Ứng dụng ‘Bón phân đúng’ tối ưu hóa quản lý dinh dưỡng trong sản xuất lúa

Ngày 11/5, Viện Nghiên cứu lúa Quốc tế (IRRI) phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ và Công ty cổ phần Phân bón MTK Hữu Thành tổ chức trình diễn công nghệ và công cụ quản lý dinh dưỡng chính xác tại HTX Nông nghiệp và Dịch vụ Kiến Thành (xã Vị Thanh 1).

Ông James Yi – Tùy viên Nông nghiệp, Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ cho biết, nông dân trồng lúa đang chịu áp lực lớn từ chi phí đầu vào tăng cao trong khi vẫn phải duy trì năng suất và giảm thất thoát. Điều này đòi hỏi việc sử dụng phân bón phải hiệu quả và chính xác hơn.

Để đáp ứng yêu cầu này, các giải pháp quản lý dinh dưỡng dựa trên khoa học và công nghệ số đang được thúc đẩy mạnh mẽ. Ứng dụng “Bón phân đúng” (RCM) do các nhà khoa học của IRRI phát triển có khả năng đưa ra các khuyến nghị bón phân phù hợp với từng điều kiện canh tác cụ thể dựa trên đặc điểm đất đai, mùa vụ và phương thức canh tác của từng nông dân.

Công cụ này giúp gia tăng hiệu quả sử dụng phân bón, giảm chi phí đầu vào, hạn chế thất thoát dinh dưỡng và giảm phát thải khí nhà kính. Đồng thời nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị hạt gạo.

TS Nguyễn Văn Hùng – Trưởng Dự án sử dụng phân bón đúng cho biết, việc kết hợp ứng dụng số bón phân theo vùng chuyên biệt với các giải pháp như sạ hàng kết hợp vùi phân, sử dụng phân bón cải tiến, quản lý nước và rơm rạ có thể giúp giảm đến 30% lượng đạm, giảm lượng giống gieo sạ nhưng vẫn duy trì hoặc tăng năng suất, đồng thời giảm tổn thất sau thu hoạch và phát thải.

Tại TP Cần Thơ, thời gian qua, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Thành phố đã phối hợp chặt chẽ với IRRI triển khai ứng dụng RCM đến nhiều địa phương. Đây được xem là giải pháp thiết thực nhằm thúc đẩy chuyển đổi số, quản lý dinh dưỡng chính trong sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp.

Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy chi phí phân bón vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành sản xuất lúa. Việc sử dụng phân bón chưa hợp lý không chỉ làm tăng chi phí mà còn gây thất thoát dinh dưỡng, phát thải khí nhà kính và ảnh hưởng đến môi trường.

Bà Nguyễn Thị Giang – Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ cho biết, trong Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp, việc đổi mới phương thức canh tác, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số được xác định là nhiệm vụ trọng tâm.

Hiện Thành phố đang triển khai Đề án tại 64 xã, phường với diện tích gần 171.000ha tại 171 HTX/tổ hợp tác. Các mô hình thí điểm đã cho thấy hiệu quả rất rõ rệt khi giảm trên 30% lượng phân đạm, giảm 2 – 3 lần phun thuốc bảo vệ thực vật. Từ đó giúp nông dân tăng lợi nhuận từ 1,3 – 6,5 triệu đồng/ha so với canh tác truyền thống. Đồng thời, lượng phát thải khí nhà kính giảm từ 6 – 12 tấn CO2/ha.

Theo bà Giang, sự phối hợp giữa IRRI, doanh nghiệp, các HTX và ngành nông nghiệp địa phương đã góp phần rút ngắn khoảng cách giữa nghiên cứu khoa học và thực tiễn sản xuất.

Thời gian tới, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ sẽ tiếp tục phối hợp với các tổ chức quốc tế, doanh nghiệp và địa phương hỗ trợ nông dân, HTX mở rộng ứng dụng các giải pháp canh tác tiên tiến, đẩy mạnh chuyển đổi số, hướng đến phát triển ngành lúa gạo chất lượng cao, phát thải thấp tại ĐBSCL.

Trong khuôn khổ Dự án sử dụng phân bón đúng (FerRight) được tài trợ bởi Cục Nông nghiệp Đối ngoại – Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA), RCM được đưa vào ứng dụng.

Dựa trên những dữ liệu đầu vào của bà con như diện tích đồng ruộng, mục tiêu năng suất, phương pháp xuống giống, giống lúa sử dụng gieo sạ, loại phân bón…, ứng dụng “Bón phân đúng” (RCM) sẽ đưa ra các khuyến nghị về liều lượng phân bón, nguồn phân bón và thời điểm bón phân, quản lý nước. Ứng dụng cũng tính toán chi phí đầu tư phân bón cho từng thửa ruộng cụ thể dựa vào nhu cầu của cây trồng theo năng suất tối đa có thể đạt được.