Doanh nghiệp đồng hàng
Với hơn 18.500ha bưởi, trong đó bưởi da xanh chiếm khoảng 13.800ha, Vĩnh Long là một trong những vùng sản xuất bưởi trọng điểm của ĐBSCL. Dư địa xuất khẩu của mặt hàng này vẫn còn lớn, nhưng để đi xa hơn, trái bưởi không chỉ cần ngon mà còn phải đáp ứng đồng bộ các tiêu chuẩn về chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc.
Từ yêu cầu đó, nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã và nhà vườn đang từng bước chuyển từ cách làm truyền thống sang sản xuất theo quy chuẩn, xây dựng mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói, hình thành chuỗi liên kết bền vững phục vụ xuất khẩu chính ngạch.

Tiến sĩ Trần Thị Mỹ Hạnh (Viện Cây ăn quả miền Nam) chia sẻ với bà con về quy trình bao trái bưởi. Ảnh: Minh Đảm.
Mới đây, tại xã Giao Long, tỉnh Vĩnh Long, Công ty cổ phần Tập đoàn Xuất nhập khẩu trái cây Chánh Thu phối hợp cùng Tổ chức Phát triển công nghiệp Liên Hợp Quốc (UNIDO) trong khuôn khổ Chương trình Hợp tác quốc gia GQSP đã tổ chức tập huấn xây dựng vùng trồng bưởi da xanh phục vụ xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc.
Chương trình thu hút đông đảo nhà vườn thuộc HTX Bưởi da xanh Quới Sơn, HTX Dịch vụ nông nghiệp Giao Long cùng nhiều hộ dân tham gia mã số vùng trồng đến tìm hiểu quy trình sản xuất an toàn, kỹ thuật canh tác và yêu cầu của thị trường nhập khẩu.
Không khí tập huấn khá sôi nổi khi nhiều nhà vườn liên tục trao đổi với chuyên gia về kỹ thuật bao trái, kiểm soát sâu bệnh, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đúng quy định và cách ghi chép nhật ký canh tác. Những yêu cầu từng được xem là “khó làm” nay dần trở thành điều kiện bắt buộc nếu muốn đưa trái bưởi vào các thị trường xuất khẩu chính ngạch.
Đại diện Trạm Trồng trọt và Bảo vệ thực vật khu vực X (Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Vĩnh Long) đã phổ biến các quy định liên quan đến xuất khẩu trái bưởi chính ngạch vào thị trường Trung Quốc, đặc biệt là yêu cầu về mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc và quy trình đóng gói.

Bà Nguyễn Thị Hồng Thu (Tập đoàn Xuất nhập khẩu trái cây Chánh Thu) chia sẻ về liên kết xây dựng vùng trồng bưởi xuất khẩu. Ảnh: Minh Đảm.
Tiến sĩ Trần Thị Mỹ Hạnh, Trưởng Bộ môn Bảo vệ thực vật – Viện Cây ăn quả miền Nam trực tiếp hướng dẫn kỹ thuật canh tác an toàn, quản lý sinh vật gây hại và kỹ thuật bao trái nhằm nâng cao chất lượng, mẫu mã trái bưởi phục vụ xuất khẩu.
Theo đại diện UBND xã Giao Long, việc doanh nghiệp đồng hành cùng địa phương trong xây dựng vùng trồng, hỗ trợ kỹ thuật và kết nối tiêu thụ đang mở thêm hướng đi cho nông dân trong bối cảnh thị trường ngày càng yêu cầu cao về chất lượng và tính minh bạch của sản phẩm.
Sau phần lý thuyết, các đại biểu và nhà vườn cùng di chuyển đến vườn thực tế của thành viên HTX Dịch vụ nông nghiệp Giao Long để trực tiếp thực hành kỹ thuật bao trái. Những thao tác như chọn thời điểm bao, cố định túi hay kiểm tra sâu bệnh được hướng dẫn kỹ lưỡng nhằm giúp trái bưởi đồng đều hơn về mẫu mã, hạn chế tác động của môi trường và giảm nguy cơ tồn dư thuốc bảo vệ thực vật.
Muốn đi xa phải làm chuẩn
Trong chuyến khảo sát vùng trồng bưởi da xanh tại xã Giao Long, ông Nguyễn Quang Hiếu, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cho biết, mỗi thị trường nhập khẩu đều có những quy định kỹ thuật riêng mà doanh nghiệp và người sản xuất phải tuân thủ nghiêm ngặt. Đối với trái bưởi xuất khẩu sang Trung Quốc, sản phẩm phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu kỹ thuật theo nghị định thư đã ký kết giữa hai nước.

