Những cách làm sáng tạo

Giảm chuyến biển, tiết kiệm từng lít dầu

Tại các cảng cá TP.HCM, lượng tàu nằm bờ tăng đột biến. Mặc dù chưa có số liệu thống kê cụ thể nhưng theo đại diện Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư TP.HCM, lượng tàu nằm bờ tăng khoảng 40 – 50% so với cùng kỳ mọi năm.

Trước áp lực chi phí, nhiều chủ tàu buộc phải điều chỉnh kế hoạch khai thác. Một trong những giải pháp phổ biến là rút ngắn thời gian chuyến biển. Cụ thể, thay vì bám biển 15 – 20 ngày như trước, một số tàu chỉ đi khoảng 10 – 12 ngày rồi quay về. Cách làm này giúp giảm lượng nhiên liệu tiêu thụ, đồng nghĩa với việc sản lượng đánh bắt có thể giảm.

Không ít tàu cá cũng chọn cách giảm tốc độ di chuyển để tiết kiệm nhiên liệu. Theo các ngư dân, chỉ cần giảm vòng tua máy một chút, lượng dầu tiêu thụ có thể giảm đáng kể trong suốt chuyến biển. “Đi chậm hơn một chút nhưng tiết kiệm được vài trăm lít dầu là đã giảm được khá nhiều chi phí”, một thuyền trưởng chia sẻ.

Một số tàu trước đây thường di chuyển xa để tìm luồng cá lớn, nay chuyển sang khai thác ở khu vực gần hơn nhằm hạn chế quãng đường chạy tàu. Tuy nhiên, việc đánh bắt gần bờ cũng đồng nghĩa với nguy cơ sản lượng thấp hơn do nguồn lợi thủy sản tại nhiều vùng ven biển đã suy giảm sau nhiều năm khai thác.

Ngoài ra, nhiều chủ tàu cũng phải siết chặt chi tiêu cho chuyến biển. Ông Trần Văn Quân, chủ tàu cá ngụ tại xã Long Hải chia sẻ, từ lương thực, nước ngọt đến đá lạnh bảo quản hải sản đều được tính toán kỹ lưỡng hơn trước.

“Trước đây chuẩn bị dư dả cho chuyến biển dài ngày, giờ phải tính từng khoản để giảm chi phí”, một ngư dân cho biết.

Trong bối cảnh giá dầu tăng cao, các giải pháp khoa học công nghệ giúp tiết kiệm nguyên liệu được ngư dân quan tâm trở lại. Trong đó, giải pháp của Công ty TNHH Hiệp lực Phát triển Việt đã phát triển bộ giải pháp xử lý nhiên liệu dựa trên nền tảng công nghệ xử lý dầu.

Theo anh Trần Thái Sơn, Giám đốc Công ty, giải pháp này gồm hai phần chính: vật liệu mới bổ sung vào dầu bôi trơn giúp động cơ vận hành trơn tru và phụ gia pha vào dầu diesel nhằm tối ưu quá trình đốt cháy.

“Từ nền tảng sản phẩm xử lý dầu, chúng tôi phát triển thành một bộ giải pháp tiết kiệm nhiên liệu toàn diện, kết hợp vật liệu cho dầu bôi trơn và phụ gia cho nhiên liệu để nâng cao hiệu suất vận hành của động cơ. Việc kết hợp hai giải pháp này giúp động cơ hoạt động ổn định hơn, giảm tiêu hao nhiên liệu và hạn chế hư hỏng máy móc”, anh Sơn cho biết.

Một số chủ tàu cho biết sau khi áp dụng, lượng dầu tiêu thụ trong mỗi chuyến biển đã giảm đáng kể. “Dầu được xử lý sạch hơn nên máy chạy êm và ổn định hơn, ít bị hư hỏng. Tính ra mỗi chuyến biển cũng tiết kiệm được khoảng 5 – 10% nhiên liệu”, anh Trần Ngọc Vũ, ngư dân tại phường Vũng Tàu nói.

Trong bối cảnh chi phí nhiên liệu tăng mạnh, những giải pháp kỹ thuật giúp tiết kiệm dầu được kỳ vọng sẽ góp phần giảm bớt áp lực chi phí trong các chuyến ra khơi.

Liên kết tổ đội để “chia lửa” chi phí

Bên cạnh các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu, nhiều ngư dân cũng tăng cường liên kết trong khai thác để giảm áp lực chi phí.

Tại phường Vũng Tàu, mô hình tổ đội sản xuất trên biển đã tồn tại nhiều năm nhưng gần đây càng được ngư dân coi trọng hơn. Các tàu trong cùng tổ thường đi chung ngư trường, hỗ trợ nhau về thông tin luồng cá và chia sẻ một số chi phí.

Ngư dân Lê Hoàng Khanh (phường Vũng Tàu) là chủ tàu cá tham gia một tổ khai thác gồm 5 tàu, cho biết việc đi biển theo tổ giúp giảm bớt rủi ro khi chi phí nhiên liệu tăng cao. “Các tàu thường liên lạc với nhau để thông báo vị trí có cá. Nhờ vậy không phải chạy tàu tìm kiếm quá nhiều, tiết kiệm được khá nhiều dầu”, ông Khanh nói.

Trong một số trường hợp, các tàu còn hỗ trợ nhau về hậu cần. Khi một tàu đánh bắt được nhiều cá, tàu khác có thể hỗ trợ vận chuyển hoặc cung cấp thêm đá lạnh bảo quản. Ngoài ra, việc đi biển theo tổ đội cũng giúp giảm bớt rủi ro khi gặp sự cố trên biển, đặc biệt trong bối cảnh nhiều tàu phải tiết giảm chi phí cho chuyến đi.

Ông Nguyễn Văn Tôn, Phó Chủ tịch Hội Thủy sản TP.HCM đánh giá, việc tổ chức khai thác theo tổ đội không chỉ giúp giảm chi phí nhiên liệu mà còn góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất trên biển.

“Khi các tàu chia sẻ thông tin về ngư trường, thời gian tìm kiếm đàn cá sẽ giảm đi đáng kể, qua đó giảm lượng nhiên liệu tiêu thụ. Tuy nhiên, những giải pháp này chủ yếu mang tính tình thế. Nếu giá nhiên liệu tiếp tục duy trì ở mức cao, áp lực đối với nghề khai thác thủy sản sẽ ngày càng lớn”, ông Tôn chia sẻ.

“Ngư dân quen với sóng gió rồi. Khó khăn thì tìm cách xoay xở chứ bỏ biển thì không biết làm gì khác. Chỉ mong ‘bão’ giá mau qua và chính quyền sẽ có những hỗ trợ kịp thời cho bà con ngư dân”, một chủ tàu nói.

Dù phải xoay xở đủ cách, phần lớn ngư dân tâm sự, họ vẫn cố gắng duy trì hoạt động khai thác. Với họ, con tàu không chỉ là tài sản lớn nhất mà còn là nguồn sinh kế của cả gia đình. Mỗi tàu cá thường có từ 8 – 12 lao động. Khi tàu giảm chuyến hoặc nằm bờ, thu nhập của những lao động này cũng bị ảnh hưởng trực tiếp.