Bưởi Phúc Trạch đậu quả thấp, người dân căng mình chăm sóc trong nắng nóng

Tỷ lệ đậu quả chỉ đạt 40 – 50% so với mọi năm

Những ngày này, tại “thủ phủ” bưởi Phúc Trạch (Hà Tĩnh), nông dân đang tất bật chăm sóc vườn cây nhằm hạn chế rụng quả, nâng cao tỷ lệ giữ quả trong điều kiện thời tiết nắng nóng gay gắt.

Gia đình ông Đặng Hoài Nam (thôn Phố Hòa, xã Hương Phố) hiện có 150 gốc bưởi Phúc Trạch đang bước vào giai đoạn nuôi quả. Theo ông Nam, năm nay thời tiết diễn biến thất thường, giai đoạn ra hoa, thụ phấn gặp bất lợi nên tỷ lệ đậu quả thấp rõ rệt so với mọi năm. Không chỉ vậy, sau khi đậu quả, nhiều đối tượng sâu bệnh cũng phát sinh do nắng nóng đến sớm và kéo dài khiến nguy cơ rụng quả gia tăng.

Trước tình hình đó, gia đình ông đã chủ động áp dụng đồng bộ các biện pháp kỹ thuật, trong đó tập trung giữ ẩm đất và cung cấp nước kịp thời cho cây. “Nắng nóng kéo dài khiến cây dễ rụng quả, vì vậy tôi chú trọng giữ ẩm bằng cách tấp tủ gốc bằng rơm rạ, cỏ khô, kết hợp tưới nước đều đặn. Hàng ngày, tôi dậy từ 4 giờ sáng để tưới, buổi tối có khi đến 11 giờ đêm mới xong, cố gắng đảm bảo đủ nước cho cây. Nhờ vậy, vườn bưởi vẫn phát triển ổn định, hạn chế được rụng quả”, ông Nam chia sẻ.

Cũng chủ động thích ứng với điều kiện nắng hạn, anh Trần Tuấn Nhật (thôn 9, xã Phúc Trạch) đầu tư máy bơm áp suất cao cùng hệ thống ống dẫn nước đến tận từng gốc cho vườn bưởi hơn 400 cây của gia đình.

Theo anh Nhật, ngoài việc duy trì độ ẩm đất, công tác chăm sóc vườn cũng được thực hiện thường xuyên và bài bản. “Chúng tôi thường xuyên kiểm tra vườn, tỉa bỏ những cành vô hiệu, cành sâu bệnh để tạo độ thông thoáng, giúp cây tập trung dinh dưỡng nuôi quả. Đồng thời kết hợp tưới nước định kỳ để giữ ẩm đất, qua đó hạn chế rụng quả và nâng cao chất lượng bưởi”, anh Nhật cho biết.

Trong khi đó tại thôn Ngọc Bội, bà Thái Thị Lý không khỏi lo lắng khi vườn bưởi của gia đình năm nay cho tỷ lệ đậu quả thấp chưa từng có. Năm 2025, sản lượng đạt hơn 2 vạn quả thì năm nay ước chỉ bằng một nửa. Theo bà Lý, năm nay bưởi ra nhiều lứa hoa, trong đó đợt hoa chính vào đúng dịp Tết Nguyên đán (từ 26 tháng Chạp đến mồng 2 tháng Giêng), gặp thời tiết bất lợi nên quá trình thụ phấn bị ảnh hưởng.

“Chưa năm nào bưởi lại khó như năm nay. Tỷ lệ đậu quả thấp nên giờ phải chăm từng quả một. Gia đình tôi đang tập trung tưới nước giữ ẩm, đồng thời tiến hành bao quả để hạn chế sâu bệnh và đảm bảo mẫu mã, chất lượng quả khi thu hoạch”, bà Lý chia sẻ.

Ông Phan Anh Thái, Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Phúc Trạch cho biết, toàn xã hiện có 549ha bưởi, năm nay do ảnh hưởng của thời tiết nên tỷ lệ đậu quả chỉ đạt khoảng 40 – 50% so với mọi năm. Trước tình hình nắng nóng gay gắt kéo dài, địa phương đã tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân chủ động các biện pháp chăm sóc như tưới nước hợp lý, tấp tủ gốc giữ ẩm, tỉa cành tạo tán và phòng trừ sâu bệnh. Đồng thời khuyến cáo bà con thường xuyên theo dõi vườn để kịp thời xử lý các tình huống phát sinh. Phối hợp với ngành chuyên môn tổ chức tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật nhằm nâng cao hiệu quả chăm sóc, bảo vệ vườn bưởi.

Tập trung tưới, phủ gốc, bao quả

Kỹ sư Võ Tá Tài (Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh) khuyến cáo, trong điều kiện nắng nóng kéo dài, bà con cần ưu tiên phủ gốc bằng vật liệu hữu cơ như rơm rạ, thân cây họ đậu, vỏ trấu… Phủ cách gốc khoảng 1/3 tán cây, trải rộng đến hình chiếu tán nhằm giữ ẩm, hạn chế bốc hơi và cải tạo đất. Đồng thời quản lý cỏ dại hợp lý, duy trì thảm cỏ tự nhiên, cắt ở độ cao 10 – 15cm để giảm bức xạ nhiệt và giữ đất tơi xốp.

Cùng với đó, cần chủ động tỉa bỏ cành vô hiệu, cành sâu bệnh, giảm bớt số lượng quả để hạn chế thoát hơi nước, giúp cây tập trung dinh dưỡng nuôi quả. Về tưới nước, áp dụng linh hoạt các phương pháp như tưới nhỏ giọt, phun sương hoặc tưới tràn, đảm bảo độ ẩm đất ở mức 65 – 70%. Chỉ tưới vào sáng sớm hoặc chiều mát, tuyệt đối không tưới khi trời nắng gắt để tránh sốc nhiệt, ảnh hưởng đến bộ rễ.

Trong giai đoạn nắng nóng, nên tăng cường bón phân hữu cơ, hạn chế bón phân đạm hoặc các chế phẩm giàu đạm vì dễ làm cây mất nước, giảm khả năng chịu hạn. Thay vào đó, sử dụng phân NPK vi sinh hợp lý để nâng cao sức chống chịu và cải thiện cấu trúc đất. Ngoài ra, thời tiết khô nóng tạo điều kiện cho nhiều đối tượng sâu bệnh phát sinh như bọ trĩ, nhện đỏ, sâu nhớt, bệnh thối gốc chảy mủ. Vì vậy, bà con cần tăng cường theo dõi vườn, sử dụng thuốc sinh học theo nguyên tắc “4 đúng”, kết hợp bao quả và định kỳ 10 – 15 ngày kiểm tra để kịp thời xử lý, hạn chế thiệt hại.

Toàn tỉnh Hà Tĩnh hiện có hơn 2.700ha bưởi Phúc Trạch, tập trung tại các xã Phúc Trạch, Hương Phố, Hương Đô, Hương Khê, Hương Xuân. Trong bối cảnh thời tiết còn diễn biến phức tạp, việc chủ động chăm sóc, áp dụng đúng kỹ thuật sẽ là yếu tố quyết định giúp người trồng bưởi giảm thiểu thiệt hại.