Ông Nguyễn Quang Hiếu, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (thứ 2 từ phải sang) khảo sát vùng trồng bưởi da xanh tại xã Giao Long. Ảnh: Minh Đảm.
Theo ông Hiếu, để xuất khẩu bền vững, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa người trồng bưởi, doanh nghiệp thu mua và cơ quan chuyên môn trong tổ chức sản xuất, kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc. Đồng thời, việc cung cấp đầy đủ thông tin thị trường cho nhà vườn cũng rất quan trọng, giúp người dân hiểu rõ yêu cầu tiêu thụ để yên tâm đầu tư sản xuất.
“Xuất khẩu chính ngạch không còn là lựa chọn mang tính phong trào mà đang trở thành yêu cầu bắt buộc đối với nhiều loại trái cây”, ông Hiếu nhấn mạnh.
Theo thông tin từ Công ty cổ phần Tập đoàn Xuất nhập khẩu trái cây Chánh Thu, doanh nghiệp sẽ đảm nhận các yêu cầu liên quan đến vùng trồng và cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu chính ngạch.
Hiện doanh nghiệp có hệ thống nhà máy tại Bến Tre, Khánh Hòa và Đắk Lắk với khả năng cung ứng hơn 200.000 tấn trái cây mỗi năm sang các thị trường Mỹ, Nhật Bản, Australia, Châu Âu, Trung Quốc và Hàn Quốc. Nhà đóng gói của doanh nghiệp đã được chứng nhận an toàn thực phẩm theo tiêu chuẩn FSSC 22000 và được cấp mã cơ sở đóng gói đủ điều kiện xuất khẩu trái cây tươi sang nhiều thị trường.
Theo bà Ngô Tường Vy, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Tập đoàn Xuất nhập khẩu trái cây Chánh Thu, các yêu cầu về thực hành nông nghiệp tốt (GAP), quản lý sinh vật gây hại, kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và truy xuất nguồn gốc thời gian qua đã được nhiều nhà vườn quan tâm thực hiện khá tốt. Đây là nền tảng quan trọng để mở rộng xuất khẩu chính ngạch trong thời gian tới.
Tại ấp Quới Lợi, xã Giao Long, ông Trịnh Ngọc Trung hiện canh tác 1,2ha bưởi da xanh theo tiêu chuẩn GlobalGAP và đã được cấp mã số vùng trồng. Theo ông Trung, làm theo tiêu chuẩn tuy vất vả hơn nhưng đổi lại sản phẩm ổn định đầu ra, giá bán tốt hơn và hạn chế rủi ro khi xuất khẩu.
Mỗi năm, vườn bưởi của ông cho sản lượng khoảng 17 tấn trái, giá bán bình quân khoảng 22.000 đồng/kg, thời điểm cao khoảng 25.000 đồng/kg. Sản phẩm hiện được doanh nghiệp thu mua xuất khẩu sang Mỹ, Úc, EU và New Zealand. Gần đây, ông tiếp tục thực hiện bao trái theo yêu cầu doanh nghiệp để đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc.
Từ những buổi tập huấn ngay tại vườn, người trồng bưởi ở Giao Long đang dần làm quen với tư duy sản xuất chuyên nghiệp. Đó không chỉ là câu chuyện nâng chất trái bưởi mà còn là hành trình xây dựng niềm tin thị trường và mở rộng cánh cửa cho nông sản ĐBSCL xuất khẩu chính ngạch.
Nguồn: Báo Nông Nghiệp
