi tiếp tục là một trong những trụ cột quan trọng của nông nghiệp Điện Biên, đồng thời mở ra dư địa lớn để phát triển theo hướng sản xuất hàng hóa quy mô lớn.
Tuy nhiên, tiềm năng chưa đồng nghĩa với hiệu quả. Thực tế, trên 95% hoạt động chăn nuôi của tỉnh Điện Biên vẫn theo quy mô nông hộ, tập quán thả rông gia súc còn phổ biến. Phương thức sản xuất phân tán không chỉ gây khó khăn trong kiểm soát dịch bệnh mà còn làm gia tăng nguy cơ ô nhiễm môi trường do chất thải chưa được thu gom, xử lý đồng bộ. Bên cạnh đó, tình trạng gia súc phá hoại cây trồng tại các vùng phát triển cà phê, mắc ca và cây ăn quả cũng ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất, đặt ra yêu cầu phải tổ chức lại ngành chăn nuôi theo hướng tập trung và bền vững hơn.
Nhận rõ những “điểm nghẽn” này, nhiệm kỳ 2025-2030 Điện Biên đã xác định phát triển nông nghiệp theo hướng xanh, thông minh và bền vững; trong đó chăn nuôi tập trung, ứng dụng công nghệ cao là một trong những trụ cột quan trọng. Mục tiêu không chỉ dừng ở việc tăng quy mô đàn vật nuôi mà còn hướng đến thay đổi phương thức sản xuất, nâng cao giá trị gia tăng, bảo vệ môi trường và hình thành chuỗi liên kết bền vững.
Bà Chu Thị Thanh Xuân, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Điện Biên, cho biết: Thu hút doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực chăn nuôi tập trung có ý nghĩa quan trọng trong quá trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp của tỉnh Điện Biên. Đây là giải pháp để chuyển chăn nuôi từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao, từng bước hình thành chuỗi liên kết khép kín từ sản xuất giống, thức ăn chăn nuôi đến chế biến và tiêu thụ sản phẩm.
Theo định hướng của tỉnh Điện Biên, việc tổ chức lại sản xuất gắn với Nghị quyết số 11-NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng hàng hóa tập trung, xanh, thông minh và bền vững cùng Kế hoạch số 1850/KH-UBND ngày 16/3/2026 của UBND tỉnh sẽ tạo điều kiện hình thành các vùng chăn nuôi tập trung, từng bước xây dựng chuỗi liên kết từ sản xuất đến chế biến và tiêu thụ sản phẩm.
Dự án Trang trại chăn nuôi heo tại xã Mường Pồn là mô hình mở đầu cho định hướng phát triển chăn nuôi tập trung, ứng dụng công nghệ cao gắn với bảo vệ môi trường của tỉnh Điện Biên. Ảnh: Xã Mường Pồn.
Để hiện thực hóa mục tiêu đó, tỉnh Điện Biên tập trung cải thiện môi trường đầu tư, quy hoạch vùng chăn nuôi tập trung và chuẩn bị quỹ đất phục vụ các dự án quy mô lớn. Đến nay đã có 7 doanh nghiệp nghiên cứu, khảo sát và đăng ký đầu tư các dự án chăn nuôi tập trung với tổng diện tích trên 600ha. Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Điện Biên đã phối hợp với các địa phương rà soát, xác định 26 vị trí phát triển trang trại chăn nuôi tập trung tại 13 xã với tổng diện tích khoảng 2.500ha. Đây được xem là nguồn lực quan trọng để thu hút các nhà đầu tư, từng bước hình thành những vùng chăn nuôi tập trung, tạo động lực cho quá trình chuyển đổi của toàn ngành.
Từ chủ trương đến thực tiễn, Dự án “Trang trại chăn nuôi heo tại xã Mường Pồn” được khởi công trong tháng 6 tại bản Mường Mươn 2 là minh chứng rõ nét cho hướng chuyển đổi của ngành chăn nuôi Điện Biên. Dự án do Công ty TNHH Đầu tư xây dựng và Phát triển nông nghiệp Lai Châu đầu tư với tổng vốn khoảng 120 tỷ đồng, quy mô hơn 105.557m², gồm 16 chuồng chăn nuôi và hệ thống xử lý chất thải đồng bộ.
