Ở vùng cà phê Khe Sanh, sau xay xát, một lượng lớn vỏ quả cà phê được tách ra. Nếu không được xử lý, những đống vỏ này trở thành nỗi lo đối với các cơ sở chế biến. Nhưng với HTX Nông sản Khe Sanh, đó lại là nguồn nguyên liệu có thể tận dụng.
Nguyên liệu vỏ cà phê được bổ sung chế phẩm sinh học trong quá trình xử lý, ủ phân hữu cơ. Ảnh: HTX Nông sản Khe Sanh.
Đầu năm 2022, HTX đầu tư hơn 2 tỷ đồng xây dựng nhà máy sản xuất phân vi sinh từ vỏ quả cà phê. Phân sau sản xuất được cung cấp cho nông dân theo hình thức trả chậm, thành viên HTX được hỗ trợ một phần chi phí. Theo HTX, giá bán phân vi sinh thấp hơn khoảng 20% so với thị trường, thành viên được hỗ trợ 50%.
Vỏ cà phê sau chế biến được thu gom, phối trộn với phân chuồng, bổ sung men vi sinh rồi ủ. Sau quá trình xử lý, phân hữu cơ được đưa trở lại những vườn cà phê.
Với người trồng, hiệu quả dễ nhận thấy nhất là chi phí. Theo HTX, sử dụng nguồn phân này giúp giảm khoảng 50% chi phí so với mua phân bón bên ngoài.
Theo bà Nguyễn Hồng Phương, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Quảng Trị, việc sử dụng phân hữu cơ từ phụ phẩm cà phê góp phần bổ sung chất hữu cơ, cải thiện cấu trúc đất và khả năng giữ ẩm.
Hiệu quả bước đầu đã được ghi nhận trên diện tích cà phê của HTX. Trên diện tích 146 ha cà phê của HTX, năng suất tăng từ 7 – 8 tấn quả tươi/ha lên 12 – 15 tấn/ha, chi phí phân bón và vật tư đầu vào giảm khoảng 2 – 3 triệu đồng/ha so với phương thức sử dụng phân bón thông thường.
Vỏ cà phê sau chế biến được HTX Nông sản Khe Sanh thu gom, tận dụng làm nguyên liệu sản xuất phân bón hữu cơ. Ảnh: PV.
Tại Khe Sanh, việc tận dụng vỏ cà phê làm phân hữu cơ vi sinh không phải hướng đi mới. Từ nhiều năm trước, tại Hướng Phùng đã có những mô hình sử dụng men vi sinh, máy xay và quy trình ủ để sản xuất phân hữu cơ từ vỏ cà phê.
Năm 2017, với sự hỗ trợ về kỹ thuật, men vi sinh và máy xay của Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Trị, HTX Cà phê Công Bằng Sa Mù từng nâng quy mô sản xuất lên hơn 200 tấn phân hữu cơ vi sinh từ vỏ cà phê phục vụ các thành viên.
Một số dự án ứng dụng chế phẩm sinh học cũng đã nghiên cứu quy trình xử lý vỏ cà phê và chất thải nông nghiệp để sản xuất phân hữu cơ vi sinh tại địa phương.
Những mô hình này cho thấy công nghệ xử lý phụ phẩm cà phê đã có cơ sở thực tiễn tại vùng Khe Sanh. Tuy nhiên, để những mô hình này có thể nhân rộng, vấn đề không chỉ là xử lý được bao nhiêu tấn vỏ mà còn phải kiểm soát chất lượng sản phẩm và chứng minh hiệu quả trên cây trồng qua nhiều vụ.
Người dân sử dụng phân bón hữu cơ từ phụ phẩm cà phê để chăm sóc vườn cà phê. Ảnh: Thanh Tâm.
Bà Nguyễn Hồng Phương cho rằng kết quả tại diện tích cà phê của HTX Nông sản Khe Sanh cần tiếp tục được theo dõi, có mô hình đối chứng và đánh giá trong các điều kiện sản xuất khác nhau để có cơ sở khoa học đầy đủ hơn trước khi nhân rộng.
Thực tế tại HTX Nông sản Khe Sanh cho thấy khi phụ phẩm được nhìn nhận như một nguồn nguyên liệu thay vì chất thải, giá trị có thể được tạo ra ngay trong vùng sản xuất. HTX tận dụng được nguồn vỏ cà phê, người trồng có thêm nguồn phân bón tại chỗ, còn lượng phụ phẩm phải xử lý được giảm xuống. Với vùng cà phê lớn như Khe Sanh, việc giữ lại nguồn nguyên liệu này trong chu trình sản xuất có thể tạo thêm giá trị cho cả vùng nguyên liệu.
Nguồn: Báo Nông Nghiệp
