Đây được xem là bước đi quan trọng trong việc hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo vệ tài nguyên, môi trường tại các lưu vực hồ chứa.
Theo đó, sẽ tập trung vào việc duy trì, củng cố và mở rộng các mô hình sinh kế đã được triển khai trong giai đoạn 2023 – 2025. Trên cơ sở đó, các cơ quan chức năng sẽ tiến hành rà soát, đánh giá hiệu quả thực tế của từng mô hình để lựa chọn những hướng đi phù hợp, bền vững nhằm nhân rộng trong thời gian tới.
Ngay trong năm 2026, tất cả các địa phương có công trình thủy điện phải hoàn thành việc ký kết các kế hoạch, chương trình phối hợp với chủ đầu tư các nhà máy thủy điện để triển khai chương trình tạo sinh kế. Việc liên kết này được kỳ vọng sẽ tận dụng tốt hơn nguồn lực từ doanh nghiệp, đồng thời tăng tính đồng bộ trong tổ chức thực hiện.

Đà Nẵng đặt mục tiêu đến năm 2030, tất cả các địa phương có công trình thủy điện có ít nhất 2 mô hình sinh kế hiệu quả cho người dân. Ảnh: Phạm Huy.
Một trong những điểm nhấn của là chú trọng nâng cao năng lực tự chủ cho người dân. Thành phố đặt mục tiêu 100% hộ dân thụ hưởng sẽ được tập huấn kỹ thuật, hướng dẫn xây dựng kế hoạch sản xuất, kinh doanh phù hợp với điều kiện thực tế.
Thông qua đó, người dân không chỉ tiếp cận được các mô hình sinh kế mới mà còn có khả năng duy trì, phát triển sau khi kết thúc hỗ trợ, tránh tình trạng phụ thuộc vào nguồn lực bên ngoài.
Bên cạnh đó, chú trọng thay đổi nhận thức cho người dân và hình thành thói quen sản xuất bền vững, gắn với bảo vệ môi trường. Các hoạt động canh tác, chăn nuôi, khai thác tài nguyên sẽ được định hướng theo hướng thân thiện với môi trường, góp phần bảo vệ rừng, đất và nguồn nước tại các lưu vực thủy điện.
Để phù hợp với điều kiện tự nhiên và đặc thù từng khu vực, Đà Nẵng định hướng phát triển đa dạng các mô hình sinh kế như trồng rừng, phát triển cây dược liệu, nuôi cá lồng bè trên lòng hồ, chăn nuôi gia súc, gia cầm và phát triển du lịch sinh thái gắn với hồ thủy điện.
Đây đều là những mô hình có tiềm năng lớn, vừa tạo thu nhập ổn định cho người dân, vừa góp phần khai thác hợp lý tài nguyên sẵn có, hạn chế tác động tiêu cực đến môi trường.
UBND Thành phố giao Sở Công Thương chủ trì lồng ghép các nội dung hỗ trợ sinh kế vào các chương trình khuyến công, xúc tiến thương mại, qua đó giúp người dân tiếp cận thị trường, nâng cao giá trị sản phẩm.

Đà Nẵng định hướng phát triển đa dạng các mô hình sinh kế như trồng rừng, phát triển cây dược liệu… Ảnh: Phạm Huy.
Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao phối hợp với các chủ hồ đập thủy điện và chính quyền địa phương xây dựng, định hướng các mô hình sinh kế phù hợp, hiệu quả. UBND các xã có công trình thủy điện sẽ trực tiếp phối hợp với đơn vị quản lý công trình để xây dựng kế hoạch cụ thể, ký kết chương trình hỗ trợ người dân.
Việc triển khai tạo sinh kế cho người dân lưu vực các hồ chứa thủy điện không chỉ góp phần cải thiện đời sống người dân mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia cũng như các chính sách phát triển kinh tế – xã hội của Chính phủ trên địa bàn Thành phố.
Với cách tiếp cận đồng bộ, chú trọng yếu tố bền vững và sự tham gia của nhiều bên liên quan, Đà Nẵng kỳ vọng sẽ tạo ra những chuyển biến rõ nét trong phát triển kinh tế vùng lưu vực thủy điện, đồng thời bảo vệ hiệu quả tài nguyên và môi trường trong dài hạn.
Nguồn: Báo Nông Nghiệp