Theo đại diện chủ đầu tư, dự án được triển khai sau khi hoàn tất đầy đủ các thủ tục pháp lý và là một trong những dự án cụ thể hóa định hướng phát triển nông nghiệp công nghệ cao của tỉnh. Khi hoàn thành, trang trại dự kiến cung cấp khoảng 8.000 con lợn thương phẩm mỗi năm, tạo việc làm cho từ 62 đến 75 lao động địa phương. Từ năm 2028, doanh nghiệp tiếp tục phát triển các sản phẩm chế biến sâu, xây dựng chuỗi liên kết nông nghiệp tuần hoàn gắn với vùng nguyên liệu, góp phần nâng cao giá trị gia tăng cho ngành chăn nuôi.
Ông Lò Văn Cương, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Điện Biên, kỳ vọng dự án sẽ trở thành mô hình tiên phong, tạo sức lan tỏa, thu hút thêm nhiều doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực chăn nuôi, chế biến và tiêu thụ nông sản; từng bước hình thành chuỗi giá trị khép kín, nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững ngành nông nghiệp. Đồng thời, ông cũng đề nghị chủ đầu tư chấp hành nghiêm các quy định về đầu tư, đất đai, môi trường và an toàn sinh học; quan tâm tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân địa phương.
Người dân phát triển chăn nuôi gia cầm gắn với sản xuất nông nghiệp, tận dụng nguồn chất thải làm phân bón, góp phần bảo vệ môi trường và hướng tới phát triển nông nghiệp xanh, sạch, bền vững. Ảnh: Farm Sipaphin.
cùng doanh nghiệp, ông Nguyễn Văn Lương, Chủ tịch UBND xã Mường Pồn, tỉnh Điện Biên khẳng định cấp ủy, chính quyền và nhân dân địa phương sẽ tạo điều kiện thuận lợi để dự án triển khai đúng tiến độ, sớm đi vào hoạt động, góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống người dân trên địa bàn.
Cùng với xã Mường Pồn, nhiều dự án tại xã Núa Ngam và xã Chiềng Sinh, tỉnh Điện Biên cũng đang được xúc tiến, từng bước hình thành các vùng chăn nuôi tập trung công nghệ cao, theo mô hình tuần hoàn, khép kín với các hạng mục từ trang trại chăn nuôi, sản xuất thức ăn, chế biến nông sản đến sản xuất phân hữu cơ và phát triển vùng rừng đệm sinh học.
Điểm đáng chú ý trong các dự án đang được triển khai không chỉ nằm ở quy mô đầu tư mà còn ở cách tiếp cận phát triển. Khác với chăn nuôi nhỏ lẻ, mô hình trang trại tập trung cho phép kiểm soát toàn bộ quy trình từ con giống, chuồng trại, phòng chống dịch bệnh đến thu gom, xử lý chất thải. Việc đầu tư đồng bộ hệ thống xử lý chất thải giúp hạn chế phát sinh ô nhiễm, giảm tác động đến khu dân cư, đồng thời tạo điều kiện tận dụng phụ phẩm để sản xuất phân bón hữu cơ, hướng tới mô hình kinh tế tuần hoàn.
Đây cũng là nền tảng để ngành chăn nuôi đáp ứng tốt hơn các yêu cầu về an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững trong bối cảnh nông nghiệp đang chuyển mạnh sang mô hình tăng trưởng xanh. Khi sản xuất gắn với an toàn sinh học và công nghệ cao, giá trị của sản phẩm chăn nuôi không chỉ được nâng lên mà còn góp phần xây dựng hình ảnh một nền nông nghiệp thân thiện với môi trường.
Từ những mô hình đang được hình thành, có thể thấy tỉnh Điện Biên không chỉ hướng tới tăng quy mô đàn vật nuôi mà đang từng bước kiến tạo một phương thức chăn nuôi mới. Khi sản xuất được tổ chức theo hướng trang trại tập trung, ứng dụng công nghệ, gắn với chuỗi giá trị và coi bảo vệ môi trường là tiêu chí phát triển, ngành chăn nuôi sẽ trở thành động lực quan trọng để nâng cao thu nhập cho người dân, thu hút đầu tư và xây dựng nền nông nghiệp xanh, hiện đại, bền vững.
Nguồn: Báo Nông Nghiệp
