TP.HCM ưu tiên tối đa cho phát triển chăn nuôi xanh, bền vững

Chăn nuôi trang trại quy mô vừa và nhỏ giữ vai trò quan trọng trong cung ứng thực phẩm, tạo sinh kế và thúc đẩy chuyển đổi phương thức sản xuất. Hiện khu vực này chiếm trên 89% tổng số trang trại, đóng góp hơn 36% tổng đàn gia cầm và trên 20% tổng đàn heo của TP.HCM.

Chăn nuôi nhỏ lẻ trước thách thức dịch bệnh

Thông tin trên được ThS Lê Việt Bảo, Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP.HCM chia sẻ tại hội thảo “Chăn nuôi bền vững – Thách thức và cơ hội cho trang trại chăn nuôi quy mô vừa và nhỏ”, trong khuôn khổ Vietstock 2026.

Theo ThS Lê Việt Bảo, trước áp lực đô thị hóa, chi phí sản xuất gia tăng, nguy cơ dịch bệnh và những hạn chế trong liên kết tiêu thụ, các cơ sở chăn nuôi vừa và nhỏ cần được hỗ trợ để nâng cao năng lực sản xuất, từng bước chuyển sang phương thức chăn nuôi hiện đại, an toàn và thân thiện với môi trường.

TP.HCM hiện có hơn 1,31 triệu con heo, 97.503 con trâu, bò, hơn 21 triệu con gia cầm và gần 40.000 con dê, cừu. Ngành chăn nuôi đang chuyển dịch theo hướng tập trung, tăng quy mô sản xuất.

Trong đó, chăn nuôi heo có sự chuyển dịch rõ nét. Dù nông hộ chiếm hơn 72% số cơ sở nhưng chỉ nắm giữ 3,2% tổng đàn, trong khi 247 trang trại lớn chiếm tới 76,4% tổng đàn heo. Số cơ sở chăn nuôi heo quy mô nhỏ tăng 21,54%, quy mô lớn tăng 36,17%, còn nông hộ và trang trại vừa có xu hướng giảm.

Đối với chăn nuôi trâu, bò, số cơ sở nông hộ giảm gần 16%, trong khi trang trại nhỏ và vừa tăng nhẹ. Riêng chăn nuôi gia cầm tiếp tục mở rộng, với số trang trại vừa tăng gần 68% và trang trại nhỏ tăng 32%.

Theo ông Bảo, chăn nuôi nông hộ và trang trại nhỏ đang đối mặt với nhiều khó khăn như đất đai thu hẹp do đô thị hóa, chi phí đầu vào tăng, giá bán biến động. Việc ứng dụng công nghệ còn hạn chế, trong khi liên kết sản xuất, tiêu thụ thiếu chặt chẽ, khiến nhiều cơ sở vẫn phụ thuộc vào thương lái.

Dịch bệnh cũng là thách thức lớn, nhất là với chăn nuôi nhỏ lẻ, chuồng hở. Trong tổng số 367 hộ, cơ sở phát sinh dịch bệnh, có 341 nông hộ, 15 trang trại nhỏ, 8 trang trại vừa và 3 trang trại lớn.

Theo ông Bảo, thực trạng này đòi hỏi các trang trại vừa và nhỏ phải nâng cao tiêu chuẩn an toàn sinh học, tăng cường phòng dịch ngay tại cơ sở, hạn chế nguy cơ lây lan dịch bệnh.

Ưu tiên chính sách hỗ trợ vốn, công nghệ và chăn nuôi tuần hoàn

Trước những thách thức hiện nay, TP.HCM tập trung phát triển chăn nuôi vừa và nhỏ theo ba nhóm giải pháp: hoàn thiện chính sách hỗ trợ và quy hoạch; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ; tăng cường liên kết sản xuất, tiêu thụ.

Theo ông Bảo, Chính phủ và TP.HCM đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ người chăn nuôi tiếp cận vốn, nâng cấp hạ tầng và đổi mới công nghệ. Trong đó, Nghị định 106/2024/NĐ-CP quy định hỗ trợ vốn vay ưu đãi, chứng nhận VietGAP, an toàn dịch bệnh và hạ tầng dùng chung như kho bảo quản, máy tách phân, xe lạnh.

Thành phố cũng hỗ trợ lãi suất vay qua Công ty Đầu tư Tài chính Nhà nước TP.HCM (HFIC) đối với các dự án chăn nuôi công nghệ cao, giết mổ hiện đại và xử lý môi trường theo Nghị quyết 523/NQ-HĐND và Quyết định 42/2024/QĐ-UBND.

