Siết quản lý đội tàu
Là tỉnh có đội tàu đánh bắt lớn nhất cả nước, với hơn 10.900 tàu cá đã đăng ký, An Giang đặt nhiệm vụ quản lý đội tàu vào trọng tâm chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Yêu cầu đặt ra là kiểm soát điều kiện hoạt động của từng tàu, theo dõi hành trình trên biển và quản lý nguồn gốc sản phẩm khi cập cảng.
Là tỉnh có đội tàu đánh bắt lớn nhất cả nước, quản lý, giám sát hoạt động tàu cá từ bờ ra biển được An Giang xác định là nhiệm vụ trọng tâm trong chống khai thác IUU. Ảnh: Trung Chánh.
Thực hiện Công điện số 34/CĐ-TTg ngày 25/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tập trung thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp cấp bách chống khai thác IUU, Ban Chỉ đạo về IUU tỉnh An Giang đã tham mưu UBND tỉnh giao các sở, ban, ngành và UBND các xã, phường, đặc khu triển khai 4 nhóm nhiệm vụ với 16 nhiệm vụ cụ thể về quản lý đội tàu. Trong đó, tập trung vào theo dõi, kiểm soát, giám sát hoạt động, truy xuất nguồn gốc thủy sản, thực thi pháp luật, xử lý vi phạm. Chế độ thông tin, báo cáo, kiểm tra, giám sát được thực hiện xuyên suốt, gắn trách nhiệm của các sở, ngành và chính quyền địa phương.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường An Giang, chống khai thác IUU được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên và lâu dài. Vừa thực hiện các khuyến nghị của Ủy ban châu Âu (EC) để gỡ “Thẻ vàng” vừa hướng đến bảo vệ nguồn lợi thủy sản, xây dựng nghề cá có trách nhiệm và phát triển bền vững.
Đến nay, toàn bộ số tàu cá của tỉnh đã đăng ký được cập nhật đầy đủ thông tin trên cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia. Tuy nhiên, hiện vẫn còn nhiều tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, trong đó có hàng trăm tàu chưa đăng ký. Đây là nhóm cần quản lý chặt ngay tại địa bàn, ngăn việc đưa tàu ra biển khi chưa hoàn thiện điều kiện theo quy định.
Trong thời gian tới, tỉnh An Giang tiếp tục tổng rà soát, đối khớp và làm sạch dữ liệu giữa VNFishbase với thông tin đăng ký, đăng kiểm, cấp phép, giám sát hành trình, dữ liệu dân cư và xuất, nhập bến. Kết quả tổng kiểm kê, rà soát tạo nền tảng để cơ quan quản lý nắm rõ hiện trạng đội tàu, hạn chế khoảng trống trong quản lý.
Đối với tàu đã xóa đăng ký nhưng còn khả năng hoạt động, tỉnh yêu cầu quản lý chặt. Những tàu không đăng ký, không đăng kiểm, không có giấy phép phải được xử lý dứt điểm, tàu chưa đủ điều kiện không được xuất bến. Việc đánh dấu, viết số đăng ký cũng nằm trong nội dung kiểm tra, đồng thời phân công quản lý từng tàu có nguy cơ cao vi phạm IUU.
Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư tỉnh An Giang thường xuyên ra quân kiểm tra hoạt động của tàu cá, nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật trên vùng biển quản lý. Ảnh: Trung Chánh.
Đối với tàu cá đang hoạt động khai thác hải sản, đối với nhóm tàu bắt buộc phải lắp thiết bị giám sát hành trình (VMS), đã hoàn thành 100% số lượng. Tuy vậy, tình trạng mất kết nối, vượt ranh giới khai thác hoặc làm gián đoạn tín hiệu vẫn xảy ra, đòi hỏi tiếp tục kiểm soát chặt việc duy trì kết nối trên biển.
Ở khâu ra, vào cảng, Ban Quản lý cảng cá tỉnh An Giang, Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư cùng Bộ đội Biên phòng phối hợp kiểm tra thường xuyên. Tỉnh An Giang đã công bố mở thêm cảng cá Thổ Châu (đặc khu Thổ Châu) và Gành Dầu (đặc khu Phú Quốc), nâng tổng số cảng cá đã công bố mở lên 4 cảng, bổ sung đầu mối kiểm soát. Toàn bộ tàu cá ra, vào cảng đều được khai báo trên hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác điện tử (eCDT).
Khép kín chuỗi kiểm soát
Từ đầu năm đến nay, đã có hàng chục ngàn tấn thủy sản khai thác được bốc dỡ qua các cảng tại An Giang đạt và được cập nhật trên eCDT. Những dữ liệu này phục vụ kiểm tra nguồn gốc nguyên liệu, kết nối hoạt động khai thác với thu mua, chế biến và xuất khẩu.
Thực hiện các giải pháp chống khai thác IUU, tỉnh An Giang gắn trách nhiệm của các sở, ngành và chính quyền địa phương trong quản lý tàu cá ngay tại địa bàn, nhất là đối với nhóm tàu được xác định có nguy cơ cao. Ảnh: Trung Chánh.
Để ngư dân và doanh nghiệp thực hiện khai báo, tỉnh An Giang đã tổ chức hàng chục lớp tập huấn, nội dung bao gồm khai báo xuất, nhập bến, mua bán nguyên liệu và truy xuất nguồn gốc qua eCDT, giúp người trực tiếp tham gia chuỗi sản xuất thực hiện đúng quy trình.
Khó khăn vẫn nằm ở hạ tầng cảng, bến cá và khu neo đậu chưa đáp ứng yêu cầu. Nhiều tàu bốc dỡ sản phẩm tại bến nhỏ lẻ, ven sông, kênh, rạch và các đảo chưa được công bố cảng cá, khiến kiểm soát sản lượng và truy xuất nguồn gốc gặp trở ngại.
Cùng với hoàn thiện dữ liệu, An Giang tăng cường xác minh, xử lý vi phạm. Từ đầu năm, Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư phát hành 171 thông báo liên quan 684 lượt mất tín hiệu của 450 tàu cá, làm việc với 477 lượt thuộc 326 tàu.
Qua xác minh, đơn vị lập biên bản vi phạm hành chính đối với 168 lượt thuộc 92 tàu, ban hành 85 quyết định xử phạt, tổng số tiền 5,5 tỷ đồng. Kết quả này cho thấy việc lắp thiết bị phải đi cùng trách nhiệm duy trì hoạt động và chấp hành quy định của chủ tàu, thuyền trưởng.
Trong tuần tra, kiểm tra, lực lượng Thủy sản và Kiểm ngư ban hành 48 quyết định xử phạt với số tiền hơn 2,3 tỷ đồng. Bộ đội Biên phòng tỉnh xử phạt 25 vụ, liên quan 26 tàu và 42 đối tượng, số tiền hơn 2,1 tỷ đồng. Từ ngày 1/1/2024 đến cuối tháng 7/2026, Công an tỉnh An Giang tiếp nhận 74 vụ việc, tin báo về tội phạm liên quan IUU, khởi tố 58 vụ án. Các vụ việc đã được kết luận điều tra, chuyển Viện kiểm sát đề nghị truy tố.
Lực lượng Kiểm ngư đóng trên địa bàn tỉnh An Giang tăng cường kiểm tra, đồng thời tuyên truyền ngư dân khai thác thủy sản tuân thủ pháp luật và hỗ trợ, tặng thiết bị đảm bảo an toàn hoạt động trên biển. Ảnh: Trung Chánh.
Thời gian tới, tỉnh An Giang yêu cầu xử lý dứt điểm tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài, làm rõ trách nhiệm chủ tàu, thuyền trưởng và các bên liên quan. Vụ việc phải được xác minh, xử lý trong thời hạn quy định, trường hợp kéo dài cần xác định nguyên nhân, trách nhiệm.
Song song xử lý, tỉnh hỗ trợ ngư dân nâng cấp, thay thế thiết bị VMS không bảo đảm yêu cầu kỹ thuật. Chính sách này giúp duy trì giám sát, cùng hoạt động tuyên truyền và phối hợp liên ngành xây dựng nghề cá có trách nhiệm, góp phần tháo gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của EC.
Nguồn: Báo Nông Nghiệp