Các hợp tác xã (HTX) và thành viên được tạo điều kiện tiếp cận vốn qua Quỹ Trợ vốn xã viên hợp tác xã Thành phố (CCM), Quỹ Hỗ trợ Nông dân, Quỹ Hỗ trợ Phụ nữ phát triển kinh tế (CWED) và Ngân hàng Chính sách xã hội. Đồng thời, triển khai chính sách tín dụng theo Nghị định 156/2025/NĐ-CP và chương trình kết nối Ngân hàng – Doanh nghiệp – Hợp tác xã nhằm tháo gỡ khó khăn về tài sản thế chấp.

Trong phòng, chống dịch bệnh, ngành chăn nuôi tiếp tục hỗ trợ kinh phí vaccine và công tiêm phòng cho nông hộ, trang trại nhỏ, tập trung vào các bệnh nguy hiểm như lở mồm long móng, dịch tả heo và cúm gia cầm.

Song song đó, TP.HCM đẩy mạnh nâng cao chất lượng giống, cơ giới hóa và ứng dụng công nghệ IoT, bản đồ số GIS, trí tuệ nhân tạo (AI) để quản lý đàn vật nuôi, giám sát dịch bệnh. Hiện gần 55% cơ sở chăn nuôi heo đã xử lý chất thải bằng khí sinh học (biogas); 77% giá trị sản phẩm được sản xuất theo quy trình VietGAHP và 30% chuỗi liên kết giá trị được cơ giới hóa.

Đối với chăn nuôi tuần hoàn, TP.HCM đặt mục tiêu 100% trang trại và trên 60% hộ chăn nuôi áp dụng công nghệ xử lý, tái sử dụng chất thải; trên 90% trang trại lớn áp dụng quy trình chăn nuôi hướng tới phát thải thấp. Đồng thời, phát triển mô hình kinh tế tuần hoàn 4F (trang trại – thực phẩm – thức ăn chăn nuôi – phân bón), tận dụng chất thải để sản xuất khí sinh học và phân bón hữu cơ.

Phát triển hợp tác xã, tăng liên kết tiêu thụ

Theo ông Bảo, TP.HCM sẽ thúc đẩy phát triển tổ hợp tác, HTX nhằm giúp người chăn nuôi giảm chi phí đầu vào và ổn định đầu ra. Thông qua HTX, các hộ có thể mua chung thức ăn, con giống, vật tư với giá cạnh tranh, đồng thời kiểm soát chất lượng và liên kết tiêu thụ sản phẩm.

HTX còn đóng vai trò đại diện ký hợp đồng bao tiêu, kết nối các cơ sở chăn nuôi với thị trường, giảm phụ thuộc vào thương lái. Việc chuẩn hóa quy trình kỹ thuật, an toàn sinh học và an toàn dịch bệnh cũng giúp nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng yêu cầu của hệ thống phân phối hiện đại.

TP.HCM đặt mục tiêu trên 40% giá trị sản phẩm chăn nuôi được sản xuất thông qua các hình thức hợp tác, liên kết.

Cùng với đó, Thành phố tiếp tục thực hiện quy định về khu vực không được phép chăn nuôi, vùng nuôi chim yến, chính sách hỗ trợ di dời cơ sở chăn nuôi và tăng cường kiểm tra mật độ chăn nuôi theo quy hoạch.

Theo ông Bảo, việc triển khai đồng bộ chính sách hỗ trợ vốn, ứng dụng công nghệ, kiểm soát dịch bệnh và phát triển chuỗi liên kết sẽ tạo điều kiện để các trang trại vừa và nhỏ giảm chi phí, nâng cao năng suất và sức cạnh tranh, hướng tới ngành chăn nuôi an toàn, hiện đại và bền vững.

Vietstock 2026 diễn ra từ ngày 21-23/10, với sự quy tụ hơn 300 thương hiệu, đón 13.000 lượt khách thương mại và chuyên gia đến từ 40 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Với chủ đề “Kiến tạo ngành chăn nuôi: Đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh, nâng cao năng lực cạnh tranh”, Vietstock 2026 tập trung kết nối doanh nghiệp với công nghệ, chuyên gia và đối tác, mở ra cơ hội hợp tác cho ngành chăn nuôi Việt Nam cũng như toàn khu vực ASEAN, góp phần thúc đẩy ngành chăn nuôi phát triển bền vững.